Երևան, 10.Փետրվար.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Երուսաղեմը, Արցախը և Հայաստանի դիրքորոշումը. Քաղաքագիտական ճշգրտության տեսակետից զուգահեռ չկա

ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

 

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի կողմից Երուսաղեմն Իսրայելի մայրաքաղաք ճանաչելուց հետո փորձագիտական շրջանակներում զուգահեռներ եղան նաև Արցախի կամ Ստեփանակերտի ճանաչման միջև: Ճի՞շտ է արդյոք Երուսաղեմի շուրջ ստեղծված իրողության և Արցախի ճանաչման շուրջ զուգահեռներ տանել:

«Քաղաքական և միջազգային հետազոտությունների հայկական կենտրոն»–ի փորձագետ Ռուբեն Մեհրաբյանի խոսքով, քաղաքագիտական ճշգրտության տեսակետից այստեղ ունիկալ իրավիճակ է:

«Եթե հարցին մոտենանք այդ տեսանկյունից, ապա որևէ զուգահեռ այստեղ չկա և չի էլ կարող լինել: Երուսաղեմի հետ կապված խնդիրը աննախադեպ է: Բացի քաղաքական բաղադրիչից այն ունի նաև կրոնա–դիցաբանական կարևորագույն բաղադրիչ, որը կարող է ազդեցություն ունենալ նույնիսկ Երուսաղեմից հազարավոր կիլոմետրեր ձգվող հեռավորության վրա: Դժվար թե հնարավոր լինի մեկ այլ խնդիր նմանեցնել այդ խնդրին: Այնպես որ՝ ես որևէ զուգահեռ այստեղ չեմ տեսնում:

Սակայն պետք է ասել, որ սա ինչ–որ առումով, անուղղակիորեն նաև առնչվում է հայերին, հայկական համայնքին ու Հայ առաքելական եկեղեցուն, որովհետև Երուսաղեմ հին քաղաքի մեկ քառորդը հայկական թաղամաս է, այնտեղ է Երուսաղեմի Հայոց պատրիարքարանը, և այդ իմաստով մենք անտարբեր չենք կարող լինել»,–«Փաստ»–ի հետ զրույցում ասաց Ռ. Մեհրաբյանը:

Ինչ վերաբերում է նշված հարցում պաշտոնական Երևանի դիրքորոշմանը, քաղաքագետն ընդգծեց, որ այն բավականին խոհեմ ու հավասարակշիռ է: Նշենք, որ ՀՀ արտաքին գործերի նախարարությունը հայտարարություն էր տարածել, մասնավորապես նշելով, որ Երուսաղեմի կարգավիճակի հարցը կարող է լուծում ստանալ բանակցությունների միջոցով:

«Դիրքորոշումն ուղղված է բալանսի պահպանմանը: Այդ իմաստով ճիշտ ճանապարհի վրա ենք: Վստահ եմ, որ հայկական կողմը մշտական կոնսուլտացիաների մեջ է շահագրգիռ կողմերի հետ, որ ռիսկն ու պուլսը բաց չթողնի: Չեմ կարծում, թե ՀՀ–ն որևէ սխալ բան արեց:

ՀՀ–ն ժամանակին և ադեկվատ ձևով անդրադարձավ և ասաց իր դիրքորոշումը, որը, կարծում եմ, բոլորի կողմից ընդունելի է ու հասկանալի: Հայկական կողմը չպետք է փչացնի իր հարաբերություններն արաբական աշխարհի հետ՝ իմանալով նրանց սպեցիֆիկ վերաբերմունքը Երուսաղեմի խնդրին, իմանալով նաև Իրանի և Իսրայելի դիրքորոշումներն այդ հարցում»,–ընդգծեց քաղաքագետը:

Ռուբեն Մեհրաբյանի կարծիքով՝ Դ. Թրամփի որոշումը պատմական է, որը ֆիքսում է վերջին 70 տարիների ընթացքում ձևավորված իրողությունը.

«Եվ պարզ է, որ այս որոշումը Մերձավոր Արևելքում իրավիճակի փոփոխություն է բերում, մասնավորապես՝ մերձավորարևելյան հակամարտության: Որոշումը դրդում է, որ բանակցային գործընթացն, այնուամենայնիվ, ապասառեցվի և նոր փորձ ձեռնարկվի խնդրի վերջնական կարգավորման համար:

Այնպես, ինչպես որոշվել էր 40–ականներին, ըստ որի՝ երկու պետություն պետք է լինի՝ հրեական և արաբական: Այդ իմաստով Եվրամիությունը նույնպես իր դիրքորոշումն արտահայտեց, համաձայն որի Երուսաղեմը ոչ միայն Իսրայելի մայրաքաղաքն է, այլև երկու պետությունների:

Հետևապես, եթե սա որոշում է՝ հենված իրողությունների ճանաչման փիլիսոփայության վրա, ապա շարունակելով այդ իրողությունների ճանաչումը, պետք է ասել, որ Պաղեստինը նույնպես պետք է ճանաչի այն: Ի վերջո, արաբները պետք է ճանաչեն Իսրայելը, այնինչ՝ մինչև հիմա հրաժարվում են: Եվ բացի այդ, Իսրայելը պետք է ճանաչի արաբների՝ Պաղեստինում սեփական պետություն ունենալու իրավունքը:

Այլ հարց է, որ սահմաններն արդեն բանակցության առարկա կարող են լինել, բայց, այնուամենայնիվ, գոյության իրավունքն այլևս անվիճարկելի է»:

 

Աննա Բադալյան

 

Անցած գիշեր թույլ առաջնորդ Նիկոլ Փաշինյանը հայ ժողովրդի շահը վաճառքի հանեց Amazon-ում. Նարեկ Կարապետյան Առաջիկա եղանակը ՀայաստանումԱլագյազ-Ջամշլու ճանապարհին բախվել են «Ford Transit» և «ՎԱԶ 21015»-ը. կա զnh Հայրը դանակահարել է 11-ամյա աղջկան«Քաղպայմանագիրը» խառն է լինելու շաբաթավերջին ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (10 ՓԵՏՐՎԱՐԻ)․ Առաջին անգամ իրար են բախվելԵրկրի երկու արհեստական արբանյակներ. «Փաստ»Երկիրը ֆեյսբուքով է ղեկավարում. Արշակ Կարապետյան Հայաստանի իշխանությունները պատրաստվում են կեղծել ընտրությունները ԵՄ-ի և ԱՄՆ-ի «գործընկերների» օգնությամբ. «Փաստ»Վենսը Փաշինյանին քարտ-բլանշ է բերել Երևանում 16-ամյա հղին դիմել է հիվանդանոց և հայտնել, որ ցանկանում է հղիությունը ընդհատելԵԱՏՄ-ին անդամակցությունից Հայաստանն ավելի շատ բան է շահել. «Փաստ»Տոլորսի առեղծվածը․ բացահայտելով Հայաստանը (մաս 4)Փաշինյանի քարոզարշավի լուսանկարը Վենսի հետ Հայաստանի համար կարժենա 9 միլիարդ դոլար․ քաղաքագետ Անհրաժեշտ է բարձրացնել և ինդեքսավորել բոլոր ուսուցիչների աշխատավարձը․ Ատոմ Մխիթարյան«Մա՛մ, ձեզ լավ նայեք, ինձ հետ ամեն ինչ լավ է». կրտսեր սերժանտ Գառնիկ Անտոնյանն անմահացել է նոյեմբերի 1-ին «Մարտունի 2»-ում. «Փաստ»Դատական օրենսգրքի փոփոխությունների առկա խմբագրումը չի քննարկվել դատավորների հետ, չեն հայցվել մասնագիտական համայնքների դիրքորոշումներըԿարգավորվող գունային թափանցիկ արևային մարտկոցը նախատեսված է ճկուն մակերեսների համար Կինը մահացել է լողի դասի ժամանակ՝ ջուր կուլ տալուց հետոԳագիկ Ծառուկյանը ընտրություններին կմասնակցի «Առաջարկ Հայաստանին» ծրագրով Մարդկային ինտելեկտի նոր մարտահրավերը. ինչպես չկորցնել մտածելու ունակությունը տեխնոլոգիաների դարաշրջանում. «Փաստ»Ջուր չի լինիԺողովրդավարության դիմակի տակ․ ճնշումներ, բողոքներ և չլսված ուղերձներ ԱՄՆ փոխնախագահի այցի «մթնոլորտային» նրբերանգները, «վենսացավն» ու անկումը. «Փաստ»«Մեր Ձևով»․ իրատեսական ծրագիր՝ չափելի արդյունքներով Վենսի երեկվա հայտարարությունը Կառավարության թարգմանչի կողմից սխալ է թարգմանվել․ Նարեկ Կարապետյան Մանկական, դպրոցական, գիտական կամ այլ գրականության օտարման գործարքները կազատվեն ԱԱՀ-ից՝ առանց նախարարության երաշխավորության. «Փաստ»Ռուբլին թանկացել է․ փոխարժեքն՝ այսօր Զինվորի աղոթք Հարկային վարչարարության դաժան ճնշումներն ու դրանց ծանր հետևանքները. «Փաստ»«Խնդիրները ոչ թե լուծումներ են ստանում, այլ գնալով էլ ավելի են շատանում ու առարկայական դառնում». «Փաստ»Էլ ի՞նչ միջոցների է դիմելու Փաշինյանը Եպիսկոպոսաց ժողովը խափանելու համար. «Փաստ»Փորձելու են կիրառել «արևմտյան» սցենարի «հայկականացված» տարբերակը. «Փաստ»Նախկինում ՀԷՑ-ը տարիներ շարունակ աջակցություն է ցուցաբերել Եկեղեցուն. «Փաստ»Ռուսաստան, Հայաստան, Կոնգո․ ԵՄ–ն թարմացրել է ավիաընկերությունների սև ցուցակը Հրդեհ Սպիտակ քաղաքում Համայնքային ոստիկանները բացահայտել են շնամարտ կազմակերպելու դեպքեր Ի՞նչ եղանակ սպասել փետրվարի 10-14-ը Ուկրաինայի անվտանգության երաշխիքների վերաբերյալ փաստաթղթերը պատրաստ են․ Զելենսկի Արուճի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցում կկատարվի միասնական ժամերգություն «Համաձայնագիրը նոր էջ կբացի ՀՀ-ԱՄՆ խորացող էներգետիկ գործընկերության ասպարեզում». Փաշինյան Մոնիկա Հարությունյանը կներկայացնի Հայաստանը «Միսս Աշխարհ» մրցույթում (լուսանկարներ) Նախագահ Թրամփը շատ լավ գիտի, որ խաղաղությունն ապահովելու լավագույն միջոցն իրական զսպման գործիքներ ունենալու մեջ է․ Վենս Իսրայելի բանակը Լիբանանում սպանել է «Հեզբոլլահ»-ի հրամանատարի Էլինա Ավանեսյանը զբաղեցնում է 158-րդ տեղը Լարսը բաց է ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև ռազմшկան գործողությունների uպառնալիք ներկայումս չկա․ Ֆիդան Ադրբեջանը տարածաշրջանի միակ երկիրն է, որ կախված չէ որևէ տեսակի ներմուծվող վառելիքից․ Ալիև Լուրը չունի որևէ պաշտոնական հիմնավորում կամ աղբյուր. ՅունիբանկՌաֆիկ Ալեքսանյանը դարձավ Եվրոպայի MMA առաջնության բրոնզե մեդալակիր Դեռահասը դանակահարել է հնդիկ ուսանողների և ոստիկանների, ապա՝ ինքն իրեն