Քրոմ ու կապար՝ Երևանի խաղահրապարակներում

Նախորդ տարվա աշնանը «Ապահով խաղահրապարակ քո և իմ երեխաների համար» նախաձեռնության թիմը Երևանի վարչական շրջանների 26 խաղահրապարակներից ՀՀ ԳԱԱ Էկոլոգանոոսֆերային հետազոտությունների կենտրոնի աշխատակցի հետ վերցրել են հողի և ավազի 29 նմուշներ ինչպես բակային խաղահրապարակներում տեղադրված սարքավորումների անմիջական շփման հատվածներից, այնպես էլ՝ դրանց հարակից տարածքներից և ավազամաններից: Տարածքով ամենափոքր վարչական շրջաններից՝ Նուբարաշենից և Նորք-Մարաշից իրականացվել է մեկական նմուշառում, ամենամեծերից 3-5-ական, իսկ մյուսներից՝ 2-ական նմուշ:

Նմուշները լաբորատոր հետազոտության են ենթարկվել, ուսումնասիրվել են խաղահրապարակների հողի և ավազի մեջ 10 ծանր մետաղների առկայություն՝ քրոմ, վանադիում, ցինկ, արսենիում, մոլիբդեն, պղինձ, նիկել, կապար, կադմիում և սնդիկ: Արդյունքում պարզվել է, որ խաղահրապարակները և շրջակա տարածքները հագեցած են ծանր մետաղներով:

Փորձաքննության ուղարկված 29 նմուշներից 26-ում հողում քրոմի պարունակության սահմանային թույլատրելի կոնցենտրացիայի(ՍԹԿ) գերազանցումներ են արձանագրվել:

Քրոմի թե՛ անբավարար քանակը և թե՛ ավելցուկն օրգանզիմում խնդիրներ է առաջացնում: Առաջինի դեպքում առաջանում է շաքարախտի նման երևույթ, նպաստում է աթերոսկլերոզի զարգացմանը, իսկ քրոմի ավելցուկն առաջացնում է թունավորում: Բացի քրոմից, կապարի և նիկելի սահմանված չափաքանակի գերազանցումներ էլ են գրանցվել: Հետազոտված 29 նմուշներից 9-ում, որոնք վերցվել են Նոր Նորքի 1-ին զանգվածում, Քանաքեռ-Զեյթուն, Արաբկիր, Էրեբունի, Նուբարաշեն, Շենգավիթ և Կենտրոն վարչական շրջաններում գտնվող խաղահրապարակներից, արձանագրվել է գերազանցման 2-րդ՝ ցածր մակարդակ:

Կապարը կենդանի օրգանիզմների վրա ունեցած ազդեցությամբ պատկանում է խիստ վտանգավոր նյութերի թվին, կապարի անվտանգ չափաքանակ գոյություն չունի: Կապարի բարձր պարունակությունն առաջացնում է սակավարյունություն, նյարդային և հորմոնալ խնդիրներ: Այս մետաղի նկատմամբ շատ զգայուն են հատկապես նախադպրոցական տարիքի երեխաները:

Երևանյան միակ խաղահրապարակը, որտեղ գերազանցումներ չեն հայտնաբերվել, գտնվում է Նորք-Մարաշում, որի հարակից տարածքում, սակայն, արձանագրվել է քրոմի ՍԹԿ-ի գերազանցում:

«Հանրային իրազեկման և մոնիտորինգի կենտրոն» ՀԿ նախագահ Մարի Չաքրյանը հարցումներ է ուղարկել ՀՀ առողջապահության նախարարություն և ոստիկանություն: Առողջապահության նախարարից փորձել են պարզել, թե ի՞նչ սանիտարական նորմեր կան բակային տարածքներում գտնվող մանկական խաղահրապարակների համար, նախարարության կողմից վերահսկվո՞ւմ է քաղաքի բակային տարածքներում գտնվող մանկական խաղահրապարակների սանիտարական վիճակը, ապահովվո՞ւմ է խաղահրապարակի մաքրությունը: Սրան ի պատասխան՝ Առողջապահական տեսչական մարմնի ղեկավար Գոհար Փանաջյանը պատասխանել է, որ բակային տարածքներում գտնվող մանկական խաղահրապարակների սանիտարական վիճակի նկատմամբ վերահսկողությունը դուրս է Տեսչական մարմնի իրավասություններից:

Ոստիկանությանն ուղարկված հարցման պատասխանից, պարզվել է, որ որ 2014-2017թթ. ընթացքում մայրաքաղաքի բակային տարածքներում արձանագրվել է դժբախտ պատահարի մեկ դեպք՝ մահվան ելքով: Սակայն դեպքի կապակցությամբ հարուցված գործը կասեցվել է, և պատասխանատվության ենթարկված անձինք չկան:

Երևանի Օրհուս կենտրոնը, որն իր ուշադրության կենտրոնում է պահում խաղահրապարակների խնդիրը, Երևանի քաղաքապետարան ուղարկված գրությամբ փորձել է հստակեցնել, թե քաղաքի բակային տարածքներում գտնվող մանկական խաղահրապարակները քաղաքապետարանի հաշվեկշռում են գտնվում, քաղաքապետարանը պարտավո՞ր է պահպանել և վերանորոգել մանկական խաղահրապարակները և մի շարք այլ հարցեր:

Քաղաքապետարանից տեղեկացրել էին, որ բակային տարածքներում կառուցված մանկական խաղահրապարակները գտնվում են քաղաքապետարանի հաշվեկշռում, դրանք պահպանվում և վերանորոգվում են քաղաքապետարանի կողմից՝ վարչական շրջանների ղեկավարների եւ համատիրությունների միջոցով: Պատասխանի մեջ նաև ասված էր, որ խաղահրապարակների կառուցման կամ վերանորոգման ժամանակ հաշվի են առնվում երեխաների անվտանգության հարցերը, շինարարությունն ու նախագծումն իրականացվում են մասնագիտացված լիցենզավորված կազմակերպությունների կողմից:

 

 

ՔՐԻՍՏԻՆԱ ՏԵՐՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ

Past.am