Մեղավորը Էռնեկյանը չէ, մեղավորը մենք ենք

Past.am     1961 թ. հիմնադրված «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայանի համար 1974 թ. ճարտարապետներ Ա. Թարխանյանի, Ս. Խաչիկյանի, Ժ. Շեխլյանի և Լ. Չերքեզյանի ձեռքով նախագծվեց և 1982 թ. շահագործման հանձնվեց օդանավակայանի կլոր շենքը, որը մեծ իրադարձություն էր Հայաստանի համար: 52 տարի անց՝ 2013 թ. արգենտինահայ բարերար Էդուարդո Էռնեկյանին պատկանող «Արմենիա միջազգային օդանավակայաններ» ընկերությունը դիմել էր Երևանի քաղաքապետարան՝ «Զվարթնոց» օդանավակայանի հին (կլոր) մասնաշենքը քանդելու առաջարկությամբ: Երևանի քաղաքապետարանին կից քաղաքաշինական խորհուրդը միաձայն մերժել էր դիմումը:

Օդանավակայանի կառավարիչը հին մասնաշենքը քանդելու մտադրությունը բացատրել էր նրանով, որ կառույցի պահպանումը և վերականգնումը լուրջ ծախսեր է պահանջում: Բայց արդեն 2015 թ. դեկտեմբերին քաղաքապետարանի կողմից «Արմենիա» Միջազգային Օդանավակայաններ» ՓԲԸ–ին «Զվարթնոց» օդանավակայանի կլոր մասնաշենքի մասնակի ապամոնտաժման համար թույլտվություն էր տրամադրվել: Որոշումը մեծ դժգոհություն առաջացրեց ճարտարապետների և հասարակության շրջանում: 

Նույնիսկ բողոքի ակցիաներ կազմակերպվեցին: «Պաշտպանե՛նք «Զվարթնոցը» միասին, «Ստոպ Էռնեկյան» գրություններով երթ իրականացվեց դեպի Արգենտինայի դեսպանատուն: 

Երկու տարի անց՝ անկախության 26–րդ տարեդարձի առթիվ նախագահ Սերժ Սարգսյանը Էդուարդո Էռնեկյանին ազգային հերոսի կոչում շնորհեց:
«Զվարթնոց» օդանավակայանի կլոր մասնաշենքի պահպանման համար պայքարողների շարքում էր նաև ճարտարապետ Սաշուր Քալաշյանը: Վերջինիս համար Էդուարդո Էռնեկյանին ազգային հերոսի կոչում շնորհելու փաստն անընդունելի է:

«Ես պայքարել եմ իր դեմ «Զվարթնոց» օդանավակայանի պահպանման համար: Ես չեմ կարծում, որ պետք էր իրեն շքանշան տալ: Էդուարդո Էռնեկյանը մեղավոր է: Եթե իր մեղքը փարատեր, ուղղեր, ես միգուցե կողմ լինեի, բայց հիմա ինչի՞ համար պետք է կողմ լինեմ: Ինքն այդպես էլ չհասկացավ, որ ազգային մշակույթ ոտնահարեց: Հիմա ազգային հերո՞ս է դառնում: Ես իսկապես չեմ հասկանում: Բայց նա մեղավոր չէ, մեղավորը շքանշան տվողն է՝ իրենք չեն գիտակցում:

Ազգային մշակույթ ոտնահարողը պետք է ազգային հերոսի կոչում ստանա՞: Քայլի մեջ տրամաբանություն չեմ տեսնում»,–«Փաստ»–ի հետ զրույցում ասաց ճարտարապետը:
Վերջինս, սակայն, չի կիսում այն կարծիքները, թե կոչումները տարեցտարի արժեզրկվում են:
«Ասել, թե կոչումներ տալը պետք է դադարեցնել, այդպես չէ: Կոչումներ բոլոր երկրներում ու բոլոր ժամանակներում էլ տրվել են: Ես չեմ կարծում, թե այդ կոչումները որևէ ժամանակ հիմնավորված չեն եղել: Միշտ էլ հիմնավորվել են որևէ ցայտուն աշխատանքով կամ ներդրմամբ: Այս պարագայում, երբ խոսում ենք Էդուարդո Էռնեկյանի մասին, մենք հասկանում ենք, թե ինչն է կասկածելի: Կասկածելին այն է, որ նա ազգային մշակույթը ոտնահարեց, չգիտակցեց ու հիմա էլ ազգային հերոսի կոչում է ստանում: Թեև այս հարցում ևս մեղավորն ինքը չէ: Մեղավորը պատկան մարմիններն են, որոնք պետք է տեր լինեին խնդրին, բայց տեր չեղան: Մեծ հաշվով՝ մեղավորն էռնեկյանը չէ, մեղավորը մենք ենք»,– ընդգծեց Սաշուր Քալաշյանը:

Ճարտարապետի խոսքով՝ «Զվարթնոց»–ի կլոր մասնաշենքի հարցը դեռ առկախված վիճակում է:

«Առկախված վիճակում է, որևիցե մեկը ձայն չի հանում: Այս ամբողջ ընթացքում Էռնեկյանի կողմից որևէ դրական քայլ չեղավ: Իսկ ազգային հերոսի կոչում են տալիս, որովհետև բավականին մեծ գումար է ծախսել Հայաստանի տարբեր խնդիրների լուծման համար: Միգուցե ազգային հերոսի կոչում ստանալու համար «հատուցե՞լ» է իր մեղքը՝ չգիտեմ»,– եզրափակեց մեր զրուցակիցը

Ճարտարապետները մինչ օրս համոզված են, որ «Զվարթնոց»–ի կլոր մասնաշենքը պահպանելու համար կարելի է ուղղակի ամրացման աշխատանքներ կատարել և ոչ թե քանդել պատմամշակութային արժեքը: