Երևան, 21.Մարտ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Մանգուստներն այնքան էլ թռչունների ու կրծողների պաշտպաններ չեն

ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ


Մենք գիտենք, որ...

Մանգուստները օձերի սարսափն են, նրանք սպանում են օձերին: Դա մեզ հայտնի է Կիպլինգի «Ռիկի–տիկի–տավի» պատմվածքից, որտեղ Ռիկի–տիկի–տավի մանգուստը սպանում է թռչունների ձվեր և առնետների ձագեր ուտող Նագա օձին:

Իրականում այնքան էլ այդպես չէ:

Մանգուստը հենց ինքն է քանդում թռչունների բները՝ ուտելով ձվերը, որսում է և վայելում ինչպես առնետներին, այնպես էլ նրա ձագերին:

Մանգուստը ոչ մեծ գիշատիչ կենդանի է: Տարածված է Ասիայում և Աֆրիկայում: Սովորաբար ապրում են խմբերով, անգամ մինչև 50 առանձնյակ ունեցող, որը տիպիկ չէ գիշատիչների համար: Ակտիվ են ինչպես գիշերը, այնպես էլ ցերեկը: Մանգուստի զենքերն են սուր ճանկերը և ատամները: Սնվում են հիմնականում մանր ողնաշարավորներով, միջատներով, խեցգետնակերպերով, ձկներով, թռչուններով և այլն: Որոշ տեսակներ սնվում են նաև մրգերով և արմատապտուղներով: 

Մանգուստը իրականում օձի որս չի կատարում: Իհարկե, քիչ չեն դեպքերը, որ նա օձի է հանդիպում և ճակատամարտի բռնվում նրա հետ: Այդ ճակատամարտում հաղթանակի հավանականությունը կարելի է գնահատել 50/50՝ կապված օձի տեսակի, մեծության և այլ հանգամանքների հետ: Եթե անգամ մանգուստը գիտակցաբար օձ  է փնտրում ուտելու համար, նշանակում է նրա կերը պակասել է: Իրականում սխալ է նաև այն կարծիքը, որ օձի թույնը մանգուստի վրա չի ազդում: Ուղղակի մարտի ժամանակ մանգուստը շատ արագաշարժ է և համբերատար, սպասում է, որ օձը հարձակվի, խուսափում է հարվածից, մի քանի անգամ ինքն է կեղծ գրոհ կազմակերպում, հոգնեցնում օձին, ապա ատամները և ճանկերը խրում նրա վիզը:

Հնդկաստանում որոշ մարդիկ նույնիսկ ընտելացնում են մանգուստին մի քանի պատճառներով. նախ, եթե տանը մանգուստ կա, ապա ավելի հավանական է, որ օձը չի սողա այնտեղ, երկրորդ՝ մանգուստները շատ հեշտ ընտելացվում են և անգամ սկսում են օգնել իրենց տերերին՝ կռվի բռնվել օձերի հետ և, ամենակարևորը, մաքրում են տունը մկներից և առնետներից՝ որսալով և ուտելով նրանց: Այս վերջին գործով նրանք գերազանցում են կատվին:

Որոշելով պայքարել Շառաչող օձերի դեմ՝ ամերիկացիները փորձել են հնդկական մանգուստներ վերաբնակեցնել Ամերիկա մայրցամաքում, բայց շատ շուտ պարզվել է, որ մանգուստները, ի տարբերություն դանդաղաշարժ Կոբրաների, շատ արագ զոհ են դառնում Շառաչող օձերի կայծակնային խայթոցներին:

Նույն նպատակով Կարիբյան ծովի ավազանի կղզիներ վերաբնակեցված մանգուստները ևս չարդարացրեցին մարդկանց հույսերը: Այնտեղ նրանք իրենց համար առատ կեր գտան մանր կրծողների տեսքով և խուսափեցին պայքարել վտանգավոր թշնամիների դեմ: 

Կա մանգուստի մի տեսակ՝ դեղին մանգուստը, որը հետաքրքիր կերպով հավազգիեր է որսում: Նկատելով հավազգի թռչնին՝ նա կանգնում է հետևի թաթերի վրա, թույլ իջեցնում առաջին թաթերը և սկսում երկար ժամանակ զմայլված նայել նրան: Գեղեցկուհին սկզբում անհանգստանում է, հետո տեսնում է, որ գազանիկից վտանգ չկա, հետաքրքրությունը հաղթում է, և նա որոշում է մոտենալ իր գեղեցկությունից շլացած այս ասպետին՝ առանց մտածելու, որ գազանիկը երանության մեջ է՝ զգալով, թե ինչպես է համեղ «նախաճաշն» ինքն իր ոտքով մոտենում իրեն: 

Ինչքան նման է այն դեպքերին, երբ որոշ հայ «անխելք հավերի» թվում է, թե բոլորը զմայլված են իրենցով և կարելի է մոտենալ «անվնաս գազանիկին», ում ձախ ձեռքն, ի դեպ, քոր է գալիս շուտով փող վաստակելու կանխազգացումից:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը

Հակահայկական պատվեր. ո՞վ է վճարում հայերի դեմ քարոզչության համար, և ովքե՞ր են միանում այս արշավին. «Փաստ»Թեհրանը համաձայն չէ ժամանակավոր հրադադարին, այլ ցանկանում է պшտերազմի ամբողջական, համապարփակ և վերջնական դադարեցում․ Արաղչի Զանգեզուրի Պղնձամոլիբդենային կոմբինատ ՓԲԸ-ն կենսաբազմազանության ուսումնասիրության և շրջակա միջավայրի նկատմամբ պատասխանատու վերաբերմունքի շրջանակում իրականացնում է լայնածավալ և շարունակական մշտադիտարկումներ Քննչական կոմիտեն տեսանյութ է հրապարակել Պուշկինում 17-ամյա դեռահասի դիակի հայտնաբերման վայրիցՈւզում են մոռացնել Արցախն ու Անկախության հռչակագիրը. «Փաստ»Փակվող դպրոցներից 27-ը Սյունիքի մարզում են․ 27 սահմանամերձ բնակավայր վտանգված են․ Ատոմ ՄխիթարյանՀԷՑ-ի լիցենզիայի դադարեցման դատական գործով նիստըԵթե Սամվել Կարապետյանը հետքայլ աներ, ՀԷՑ-ը փաթեթավորած հետ կտային. Դավիթ Ղազինյան Իրականում ինչից է մահացել Չակ Նորիսը«Ես իրենով էի ապրում, շնչում, նա իմ հպարտությունն էր». սերժանտ Կարեն Գրիգորյանն անմահացել է հոկտեմբերի 28-ին Մեղվաձոր գյուղում. «Փաստ»Ձեր այս «տասանորդի» կոչից առաջ մի պարզ ճշմարտություն կա, որը չեք կարող շրջանցել. Ռուբեն ՄխիթարյանԹուրքիայի արևային և քամու էներգիայի ընդհանուր տեղադրված հզորությունը գերազանցել է 40,000 ՄՎտ-ը Ոչ թե ժամանակավոր ճգնաժամի, այլ համակարգային խնդիրների կուտակում. «Փաստ»Շարունակելով մեր աշխատանքը համայնքներում՝ Ավան վարչական շրջանում բացվեց «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության գրասենյակը. Գագիկ ԾառուկյանՉգործող եկեղեցին վերակառուցվել է Սարգիս Կարապետյանի նախաձեռնությամբ. տեսանյութ Գիտնականը բացահայտել է մի սովորություն, որը կրկնապատկում է հանկարծակի մահվան ռիսկը Բացահայտվել է «բարետես արտաքինով աղջիկներ»-ի կիրառմամբ համակարգչային հափշտակություններ կատարող խումբ (տեսանյութ) Ժողովուրդ ջան, ուզո՞ւմ եք էժան բնակարաններ, ապա պետք է թիկունք լինեք մեզ՝ մեր բարի նպատակներին հասնելու ճանապարհին. Ալիկ ԱլեքսանյանԱզգը մնում է ազգ իր մշակույթով․ Լիլիթ ԱրզումանյանՔաղաքական համակարգը՝ որպես պետական իմունիտետ. դասեր աշխարհից և Հայաստանի իրականությունը. «Փաստ»Ուսանողական տարիք և ուսանողական տանիք. Հրայր Կամենդատյան«ՀայաՔվեն» պանելային քննարկում էր կազմակերպել հաջողակ կանանց մասնակցությամբԵրրորդ համաշխարհային պատերազմն սկսված էՊետության կառուցման ու պետության կազմաքանդման հակադրությունը. «Փաստ»Հայաստանի հակաօդային պաշտպանությունը կյանքի և մահվան խնդիր է. հարցազրույց Իսրայելի ՀՕՊ համակարգի նախկին ղեկավարի հետ«Ուժեղ Հայաստան»-ի աճող ազդեցությունը՝ իշխանության հիմնական անհանգստությունը Տարածաշրջանային լարվածության ստվերը․ Հայաստանը տնտեսական հարվածի առջև «Նախընտրական փուլում պոպուլիստական և նեղ քաղաքական դրդապատճառներով այս վայրիվերումներն իրականում առաջ են բերելու տնտեսական լրջագույն ռիսկեր». «Փաստ»Տարադրամի փոխարժեքները մարտի 21-ին Սա լավ կամ վատ ապրել չէ, սա առհասարակ ապրել չէ.... «Փաստ»Երկուշաբթի լույս չի լինելու․ հասցեներ Սահմանամերձ համայնքների սոցիալական աջակցության ծրագրի ժամկետը կերկարաձգվի. «Փաստ»Երկու ամսում ինը տարվա տեղը լրացվելո՞ւ է. «Փաստ»«Հայաստան» դաշինքի միջոցառման լուսաբանումներն ունեցել են մոտ 15 մլն դիտում. «Փաստ»Միայն ամոթ ու խայտառակություն՝ իշխանությունների պատճառով. «Փաստ»Ո՞վ է Մարիո Նաուֆալը, որին հարցազրույց է տվել Նարեկ Կարապետյանը. «Փաստ»Հրթիռ է ընկել Երուսաղեմում հայկական թաղամասի մոտ (տեսանյութ) Հայաստանի համար մեծ պատիվ է 2027 թվականին Ֆրանկոֆոնիայի խաղերի հյուրընակալումը․ Արարատ Միրզոյան «Նապոլին» նվազագույն հաշվով հաղթեց «Կալյարիին» ՀՀ պետական պարտքը կառավարելի է. Ֆինանսների նախարարություն Հաջորդ մրցաշրջանում ես այլևս չեմ լինի «Ատլետիկի» գլխավոր մարզիչը․ Էռնեստո Վալվերդե Իրանցի բարձրաստիճան հետախուզույզ է սպանվել Վստահ ընթացքի մեջ ենք․ Գոռ Հակոբյանի կնոջ նոր գրառումը Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա 10 աստիճանով․ եղանակն՝ առաջիկա օրերին Իրաքը ֆորս-մաժոր է հայտարարել բոլոր նավթահանքերում Խոշոր ավտովթար՝ Կոտայքի մարզում․ Եղվարդի խճուղում բախվել են «Kia Optima»-ն և «Nissan Sentra»-ն Մասնավոր ինքնաթիռ է կործանվել Մոսկվայում՝ երկու մարդ զոհվել է Բռնnւթյան ենթարկված երեխայի կենսաբանական մայրը սպասում է իր 5-րդ երեխային 52 երկրի քաղաքացիներ օգտվել են Հայաստանի տարածքից Իրանից դուրս գալու համար, բայց միայն ՀՀ երկու քաղաքացի է ցանկացել վերադառնալ «Փյունիկի» հարձակվողը տեղափոխվել է լիտվական ակումբ