Երևան, 22.Սեպտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


ԻՆՉՊԵՍ ԴՈՒՐ ԳԱԼ ՄԱՐԴԿԱՆՑ…….ԴԵՅԼ ՔԱՐՆԵԳԻ

ԼԱՅՖ

20-րդ դարի մեծագույն գրողներից ու հոգեբաններից մեկը՝ Դեյլ Քարնեգին, իր այս աշխատանքով կարողացել է օգտակար լինել միլիոնավոր մարդկանց, սովորեցրել է նրանց մարդկային շփումների ու հավատարիմ ընկերներ ձեռք բերելու արվեստի կարևորագույն գաղտնիքները:

 
Դեյլ Քարնեգիի խորհուրդները
 

Գիրքը վաճառվել է ավելի քան 30 միլիոն օրինակով և առ այսօր շարունակում է հրատարակվել ու վաճառվել աշխարհի բոլոր երկրներում: «Ինչպես ձեռք բերել բարեկամներ և ազդել մարդկանց վրա» գիրքը կարդացվում է մեծ հետաքրքրությամբ, քանի որ գրված է պարզ, մատչելի ու գրավիչ լեզվով և հետաքրքիր օրինակներով: Այն ներբեռնել կարող եք ահա այստեղ, իսկ այս անգամ մենք գրքից առանձնացրել ենք Դեյլ Քարնեգիի մի քանի կարևոր ու ժամանակով փորձված խորհուրդ, որոնք արժե կիրառել առօրյա շփումներում, եթե ուզում եք դուր գալ մարդկանց ու լավ տպավորություն թողնել նրանց վրա:

 

1. ԿԱՌԱՎԱՐԵՔ ՁԵՐ ՈՒՐԱԽՈՒԹՅՈՒՆԸ

«Եթե ցանկանում եք բարեկամներ ձեռք բերել, եկեք մարդկանց ողջունենք ուրախությամբ և խանդավառությամբ… Դուք պետք է ուրախանաք մարդկանց հետ շփվելիս, եթե ուզում եք, որ մարդիկ ուրախանան ձեզ հետ շփվելիս»։

Հույզերը աշխատում են նաև հակառակ ուղղությամբ, և դուք դա կարող եք օգտագործել ձեր օգտին: Եթե դուք բացասական հույզերի մեջ եք, թափ տվեք ձեզ, փոխեք մարմնի դիրքը, դեմքի արտահայտությունը և գործեք այնպես, ասես դուք արդեն շատ ուրախ եք: Հավատացեք՝ այդ ամենը իսկապես կփոխի ձեր ներքին հուզական վիճակը: Իսկ ուրախությունը և դրական էմոցիաները միշտ ավելի օգտակար են մարդկային շփումների մեջ և հաճելի են զրուցակցին:

2. ՏՐԱՄԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆԸ ԳԵՐԱԳՆԱՀԱՏՈՒՄ ԵՆ

«Մարդկանց հետ շփվելիս մի՛ մոռացեք, որ գործ ունեք ոչ թե տրամաբանորեն դատող էակների, այլ զգացմունքային էակների հետ, որոնք լի են նախապաշարումներով…»:

 

Այո, տրամաբանությունը լավ բան է, բայց եթե խոսքը գնում է մարդկային շփման մասին, ապա այն մի կողմ է քաշվում: Մարդիկ հուզական են: Շփման ընթացքում մենք փոխանցում և ստանում ենք հույզեր: Մեր մարմնի լեզուն, ձայնը, տոնայնությունը մեր զրուցակցին փոխանցում են ինֆորմացիայի 93% տոկոսը: Հենց դրանք են ցույց տալիս այն, թե ինչ ենք մենք զգում, ինչի մասին ենք մտածում:

Այդ պատճառով շատ կարևոր է այդ հույզերը կառավարել կարողանալը, որովհետև դրանք վերջին հաշվով ազդում են մարդկանց հետ մեր փոխհարաբերությունների և դրանց արդյունքների վրա:

«Մենք ունենք աշխարհի հետ շփման չորս միջոց: Եվ մեզ գնահատում ու դասակարգում են հենց այդ միջոցների հիման վրա՝ ինչ ենք մենք անում, ինչ տեսք ունենք, ինչ ենք ասում և ինչպես ենք ասում»:

Մարդիկ սովորաբար ուշադրություն են դարձնում միայն երրորդ կետին, սակայն մյուս երեքը երբեմն կարող են ավելի կարևոր լինել:

3. ԽՈՒՍԱՓԵՔ ՔՆՆԱԴԱՏԵԼՈՒՑ ՈՒ ԲՈՂՈՔԵԼՈՒՑ

«Ցանկացած հիմար կարող է քննադատել, դատապարտել և դժգոհել, և նրանց մեծամասնությունը այդպես էլ անում է։ Բայց հասկանալու և ներելու համար պահանջվում է ուժեղ բնավորություն ու ինքնատիրապետում»։

Որոշ մարդիկ հաճույք են ստանում անըդնհատ բողոքելուց ու քննադատելուց, քանի որ դա հնարավորություն է տալիս նրանց ավելի բարձրանալ իրենց աչքում, իրենց ավելի կարևոր ու նշանակալի զգալ: Բայց քննադատությունը ծուղակ է, որի մեջ ընկնելով՝ դուք անընդհատ կբողոքեք ձեր ամենօրյա կյանքից ու շրջապատից, կլսեք բողոքներ, բացասական հույզեր կփոխանցեք ու կստանաք նույնպիսիք: Եթե դուք մշտապես բողոքող ու սրան-նրան քննադատող մարդ եք, ապա դա հսկայական խոչընդոտ կարող է լինել կարևոր ու լավ մարդկային շփումներ ստեղծելու ճանապարհին, քանի որ փնթփնթացող մարդու շրջապատում գտնվելն այնքան էլ հաճելի չէ:

4. ՀԵՏԱՔՐՔՐՈՒԹՅՈՒՆ ՑՈՒՑԱԲԵՐԵՔ ԶՐՈՒՑԱԿՑԻ ՀԱՆԴԵՊ ԵՎ ՄԻ ԿԵՆՏՐՈՆԱՑԵՔ ԻՆՔՆԵՐԴ ՁԵԶ ՎՐԱ

«Դուք կարող եք երկու ամսվա ընթացքում ավելի շատ բարեկամներ ձեռք բերել՝ ուրիշներով հետաքրքրվելով, քան ձեռք բերել երկու տարվա ընթացքում՝ ջանալով հետաքրքրել ուրիշներին սեփական անձով»:

Շատ մարդիկ ընտրում են երկրորդ ճանապարհը, որովհետև այն ավելի գրավիչ է, քանի որ կարող ես խոսել ինքդ քո մասին և լսել մարդկանց կարծիքները դարձյալ քո մասին: Բայց երբ դուք հետաքրքրություն եք ցուցաբերում մարդկանց հանդեպ, դա բումերանգի էֆեկտ է ունենում: Մարդիկ արձագանքում են փոխադարձ հետաքրքրությամբ: Հետաքրքրվեք նրանցով, և նույնը կզգաք ձեր հանդեպ: Հնարավորինս քիչ խոսեք ձեր կյանքի ու մտքերի մասին և հնարավորություն տվեք զրուցակցին ինքնարտահայտվելու, խոսելու իր կամ իրեն հետաքրքրող թեմաների մասին:

Ռուզվելտը գիտեր, որ դեպի յուրաքանչյուր մարդու սիրտ տանող ճանապարհը զրույցն է՝ նրան հետաքրքրող թեմաների շուրջ: Եվ իր ամեն հանդիպումից առաջ նա հատուկ ժամանակ էր հատկացնում և ուսումասիրում էր այն թեմաները, որոնք հետաքրքրում էին իր զրուցակցին:

Միայն հիշեք, որ ձեր հետաքրքրությունը պետք է անկեղծ լինի, քանի որ ձեր մարմնի լեզուն, հայացքը, ձայնի հնչերանգը կարող են մատնել ձեզ:

5. ՂԵԿԱՎԱՐԵՔ ՁԵՐ ՄՏՔԵՐԸ ԵՎ ԻՆՔՆԱԶԳԱՑՈՂՈՒԹՅՈՒՆԸ

«Մարդը, ով փնտրում է ուրիշների հավանությունը, վստահում է իր սեփական երջանկությունը ուրիշներին»:

Եթե դուք անընդհատ սպասում եք մարդկանցից գովեստի ու քաջալերանքի խոսքեր, փնտրում եք նրանց հավանությունը, ապա ձեր ինքնազգացողությունը վերածում եք «ամերիկյան բլուրների»: Մի օր դուք կարող եք ձեզ ոգևորված զգալ, իսկ հաջորդ օրը՝ հուսահատված ու ընկճված՝ կախված մարդկանց արձագանքից:

Վերցրեք իրավիճակը ձեր ձեռքը, ձեր մտքերի, հույզերի և ներաշխարհի ղեկին դուք ինքներդ եք: Դուք կախված չեք արտաքին աշխարհի արձագանքից:

«Աշխարհում բոլորը երջանկություն են փնտրում և այն գտնելու միայն մի ստույգ ուղի կա։ Դրա համար դուք պետք է սովորեք կառավարել ձեր մտքերը։ Երջանկությունն արտաքին պայմաններից չի կախված։ Այն կախված է ներքին պայմաններից, այն բանից, թե դուք այդ ամենի մասին ինչ եք մտածում»։

Եթե ձեզ ուղեկցեն մշտական վստահությունը, ինքնաբավությունը, ապա դուք շատ ավելի հեշտությամբ կկարողանաք նոր կապեր հաստատել ու շփվել մարդկանց հետ:

6. ԴԱԴԱՐԵՔ ԱՆՀԱՆԳՍՏԱՆԱԼ ՇՐՋԱՊԱՏԻ ԿԱՐԾԻՔԻ ՄԱՍԻՆ

«Փոխանակ մտածեք այն մասին, թե ինչ կասեն մարդիկ, ավելի լավ չէ՞ անել այնպիսի մի բան, որով նրանք բոլորը կհիանան»:

Չափից շատ անհանգստանալով այն մասին, թե ինչ են մարդիկ մտածում ձեր մասին՝ դուք սնում ու մեծացնում եք ձեր հոգին ու միտքը կրծող «փոքրիկ հրեշների»: Դուք կարծում եք, որ մարդիկ կքննադատեն ձեզ այն բանի համար, ինչ դուք անում եք: Գուցե: Բայց իրականում մարդիկ իրենց ժամանակի մեծամասնությունը ծախսում են այն բանի վրա, որ մտածում են իրենք իրենց մասին: Եվ այն ամենի մեծ մասը, ինչ անում եք դուք, բոլորովին չի հետաքրքրում նրանց:

Գուցե սա հիասթափեցնող է ձեզ համար, բայց փոխարենը հիմա դուք գիտեք, որ հասարակական կարծիքը այնպիսի առանձնահատուկ խոչընդոտ չէ, որը կարող է խանգարել ձեզ գործել:

7. ԺՊՏԱՑԵՔ

«… Ժպիտն ասում է. «Դուք ինձ դուր եք գալիս, դուք ինձ երջանկացնում եք, ես ուրախ եմ ձեզ տեսնել»:

Լավ տպավորություն թողնելու ամենահեշտ ու լավ միջոցը անկեղծ ժպիտն է:  Մռայլ ու դժգոհ դեմքի արտահայտությամբ մարդը երբեք չի կարող լավ տպավորություն թողնել շրջապատի վրա:

Ամերիկայում ամենահաջողակ ապահովագրական գործակալներից մեկը ասում էր՝ ժպտացող մարդուն միշտ սրտաբաց են ընդունում։ Այդ պատճառով էլ մինչև որևէ մեկի գրասենյակ մտնելը, նա միշտ մի պահ կանգ էր առնում և մտածում այն բազմաթիվ բաների մասին, որոնց համար պետք է ճակատագրից գոհ լիներ, և նրա դեմքին հայտնվում էր լայն, ոչ շինծու ժպիտը, և երբ ներս էր մտնում, նրա դեմքը դեռ պահպանում էր այդ ժպիտի հետքերը։

8. ԴԻՄԵՔ ՄԱՐԴԿԱՆՑ ԻՐԵՆՑ ԱՆՈՒՆՆԵՐՈՎ

«Հիշեք, որ մարդու անունը իր համար ամենադյութիչ և ամենակարևոր բառն է ցանկացած լեզվով»:

Հարյուրից հիսունի դեպքում, երբ մեզ ծանոթացնում են մարդկանց հետ, մենք նրանց հետ մի քանի րոպե զրուցում ենք և հրաժեշտ տալիս չենք կարողանում նույնիսկ հիշել նրանց անունները։

Ֆրանկլին Ռուզվելտը գիտեր, որ շրջապատողների համակրանքը ձեռք բերելու ամենապարզ, ամենաեկամտաբեր և ամենագործուն միջոցներից մեկը նրանց անունների մտապահումը և նրանց սեփական նշանակալիության գիտակցության ներշնչումն է։ Հենց այդ ընդունակությունը մեծ չափով օգնեց նրան տեղավորվել Սպիտակ տանը:

Միջակ մարդուն ավելի շատ հետաքրքրում է իր սեփական անունը, քան աշխարհում գոյություն ունեցող բոլոր անունները միասին վերցրած։ Հիշելով այդ անունը և անբռնազբոս կերպով գործածելով այն՝ դուք այդպիսի մարդուն նուրբ և չափազանց տպավորիչ հաճոյախոսություն եք անում։ Բայց բավական է, որ մոռանաք նրա անունը կամ սխալ գրեք, դուք ձեզ կդնեք խիստ անհարմար կացության մեջ։

Եթե ցանկանում եք մարդկանց դուր գալ և արժանանալ նրան ջերմ վերաբերմունքին, հիշեք նրանց անունները և հնարավորինս հաճախ ու բարեկամական հնչերանգով արտաբերեք դրանք զրույցի ընթացքում:

9. ՁԵՐ ԶՐՈՒՑԱԿՑԻՆ ՄՇՏԱՊԵՍ ՆԵՐՇՆՉԵՔ ՍԵՓԱԿԱՆ ՆՇԱՆԱԿԱԼԻՈՒԹՅԱՆ ԳԻՏԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆԸ

«Մարդկային բնավորությանը հատուկ ամենախոր ձգտումը «նշանակալից լինելու ցանկությունն է»։ Այդ ձգտումն է ստիպում ձեզ հագնել ամենավերջին ձևի հագուստ, վարել ամենավերջին մակնիշի մեքենա և խոսել ձեր հռչակավոր երեխաների մասին»։

Քարնեգին արաջարկում է՝ «Եկեք դադարենք մտածել սեփական ձեռքբերումների, սեփական ցանկությունների մասին։ Փորձենք գնահատել ուրիշների դրական կողմերը»։ Ազնվորեն և անկեղծորեն արտահայտեք ձեր հավանությունը։ Եղեք անկեղծ`ձեր գնահատականում և շռայլ` գովեստում, և մարդիկ հիշողության մեջ կպահպանեն ձեր խոսքերը, կփայփայեն դրանք և կկրկնեն ողջ կյանքի ընթացքում, կկրկնեն անգամ շատ տարիներ անց, երբ դուք դրանք արդեն մոռացած կլինեք։

3 մարդ մաhացել է, 4–ը` տnւժել Բաշկորտոստանի Ստեռլիտամակ քաղաքի «Սոլնեչնի» առևտրային համալիրում տեղի ունեցած հրդեհի հետևանքով Ճշմարտությունը պատասխան կլինի Արևմուտքի տեղեկատվական ագրեuիային. Լավրով Երկու տարեկան երեխան քնած ժամանակ կուլ է տվել իր խաչը և հայտնվել հիվանդանոցում Վերջին հանդիպումը․ մարզաշապիկ՝ ողջ կյանքի համար. Մեսսին հանդես է եկել հայտարարությամբ ՏԻՄ ընտրությունների արդար և թափանցիկ անցկացումը դրված է հարցականի տակ. Արեգ Սավգուլյան Միջազգային քրեական դատարանը հրաժարվել է մեկնաբանել ԱՄՆ վարչակազմի՝ իր դեմ լայնածավալ պատժամիջոցներ սահմանելու մտադրությունների մասին հաղորդագրությունները Փաշինյանի զիջումների քաղաքականությունը խաղաղության փոխարեն կարող է Հայաստանը հասցնել շրջափակման. Մարիաննա ՂահրամանյանՆյու Յորքում քննարկվել են COP17-ի առաջնահերթությունները Չինաստանի կառավարությունը պատրաստ է ԱՄՆ-ի հետ ռшզմավարական կայունության հարաբերությունները լցնել նոր բովանդակությամբ. ՉԺՀ ԱԳՆ Ucom-ի աջակցությամբ AI տեսախցիկ է տեղադրվել բնության պահպանության համար Թբիլիսիի հեռուստաաշտարակը լուսավորվել է Հայաստանի Հանրապետության դրոշի գույներով Էրդողանն առաջարկել է վերացնել վետոյի իրավունքը ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդում Գազ չի լինի մինչև սեպտեմբերի 24-ը ժամը 18:00-ն Տաք օդային հոսանքներ են ներթափանցում․ առաջիկա եղանակը ՀայաստանումՎայոց ձորի մարզի Արենի բնակավայրում և դպրոցում գործարկվելու են էլեկտրաշչակներ Կրթության ոլորտում փոփոխություները պետք է սկսենք իրականացնել՝ փոխելով ղեկավար անձանց. Ատոմ ՄխիթարյանTeam-ը՝ «Գիտության շաբաթ 2026»-ի տեխնոլոգիական գործընկեր Իսրայելը hարվածել է Սիրիայի հարավային շրջաններին Գոլանի բարձունքներից Որպես ընդդիմություն մեր հավաքած ձայները Հայաստանի պատմության մեջ ռեկորդային է․ Ն․ Կարապետյան ՌԴ ԶՈւ-ն խnցել է Ուկրաինայի Կրեմենչուգի նավթավերամշակման գործարանը. ՌԴ ՊՆ Ֆասթ Բանկն Ապարան քաղաքում բացել է 40-րդ մասնաճյուղը ԲԱՑԱՌԻԿ ՏԵՍԱՆՅՈւԹ․ Ծովագյուղում 60-ամյա վարորդը «BYD»-ով վրшերթի է ենթարկել 35-ամյա հետիոտնի․ վերջինը տեղափոխվել է հիվանդանոց Հարավային Կորեան ԱՄՆ-ին կոչ է արել մեղմացնել Հյուսիսային Կորեայի դեմ պատժամիջոցները՝ միջուկային ծրագրի սառեցման դիմաց Մակրոնը շտապ խնդրանքով դիմել է Թրամփին Ուկրաինայի վերաբերյալ Անկախություն՝ առանց պատրանքների․ Արտակ ԶաքարյանԵրկու ճանապարհ կար փողոցային պայքար սկսելու․ Նարեկ Կարապետյան Վանաձորում բախվել են «ՎԱԶ 2107»-ը և «Jeep Cherokee»-ն․ վերջինը գլխիվայր հայտնվել է կանաչ խոտածածկույթի վրա Կոյուղու մեջ երկու մարդ է մահացելԱկբա բանկը և «Հայկական Ծրագրերը» բիզնեսի կառավարումը դարձնում են ավելի պարզ և արագՄակրոնը և Զելենսկին քննարկել են Ուկրաինայի հակաօդային պաշտպանությունը և էներգետիկ աջակցությունը Քաղաքական հայացքների պատճառով դասախոսին աշխատանքից հեռացնելով՝ վնասում են ուսանողներին. Մենուա ՍողոմոնյանՍարգիս Սարգսյանը Ուզբեկստանի Սամարղանդ քաղաքում անցկացված օլիմպիադայում դարձել է ոսկե մեդալակիր Ուկրաինական բանակը hարվածել է ՌԴ Սամարայի մարզում գտնվող Կույբիշևի նավթավերամշակման գործարանին Իշխանության չանցած ուժերը պետք է պատասխանատվություն ստանձնեն իրավիճակի համար․ Նարեկ Կարապետյան Այսօրվա պայքարի օրակարգը չի կարող լինել երեկվանը, «Հայաստանի վաղվա օրը» ձևավորվում է այսօր․ Վահե Հովհաննիսյան Անհայտ անձը կրակ է բացել Թուրքիայի դպրոցներից մեկի առջև. կան վիրավnրներ Տարադրամի փոխարժեքները սեպտեմբերի 22-ին Նրանք գիտեն, որ մենք խաղաղություն ենք բերելու առանց զիջումների, դրա համար էլ պայքարում են մեր դեմ. Նարեկ ԿարապետյանՓաշինյանը մեկնել է Նյու Յորք՝ մասնակցելու ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի հերթական նստաշրջանին Reuters. ԿՀՎ-ի ղեկավարը հանդիպել է Զելենսկիի հետ Այնթապում 63-ամյա վարորդը «Ruichi»-ով վրшերթի է ենթարկել 3 հետիոտնի, որոնցից երկուսը անչափահասներ են․ վերջինները տեղափոխվել են հիվանդանոց ԱՄՆ-ն և Իսրայելը պետք է հեռանան տարածաշրջանից և ազատեն Իրանն իրենց «զզվելի և հանցավոր ներկայությունից»․ ԻՀՊԿ Տիեզերական խաղից մինչև գիտափորձեր․ սեպտեմբերի 22–26-ը Հայաստանում Գիտության շաբաթ էGuardian. Բըրնհեմը կոչ կանի Թրամփին դադարեցնել Իրանի պատերազմը 10-ամյա տղայի մարդասպանը հայտնաբերվել էԷլեկտրաէներգիայի անջատումներ Երևանի բոլոր 10 վարչական շրջաններում և բոլոր 10 մարզերում Օդանավի մեջ գրեցի ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի ելույթս․ Փաշինյան Ցո՛ւյց տուր միջպետական ակտ, որով Տիգրանաշենն անցնում է Ադրբեջանին, կամ էլ դադարիր ասել` այն անկլավ է. Ավետիք Չալաբյան Ռուսաստանը զանգվածային հարվածներ է հասցրել Ուկրաինային Զինված ուժերում բռնության կանխարգելումն ու զինծառայողների արժանապատիվ պայմանների ապահովումը ՄԻՊ-ի համար առաջնահերթություն են