Երևան, 25.Ապրիլ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Ջհանդամ, թե չեք լայքի կամ ինչ կա չկա մեր Նոյեմբերյանները...

ՎԵՐԼՈՒԾԱԿԱՆ
Վերջին շրջանում իմ ընկեր - ծանոթների կողմից ամենաշատ հնչող հարցը՝ ինչ կա ձեր Նոյեմբերյանները, որ Երևան տուն - տեղդ թողել՝ քաշվել ես ռայոն տեղ...
 
Ու իսկապես, ինչու՞ ես, Երևանում ապրելու բոլոր պայմաններն ունենալով, չեմ կարողանում ինտեգրվեմ և սուս - փուս վերադարձա ի շրջանս յուր...
 
Հիմա կարճ՝ ինչ կա մեր Նոյեմբերյանները...
 
Ի տարբերություն Ֆեյսբուքյան Հայաստանի՝ այստեղ սրճարանում, ռեստորանում հացի նստած մարդիկ չեն նստում սեղանի շուրջ և քիթները խցկում հեռախոսի մեջ...
 
Հաց են ուտում... Արաղ են խմում... Քոմենթներում հեկտարով տեքստ երկնելու փոխարեն մի հատ ջիգյարով ուշունց են տալիս ու անցնում առաջ:
 
Հողը, հայրենիքն ու պետությունը, նրանց տարբերությունները՝ նույնպես, իրական են զգում, ռեալ, մոտիկից: Ֆեյսբուքում Հայրենիքը չլքելու ու հողին կպչելու մասին գրառումներ չեն անում՝ Գլենդելից կամ Դոնի Ռոստովից, բայց լուռ ապրում են այնտեղ՝ առանց իրենց հայրենասիրական կրքերը ուրիշի վզին փաթաթելու:
 
Այստեղ «ղզիկները» ուրիշի ֆեյսբուքյան պատերի տակ «լավ տղա» չեն խաղում, իսկ «լավերը»՝ վճարովի ակտիվիստ. կյանքը չափազանց ռեալ է՝ առանց գունային հավելումների:
 
Այստեղ զինվելու և ERKIRE պահելու կոչեր չեն անում, այստեղ դա կենցաղ է: Ցավալի, նողկալի կենցաղ, իհարկե... Դա առանձնապես հպարտանալու բան չէ, դա ծանր ճակատագիր է: Եվ, ի դեպ, դրանով այստեղ ոչ ոք չի հպարտանում, որովհետև պատերազմը հպարտանալու բան չի, ոչ էլ ռազմագոտում ապրելը՝ մուննաթ գալու արտոնություն: Երևանցին, վանաձորցին, վայքեցին ու մյուս բոլորը մեղավոր չեն, որ սահմանագոտում չեն ծնվել ու չի կարելի առիթ անառիթ սահմանում բնակվելն ու այնտեղ ինչ որ դրական քայլ անելը նետել նրանց երեսին...
 
Ես նոյեմբերյանցի եմ ու ռազմական գործողությունները պատկերացնում եմ այլ տեսանկյունից, առավել ռեալ փաստարկներով: Երևանցին ու մյուսները կարող են իրենց մտահոգությունները կիսել առավել քիչ պրագմատիզմով և առավել շատ հուզականությամբ (խոսքն անշուշտ չի վերաբերվում ֆեյսբուքում Բաքվի դեմ սուր ճոճող ու զուգարանում ունիտազի վրա նստած պատերազմի կոչեր անող քոմենթահայերին), ու դա բնական է: Սակայն, դա այդ մարդկանց մեղքը չէ, ավելին ասեմ, շատ ավելի լավ է, որ այդպես է, քանի որ պատերազմի սարսափներն ու զրկանքները որքան քիչ մարդ տեսնի, այնքան բարձր կլինի հասարակության հոգեկան առողջության տոկոսը և իմունիտետը: Ճակատագիրը յուրաքանչյուրիս բաշխել է իր ծննդավայրն ու մենք յուրաքանչյուրս բնակվում ենք տվյալ տարածքում առկա կոմֆորտով և տվյալ տարածքին բնորոշ պրոբլեմներով...
 
Եվ, այնուամենայնիվ, ֆեյսբուքյան խելոքներից գլուխն ազատելու և իրական կյանքով ապրելու բացառիկ վայր է Նոյեմբերյանը: Ֆեյսբուքյան տարատեսակ պորտաբույծ - փորձագետների ձեռքը բահ ու լապատկա տալու, քամակին քացով տալու տեղ է Նոյեմբերյանը: Առանց մեյք - ափ մատուցողների, և նմանապես առանց մեյք - ափ սնունդի երկիրն է Նոյեմբերյանը: Որտեղ մարդը, իրա հոգին, փռած սեղանը, և, ինչու չէ, քաշած արաղը հավասարապես մաքուր են՝ ինչպես ամեն օր իր կրծքերի նկարները նյուզֆիդ նետող քոմենթահայուհու ինտելեկտի թերթիկը...
 
Ահա թե ինչու եմ գնացել մեր Նոյեմբերյանները...
 
Ու եթե հանկարծ էս ֆեյսբուքյան գարշահոտը այստեղ էլ տարածվեց՝ քաշվելու եմ մեր սարերը, որտեղ լայք, շեյր ու քոմենթ չկա...
 
Ջհանդամ, թե չեք լայքի...
 
Զա տո մարդավարի կապրեմ...
 
Վարուժան Բաբաջանյան
«Ռեալը» վերջին վայրկյաններին բաց թողեց հաղթանակը Մեր դեմ բաց պատերազմ է հայտարարվել․ Լավրով Հայաստանը գոյատևել է և կգոյատևի․ Ֆրանսիան աջակցում է Հայաստանին՝ դիվանագիտական, արդեն նաև ռшզմական առումով․ Լեկորնյու Մենք միշտ կանգնած ենք լինելու մեր Սուրբ Եկեղեցու կողքին, հիշելու ենք մեր պատմությունը և պաշտպանելու ենք մեր ազգային ինքնությունը. Նարեկ ԿարապետյանՄենք հիշում ենք 1,5 միլիոն հայերին, որ 111 տարի առաջ uպանվեցին սարuափելի ցեղաuպանությունից․ Փելոսի «Անցյալը մոռացողն ու ուրացողը ապագա չունի». Անի Քոչար Ինձ համար մեծ պատիվ էր այսօր՝ Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակի օրը, ներկայացնել Կանադան Ծիծեռնակաբերդում․ դեսպան Թեհրանը որևէ ծրագիր չունի բանակցելու Ուիթքոֆի և Քուշների հետ․ Tasnim Բրյուսելում ՀՀ դիվանագիտական ներկայացուցչությունների անձնակազմը մասնակցել է Հայոց Ցեղասպանության 111-րդ տարելիցի միջոցառումներին Արաղչին կարող է ապրիլի 24-ին ժամանել Իսլամաբադ՝ ԱՄՆ-ի հետ բանակցություններ վարելու Ինչ եղանակ է սպասվում առաջիկա օրերին Շատ էի ուզում այս կարևոր օրը չեմպիոն դառնալ. Էմմա Պողոսյան Երբ մարդիկ կկարողանան ապրել Լուսնի վրա․ կանխատեսում Մայր Աթոռը լույս է ընծայել գերմանացի պատմաբան Միքայել Հեզեմանի Հայոց ցեղաuպանություն աշխատությունը Ես այսուհետ ևս կաջակցեմ հայերին արդարության համար պայքարում. ամերիկացի սենատոր Թուրքը վախկոտ է, իսկ մեզ համախմբվածություն է պակասում այսօր.«Համահայկական ճակատ»-ի անդամ, ազգությամբ եզդի համարձակ կնոջ խոսքը` ուղղված հայ ազգինՖրանսիայի առաջնություն․ Մեկնարկում է 31-րդ տուրը Մակրոնը հայտարարել է, որ 2027 թվականից հետո քաղաքականության մեջ չի մնա Էդմոն Մարուքյանի ելույթը «Ընտրության Ժամը» թողարկմանըՎազգեն Թևանյանն ու Մանվել Խնձրցյանը կգոտեմարտեն ըմբշամարտի Եվրոպայի բրոնզե մեդալների համար Բրազիլական հեղինակավոր «Սանթոս» ֆուտբոլային ակումբն իր սոցիալական հարթակներում հարգանքի տուրք է մատուցել Հայոց ցեղաuպանության անմեղ զnհերի հիշատակին Մեծ եղեռնը հայ ժողովրդի ազգային ազատագրական պայքարի դարավոր երազանքի թուրքական բարբարոս պատասխանն է , այ խաբեբա․ Հրայր Կամենդատյան Ցավոք այժմ ևս ունենք պառակտում, ունենք նույնիսկ անկախության հռչակագրի պատգամներից խուսափում, բայց ուժեղ ու համախմբված Հայաստանի հույսը վերականգնվում է. Արամ ՎարդևանյանՋուր հավաքեք. ջուր չի լինելու Ասում են, պատմութունը նորից ու նորից կրկնվում է, եթե ժողովուրդը դասեր չի քաղում ու չի ընտրում ուժեղ լինելու ճանապարհը. Գոհար ՂումաշյանԱդրբեջանում 8 պաշտոնյա է ձերբակալվել՝ բանակից տարկետում տալու համար կաշառք վերցնելու մեղադրանքով 21-րդ դարում մեր ամենամեծ վտանգը բնավ թուրքը չէ, այլ թուրքահպատակ հայի տեսակը՝ ազգային իմունիտետը ներսից քայքայող ու սեփական պատմությունն ու ինքնությունը ջանասիրաբար խմբագրող․ Լիլիա ՇուշանյանԵղեռնի զոհ դարձավ 1,5 միլիոն մարդ, միայն այն պատճառով, որ հայ էին․ ՌԴ-ում ՀՀ դեսպանություն Ցեղասպանության ճանաչումն արտաքին քաղաքականության մեջ պիտի լինի, որովհետև այն ունի անվտանգային նշանակություն. Էդմոն Մարուքյան33-ամյա Մանուկ Ադամյանը որոնվում է որպես անհետ կորած Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսն ընդունել է միջազգային համաժողովի մասնակից փաստաբաններին Ահազանգ Արցախի՝ «Մենք ենք, մեր սարերը» հուշարձանը ոչնչացնելու մասին Մենք հիշում ենք . Հենրիխ Մխիթարյան Հայաստանի ներսում գործում է թուրք–ադրբեջանական փափուկ ուժ․ Էդմոն ՄարուքյանՑեղասպանություն է նաև այն, երբ մեզ ասում են, թե Արարատը մերը չէ, կամ թե Արցախը Ադրբեջան է․ Արշակ ԿարապետյանԱպրիլի 24-ը՝ ոչ միայն հիշատակի, այլև պայքարի օր. Նաիրի Սարգսյան Ապրիլի 24-ին Մոսկվայում անցկացվեց բազմամարդ բարեխոսական արարողություն՝ Թեմակալ առաջնորդ Տեր Եզրաս արք․ Ներսիսյանի գլխավորությամբՄիլենա Վարդանյանն ու ամուսինը՝ Կանադայի դեսպան Էնդրյու Թըրներն այցելել են Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիր Արմավիր քաղաքում համատարած ծառահատում է․ բնակիչներն ահազանգում են Հայոց Ցեղասպանության 111-րդ տարելիցին նվիրված հիշատակի արարողություն՝ Հալեպում Իրանը վերսկսում է ավիաթռիչքները նաև դեպի Պեկին Ծիծեռնակաբերդում շեշտել եմ՝ անցյալի ցավ, ներկայի հիշողություն և ապագայի պահանջատիրություն՝ հանուն կանխարգելման. Նաիրր ՍարգսյանԱրա Աղանյանը` Եվրոպայի առաջնության արծաթե մեդալակիր Միքայել Սրբազանը՝ Հայոց ցեղասպանության մասին«Անտարեսն» ընդգրկվել է Բոլոնիայի «Տարվա լավագույն մանկական հրատարակիչ» մրցանակի կարճ ցուցակում. ԿԳՄՍ փոխնախարար ԱԻ ոլորտում խոշոր ներդրումներից հետո Meta-ն որոշել է կրճատել իր աշխատուժի 10%-ը Երբեք չենք մոռանա հայ ժողովրդի դեմ իրականացված հալածանքները, բռնությունը և վայրագությունները. Կանադայի վարչապետ Ռուսաստանը և Ուկրիանան գերիներով են փոխանակվել Հիշել նշանակում է պահանջել, պայքարել և երբեք չլռել. Թագուհի ԹովմասյանԱշակերտուհուն հարկադրել են կացինով գնալ դպրոց․ մանրամասներ