Երևան, 12.Հունվար.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Անիմաստ է արտաքին միջոցներից չօգտվելը

ԲԼՈԳ

Մարինա Ներսեսյանը Ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է.

Մի շարք գործոններով պայմանավորված այս տարի Հայաստանը ստիպված եղավ ավելացնել արտաքին աղբյուրներից ներգրավվող ֆինանսական միջոցների ծավալները, որն էլ հանգեցրեց արտաքին պարտքի աճին։ Սպասվում է, որ մինչև տարեվերջ այն կկազմի ՀՆԱ 42,3 տոկոսը՝ համալրվելով շուրջ 700 մլն դոլարով։

Կարելի է փաստել, որ թեև վերջին շրջանում բավական հաճախ է խոսվում արտաքին պարտքի «կտրուկ» ավելացման մասին, այնուհանդերձ պաշտոնական ցուցանիշները բոլորովին այլ բան են ասում։ Ամեն դեպքում, այդպես է գոնե մինչև այժմ։ Ըստ ֆինանսների նախարարության հրապարակած տվյալների, այս տարվա նոյեմբերի 1-ի դրությամբ Հայաստանի արտաքին պարտքի աճը կազմել է 319 մլն դոլար։ 
Առկա բավական բարդ ֆինանսական և տնտեսական տարվա պայմաններում հազիվ թե սա կարելի է պարտքի մեծ աճ համարել։ Հիշեցնենք, որ 2009թ. ճգնաժամի ժամանակ Հայաստանի արտաքին պարտքը համալրվեց գրեթե 1,4 մլրդ դոլալով։ Եթե անգամ իրականանան կանխատեսումները, ապա տարեվերջին արտաքին պարտքի աճը առնվազն կրկնակի փոքր կլինի 2015թ. համեմատ։

Ճիշտ է, առաջին հայացքից արտաքին պարտքի ավելացումը որոշակի մտահոգություններ է առաջացնում, սակայն իրականում խնդիրը ամենևին էլ դրա մեծության մեջ չէ և ամեն ինչ կախված է տնտեսության վիճակից։ 
Այնպես չէ, որ պետք է հրաժարվել արտաքին աղբյուրներից գումարների ներգրավումից՝ առավել ևս, որ տնտեսությունը դրա կարիքն ունի։ Արտաքին միջոցների ներգրավման հետ կապված մտահոգությունները պետք է լինեն առաջին հերթին դրանց շրջանակներում նախատեսված ծրագրերի իրականացման արդյունավետության առումով։ Եթե այդ գումարներն օգտագործվեն նպատակային և ծառայեն նախանշված ծրագրերի իրականացմանը, ապա որևէ կասկած չկա, որ դրանց հետ կապված խնդիրներ չեն լինի։ 
Վերը նշված արտաքին միջոցներից չօգտվելը պարզապես անիմաստ կլինի։ Հատկապես ներքին ֆինանսական ռեսուրսների անհամեմատ թանկ լինելու պարագայում։

Արտաքին պարտքի մեծությունը դեռ բավարար չէ դրա ռիսկայնությունը գնահատելու համար։ Կան մի շարք երկրներ, որոնք անհամեմատ ավելի ծանր պարտքի բեռ ունեն, սակայն որևէ մտավախություն չունեն դրա սպասարկման հետ կապված։

Ֆասթ Բանկի աջակցությամբ Հանրապետության հրապարակում կայացել է լուսային դրոն շոու Թրամփը սպառնում է Իրանին աննախադեպ հարվածներով ՀՀ տարածքում կան փակ ավտոճանապարհներ. Լարսը փակ է Երևանի Իսակովի պողոտայում «BMW»-ն բախվել է ճանապարհի բաժանարար արգելապատնեշին Թրամփն իրեն հռչակել է Վենեսուելայի նախագահի պաշտոնակատար «Ինտերն» ու «Նապոլին» չպարզեցին հաղթողին․ Մխիթարյանը մասնակցեց խաղին Իրանում եռօրյա սուգ է հայտարարվել Գերմանիայում գնացքի ուղևորներին տարհանել են արնաթաթախ մաչետեով քնած ուղևորի պատճառովԴեմնան վերակենդանացնում է Gucci-ն. շքեղություն, խաղայինություն և խենթ կերպարներ նոր հավաքածուումԲաթումում ձերբակալել են Թուրքիայի քաղաքացու, որը հետախուզվում է Ինտերպոլի կարմիր շրջաբերականովԹրամփը չի քննարկում Իրան ամերիկյան զորքեր տեղակայելու հարցը․ CNN Ձնահոսքի վտանգի պատճառով Լարսը կրկին փակվել է Իրանը պատերազմ է մղում միաժամանակ չորս ճակատով. Ղալիբաֆ8 տարի անդադար աճած այս չարն ինքն իրեն է ուտելու վերջում՝ անարգել․ Նազենի ՀովհաննիսյանՀայտնի է՝ երբ կնշվի Սուրբ Զատիկն այս տարի Բրազիլացի «կենդանի Նոստրադամուսը» Արկտիկայում լուրջ հակամարտություն է կանխատեսել Ռուսաստանի և ՆԱՏՕ-ի միջևԳիտնականները պարզել են կրծքագեղձի քաղցկեղի բջիջների՝ գլխուղեղում մետաստազներ տալու մեխանիզմը«Լիվերպուլը» պատրաստ է 180 միլիոն եվրո վճարել «Ռեալի» խաղացող Ջուդ Բելինգհեմի համարՀՀ-ն վարչապետի աշխատակազմին տարեկան տրամադրում է շուրջ 65 միլիոն ԱՄՆ դոլար. Արթուր ԴանիելյանՆիկոլ Փաշինյանի աշխատակազմի ծախսերն ավելին են, քան Իսպանիայի, Դանիայի, Շվեդիայի և Բելգիայի թագավորական ընտանիքների ծախսերը միասին վերցված«Ֆիորենտինա»-«Միլան» հանդիպումն ավարտվեց ոչ-ոքի Ոստիկանության կրթահամալիրի մոտ «Honda Elysion»-ը գլխիվայր շրջվել է․ տարածքում եղել են արնшնման հետքերԻրանում հայ ցուցարար է uպանվել Մարտինելիի հեթ-տրիկը նպաստեց «Արսենալի» հաղթանակինԿուբան պատրաստ է պաշտպանվել մինչև արյան վերջին կաթիլը․ Միգել Դիաս-Կանել Գորիսում անչափահասների միջև ծագած վիճաբանությանը միջամտել են նրանց հայրերը․ կա վիրավորՄենք մեր աջակցությունն ենք հայտնում Իրանի քաղաքացիներին. Իսրայելի վարչապետ ԱՄՆ-ն այլ երկրների հետ համատեղ Սիրիայում հարվածել են ԻՊ-ի ավելի քան 35 թիրախի Քենդալ Ջենները հերքում է պլաստիկ վիրահատությունների մասին լուրերը. «Իմ քիթը իսկական է»Սլովակիայի իշխանությունները հրաժարվում են Ուկրաինային ռազմական օգնություն տրամադրելուցՓեդին ցանկանում է, որ ես վնաuվածք ստանամ․ ես նրա համար մղձшվանջ եմ. Արման ԾառուկյանՀետախուզությունը մտածողություն է, և այսօր հենց դրանից է կախված մեր պետության պահպանությունըՎանաձոր-Ալավերդի ավտոճանապարհին փայտանյութով բարձված կցորդիչով բեռնատարը կողաշրջվել է և բшխվել քարե պատնեշին․ կա վիրшվորՁեր կարծիքով` ներկաներից քանի՞սն են Վեդիի կոմունալ բաժնի աշխատակիցներ. Ալիկ ԱլեքսանյանԿարծում եմ՝ հիանալի է հնչում․ Թրամփը՝ Ռուբիոյին Կուբայի նախագահ նշանակելու մասին Մենք պետք է փոխարինենք ԵՄ արտաքին քաղաքականության պատասխանատու տիկին Կալլասին․ Ֆիցո«Բարսելոնան» և «Ռեալը» պատրաստվում են մեծ ճшկատամարտի Գվարդիոլան 2 միլիարդ եվրոյից ավելի տրանսֆեր կատարած առաջին մարզիչն է Ավստրալիայում անտառային հրդեհները ոչնչացրել են հարյուրավոր շինություններ․ կա զոհ Ղազախստանում համաներմամբ ավելի քան 2 000 դատապարտված է ազատվել Ադրբեջանական լրատվամիջոցները հայտնում են Հայաստան 979 տոննա ավտովառելիք ուղարկելու մասինԳազի բալոնի պայթյուն Պակիստանում. զոհվել է առնվազն 8 մարդ, այդ թվում՝ հարսն ու փեսանՀնագետները հայտնաբերել են 2500-ամյա գրիչ՝ հին հունական Դիոնիսոս աստծո բաց պատկերովԹագավորական շքեղություն. Ալ Թանի ընտանիքի ոսկերչական գլուխգործոցների հավաքածուն«Սիրիայի դեմոկրատական ուժերի» քուրդ զինյալներն անօդաչու թռչող սարք են արձակել Հալեպի քաղաքապետարանի վրա. SANAՀորոսկոպ. 2026 թվականի հիմնական աստղագիտական ​​իրադարձություններն ու ամսաթվերըԵրևանում բախվել են «Porsche Cayenne»-ը և «Opel»-ը․ վերջինը գլխիվայր հայտնվել է երթևեկելի գոտում, իսկ «Porsche Cayenne»-ը բախվել է կայանված «Toyota RAV4»-ինՀույս ունեմ՝ նա կկnտրի վիզը․ Փիմբլեթը սկանդալային հայտարարություն է արել Ծառուկյանի հասցեինԳյումրիից հիվանդին Երևան տեղափոխող շտապօգնության ավտոմեքենան վթարի է ենթարկվել և հայտնվել ձնակույտումՍևանի թերակղզուց մինչև Ծովագյուղ, Ճամբարակի, Արագածի, Արթիկի տարածաշրջանների ճանապարհներին բուք է