Մանչեսթրյան ահաբեկչությունն իբրև նույն մարտահրավերի լոկալ օղակ

ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ 24 Մայիս, 2017 13:15

Երեկ ամերիկյան երգչուհի Արիանա Գրանդեի՝ բրիտանական Մանչեսթրում կազմակերպված համերգի ժամանակ, հզոր պայթյուն է որոտացել ստադիոնում: Ոստիկանությունն արդեն իսկ հաղորդել է 22 հոգու մահվան և մոտ 60–ի՝ վիրավորման մասին: Ստույգ թիվը հայտնի չէ, բայց զոհերի մեջ կան նաև երեխաներ, ինչը Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ Թերեզա Մեյի համար առիթ է դարձել կատարվածը կրկնակի ցավ և սարսափելի ահաբեկչություն որակելու համար:

Պատահածից անմիջապես հետո մամուլում իրարամերժ տեղեկություններ հայտնվեցին այն մասին, որ ահաբեկչության պատասխանատվությունը ԴԱԻՇ–ի զինյալներն են ստանձնել: Պաշտոնական Լոնդոնը, սակայն, կամ ոստիկանությունը, չհաստատեցին միջադեպի՝ ԴԱԻՇ–ի հետ կապը: Համենայն դեպս, տեղի ոստիկանության ներկայացուցիչ Յան Հոփքինսը, որն ակնարկել է, թե հնարավոր է, արդեն իսկ պարզվել է ահաբեկչի անձը, քիչ հնարավոր է համարել պայթյունի՝ դրսից կազմակերպված լինելու սցենարը, ինչին համաձայնել է նաև Control Risks խորհրդատվական ընկերության գլխավոր տնօրեն Ռիչարդ Ֆենինգը: Վերջինս խոսել է վերջերս չափազանց շատ քննարկվող թեմայի՝ հոգեբանական խնդիրներ ունեցող անձանց և նրանց ինքնառադիկալացման վերաբերյալ, ինչը նշանակում է, որ հակաահաբեկչական պայքարը մեր ժամանակներում պիտի նաև իբրև ներքին մարտահրավեր, եթե կուզեք՝ սոցիալ–մշակութային խնդիր դիտարկել:

Ֆենինգը պնդում է, որ զբաղված–կոմպյուտերացված մեր կյանքում չպետք է աչքաթող անենք նրանց, որոնք փակ խնդիրներով լի կյանք են վարում հենց մեր քթի տակ, չարանում և որոշում են վրեժխնդիր լինել հասարակությունից, որովհետև այդպիսիք, մյուսներին ոչնչացնելուց առաջ, նախ ինքնաոչնչանում են մեր անհոգ հայացքի ներքո:

Դա է պատճառը, որ ոստիկանությունը, որքան էլ պատրաստված, եվրոպական վերջին ահաբեկչությունների դիտարկման մեջ չի կարողանում որևէ օրինաչափություն գտնել: Եվ ինչպես մնացած դեպքերում, այս անգամ էլ մեր միակ իմացածն այն է, որ մարդը շատ երկար մտածել–պլանավորել է իր անելիքը և պայթուցիկ սարքը տեղադրել է հատկապես այնպիսի վայրում, որպեսզի հասցված վնասը հնարավորինս մեծ լինի:

Սա չի նշանակում, թե որևէ հանրություն այժմ էլ պիտի շփոթահար լինի ծայրահեղությունների միջակայքում՝ այլևս ահաբեկիչներին արդարացնելու սուրբ գործ ստանձնելով: Ահաբեկչությունը նողկալի և մշտապես մարդկության դեմ ուղղված ստորություն է: Սակայն, հետախուզական մարմինների, առհասարակ՝ իրավապահ մարմինների լավ պատրաստվածությանը զուգահեռ, անհրաժեշտ է նաև ուշադիր լինել առանձին մարդու և նրա ցավի հանդեպ: Հակառակ պարագայում, ինչպես Ջորջթաունի համալսարանի հոգեբուժության պրոֆեսոր և ահաբեկչության հոգեբանության ուսումնասիրող Էն Սփեքհարդն է պնդում, մենք չենք կարող կանխատեսել ու չեզոքացնել կամ ինքնառադիկալացվող անձանցից եկող վտանգը կամ փրկել նրանց, որոնք կարող են այս կամ այն պատճառով նույն ԴԱԻՇ–ի ցանցում հայտնվել:

Պրոֆեսորի կարծիքով՝ այժմ, երբ ԴԱԻՇ–ը նոր տարածքներ է կորցնում, անհրաժեշտ է ավելի զգոն լինել, որովհետև մոտենում է մահմեդականների սուրբ ամիս Ռամանը, ու թեպետ այդ ընթացքում արգելված է արյուն հեղել, շատ հնարավոր է, ջիհադիստները որոշեն վրեժ լուծել, այսպես կոչված, անհավատներից: Քրիստոնյա, թե իրենց կարծիքով՝ իսլամը վատ ընկալող մահմեդական, կապ չունի:

Գոհար Սիմոնյան