Երևան, 25.Մարտ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Եթե եկեղեցին ու պետությունը միանան, կվնասվի եկեղեցին

ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑ

«Փաստ» օրաթերթի հյուրն է Գրիգոր Նարեկացու «Մատյան ողբերգության» աղոթագրքի թարգմանիչ Մաքսիմ Ոսկանյանը

 

Մաքսիմ, Ջրօրհնեքի արարողության ժամանակ Պաշտպանության նախարար Վիգեն Սարգսյանը կանգնեց որպես խաչեղբայր: Այս փաստը տարատեսակ մեկնաբանությունների տեղիք տվեց, և հիմնականում շատ էին քննադատները: Ինչպիսի՞ն է քո կարծիքը:

– Բանն այն է, որ մեր իշխանությունների գործելակերպի մեջ բազմաթիվ քննադատելի բաներ կան: Հենց այդ Գարդասիլ պատվաստանյութի ներարկման ջանքերը, ընտանեկան բռնություններին վերաբերվող օրենքի ընդունումը, որն ավելի շատ հիշեցնում է ընտանիք բռնատիրելու վերաբերյալ օրենք: Եվ այլն և այլն: Լիքը դժգոհելու բաներ կան իշխանություններից:

Սակայն այս փաստը դրանցից չէ: Որովհետև երբեմն մարդուն խաչեղբայր են դարձնում՝ օգուտից, հոգևոր շահից ելնելով: Ինչ վերաբերում է պաշտպանության նախարարին, ապա նույն օրինակն արդեն կա, երբ խաչեղբայր էր նախկին նախարարը՝ Սեյրան Օհանյանը: Ավելին՝ խաչեղբայր դառնալուց հետո նա խաչը պտտեցրեց զորամասերում, նաև՝ սահմաններում:

Ընդհանրապես, երբ խաչը նախարարն է գործադրում, ապա առավել է մեծանում խաչի զորությունը:

Եվ ես կարծում եմ, որ այդ փաստը՝ նախարարի խաչեղբայր լինելը, ընդամենը ողջունելի էր և բնավ արժանի չէր քննադատության:

 

Բայց ասում են, որ այս քայլով փաստացի եկեղեցին ու պետությունը միանում են, մեկ են դառնում: Սրանք հիմնավոր խոսակցություններ չե՞ն:

– Եկեղեցին ու պետությունը կարող են խղճմտանքի, ներքին բարոյական խնդիրների շուրջ միանալ: Որն էլ շահեկան ու օգտակար կլինի երկրի համար:

Սակայն պարզ է, որ ըստ օրենքի միացած չեն:

Բանն այն է, թե պետականությունն ինչքա՜ն պետք է բարձր լինի, որ եկեղեցուն հրավիրի, որպեսզի իրեն ուղղություն ցույց տա: Իսկ հակառակը լինել չի կարող: Որովհետև իշխանությունները մշտապես սխալվելու ընդունակ են: Քաղաքականության միջոցով կախման մեջ են ընկնում դրսի վատահամբավ ուժերից, գումարից, գրանտներից: Ուստի հարմար չէ, որ եկեղեցին ու պետությունը միանան: Դրանից կվնասվի եկեղեցին: Քանզի եկեղեցին անշարժ է իր հոգևոր պատվիրանների մեջ:

 

Իսկ քննադատները սովորաբար հակառակն են ասում, ասում են, որ դրանից պետությունն է վնասվում:

– Եթե բանակն օրհնվում է խաչի միջոցով, ապա պետութունն ինչո՞վ պետք է վնասվի: Այն ընդամենը շահող է լինում: Քանզի հավատը որտեղ էլ դնում ես, այնտեղ էլ հաղթանակը մեծանում ու ակնհայտ է դառնում:

Այնպես որ, չհասկացողներն են քննադատում, նրանք, ովքեր միայն մարմնավոր են մտածում: Ի հայտ է գալիս մեր մեջ եղած մտքի աղբը, երբ ուսումնասիրված չէ մեր ժողովրդի դասականացված պատմությունը:

Իսկ բոլոր նորմալ ուսումնասիրողները հավատի են եկել: Սկսած Նարեկից, մեր մյուս խոնարհ մեծերից՝ Գոշ, այլք…

Այնպես որ, չհասկանալով են նաև այդ աղբը տարածում:

 

Կարելի՞ է ասել, որ սա ժողովրդի հավատի պակասի նշան է:

– Կեցցե՛ս: Ցավոք սրտի, հենց այդպես է:

Եվ դրա համար ոչ թե ժողովուրդն է մեղավոր, այլ Աստվածաշնչում մի այսպիսի խոսք կա, ասում է՝ վա՛յ այն ուսուցիչ հովիվներին, որոնք որ սխալը սովորեցրեցին: Ավելին. էլ ավելի զարհուրելի խոսք էլ կա՝ իրենք խմեցին ակունքից, բայց ոտքերով պղտորեցին ջուրը, որպեսզի հոտն այդ պղտորված ջուրը խմի:

Այսինքն՝ ակունքը՝ ճշմարտությունը, ճանաչելով հանդերձ, նրանք այն սխալ են մատուցում մարդկանց:

Ընդհանրապես չափազանց հստակ ու պարզ է ամեն ինչ ասվում Աստվածաշնչում: Պարզապես մարդիկ կան, որ մտածում են, թե իրենք իմաստություններով ավելի առաջ են անցել: Խառնվելով խարդախությունների հետ՝ կարծում են, թե դա է իմաստությունը:

 

Գոհար Սարդարյան

 

Ռոբերտ Քոչարյանի գրասենյակի արձագանքը՝ Նիկոլ Փաշինյանին Հայաքվեի սոցիալական ծրագրի չորս հիմնասյունները. Հրայր ԿամենդատյանԻրազեկում․ փորձարկվելու են էլեկտրական շչակներ Ազգային ժողովում միաձայն վավերացվել է ԵԱՏՄ-ի և Մոնղոլիայի միջև ազատ առևտրի համաձայնագիրը Իշխանությունն ընտրել է ժողովրդին ահաբեկելու ճանապարհը․ Աննա ԿոստանյանՄենք ճիշտ էինք, դուք՝ սխալ․ «Հայաստանը ես եմ» նախաձեռնության մերժված առաջարկը դարձավ օրենքի փոփոխություն. Նաիրի Սարգսյան Արցախի վերահայացումն անհերքելի իրավունք է՝ ազգային առաջնահերթություն, և դա փոխելն անհնար է. Աննա ԿոստանյանՆիկո՛լ խեղկատակ, Ապրիլի 24-ին քո վերջն է լինելու, դու պիտի հեռանաս մինչև ընտրութուններ․ Գրիգորյան Տիեզերքում արևային վահանակներն աշխատում են առնվազն 5 անգամ ավելի արդյունավետ Մեր հստակ պահանջը Եվրոպական միությանից՝ իրավունքի գերակայություն և հավասարություն բոլորի համար. Ռոբերտ Ամստերդամ Սահմանադրությունը վերաձևվում է ադրբեջանաթուրքական թելադրանքով․ Արեգ ՍավգուլյանԶՊՄԿ-ի նոր ներդրումը՝ կենսունակ համայնքների զարգացման համարԼուկաշենկոն ժամանել է Փհենյան (տեսանյութ, լուսանկար) Դաժան սպանություն. 15-ամյա երեխա է սպանվելԲազմաթիվ հասցեներում ջուր չի լինելու Ադրբեջանով ռուսական հացահատիկ է ուղարկվել Հայաստան 18 արդարների գործով դատական նիստը տեղի կունենա մարտի 26-ին, ժամը 15:30-ին«Նոր Դարաշրջան» կուսակցությունը մտադիր է մասնակցել առաջիկա խորհրդարանական ընտրություններին Խանութի զուգարանում հայտնաբերվել է 14-ամյա դպրոցական աղջկա դիՔարոզարշավ՝ պատերազմի սպառնալիքի տակ. ինչո՞ւ է Փաշինյանը հրաժարվում էթնիկ զտման փաստից Օդի ջերմաստիճանը կնվազի Նոր օդանավակայան Հրազդանում և էժան պարտք. «ՀայաՔվե»-ի ծրագիրն իրատեսակա՛ն է Երբ ներքաղաքական լարվածությունը դառնում է միջազգային քննարկման առարկա Պատմության ջնջման վտանգը. արդյո՞ք հերթը հասել է նաև ազգային հիշողությանը Անվտանգություն՝ ոչ թե կարգախոս, այլ համակարգ. «Ուժեղ Հայաստանի» այլընտրանքային օրակարգը Գազ չի լինելուԱրաղչին Ռուսաստանին և Չինաստանին կոչ է արել դատապարտել ԱՄՆ-ի գnրծողություններն Իրանի դեմ Ով այսօր փորձում է արդարացնել Արցախի հանձնումը, պարտությունն ու Արցախն ադրբեջանական հռչակելը, պատմության ամոթալի էջերում իր խարանն է արձանագրում․ Տիգրան ԱբրահամյանԱՄՆ-ը Իրանին է ուղարկել 15 կետից բաղկացած ծրագիր՝ Մերձավոր Արևելքում պատերшզմն ավարտելու համար. The New York TimesՄենք հաղթել ենք Իրանի հետ պատերազմում. նրանք մեզ թանկարժեք նվեր են ուղարկել. ԹրամփՀՀ տարածքում ավտոճանապարհները հիմնականում անցանելի են Ռուբլին թանկացել է․ փոխարժեքն՝ այսօրԱղոթք նեղության ժամին Ռուսաստանն ուրախ կլինի Հաղթանակի օրվա զորահանդեսին տեսնել բարեկամ երկրների ղեկավարներին. Կրեմլ ԱՄՆ-ում բենզինի գները շարունակել են աճել Իրանի դեմ գործողության պատճառով Այսօր «Համահայկական ճակատ» շարժման անդամները` ղեկավար Արսեն Վարդանյանի գլխավորությամբ, Ազգային ժողովի մուտքի մոտ էինՍաուդյան Արաբիան չեղարկել է ապրիլին նախատեսված Համաշխարհային տնտեսական ֆորումի հանդիպումը Ալլա Պուգաչովան արդեն ձեռնափայտով է քայլում (լուսանկար) Եվրահանձնաժողովը հայտարարել է, որ Ուկրաինան չի միանա ԵՄ-ին մինչև 2027 թվականը Թրամփի վարչակազմին դատի են տվել Շուշիի 1920 թվականի ջարդերը ցեղասպանություն էին՝ իրենց նպատակի ամբողջությամբ․ հայտարարություն Մենք այլևս թույլ չենք լինի. պատրաստվում ենք վաղը կայանալիք «Ուժեղ խաղաղություն» միջազգային համաժողովինԱՄՆ-ը ցանկանում է հինգշաբթի բարձր մակարդակի խաղաղության բանակցություններ անցկացնել Իրանի հետ. Axios Երկրների վարկանիշը մեկ շնչի հաշվով արտոնագրերի քանակով. ինչ ցուցանիշ է գրանցել Հայաստանը Ջուր հավաքեք․ ջուր չի լինելու Ձյուն կտեղա՞․ եղանակն՝ առաջիկա օրերին 36-ամյա վարորդը «ՎԱԶ 2121»-ով գլխիվայր հայտնվել է ճանապարհի երթևեկելի գոտում․ կա վիրավոր Լիբանանի վրա Իսրայելի կողմից իրականացված հարվածների հետևանքով զոհերի թիվը հասել է 1072-ի Սալահը կհեռանա «Լիվերպուլից» Պատերազմով ահաբեկումը որպես շանտաժ. ինչո՞ւ է իշխանությունը վախեցնում ժողովրդին. Էդմոն Մարուքյան