Երևան, 05.Փետրվար.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Ապրիլյան պատերազմի դասերը․ միջազգային հանրությունը թքած ունի

ԲԼՈԳ

Կոնստանտին Տեր-Նակալյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է.

Առաջին հանրապետությունը վարի տվեցինք «Անտանտը մեզ կօգնի» գոռալով, երկրորդ հանրապետությունը վարի տվեցինք «Ոչինչ, զատո միջազգային հանրությունը մեզ կօգնի» գոռալով, իսկ երրորդ հանրապետությունը վարի տալ պետք չէ, որովհետև չափազանց թանկ կնստի բոլորիս վրա։ Բարեբախտաբար, աչքներս բացվում է, ու միջազգային հանրության վրա հղում անողները մարգինալներ են դարձել մեզ մոտ: 

Այս գիտակցությունը հատկապես եկավ ապրիլյան պատերազմից հետո, երբ մեր հասարակությունը տհաճությամբ արձանագրեց, որ միջազգային հանրությունը թքած ունի։ Դա ակնհայտ էր այն զգուշավոր լռությունից, որը պատել էր անգամ ՄԽ միջնորդներին, երբ Ապրիլի 2-ի առավոտյան բոլոր առաջատար ԶԼՄ-ները հաղորդում էին լայնամասշտաբ մարտական գործողությունների մասին, դա ակնհայտ էր էլ ավելի անտարբեր լռությունից, երբ հրապարակվում էին կտրված ականջներով ծեր թալիշեցիների նկարները, դա առավել ակնառու դարձավ արդեն զինադադարից հետո, երբ դիակապտության տասնյակ դեպքերը, ըստ էության, մնացին անտեսված։ 

Երեկ զրուցում էի Արցախի օմբուդսմեն Ռուբեն Մելիքյանի հետ այս հարցով։ Գիտե՞ք, որ, մեծ հաշվով, միջազգային ոչ մի լուրջ կառույց գլխատումների, անդամախեղումների ու այլ զինվորական հանցագործությունների հարցով չի զբաղվում։ Ճիշտ է, ՄԻԵԴ-ում կա մոտավորապես 20 դիմում այս դրվագներով, բայց ՄԻԵԴ-ը նախ այն կառույցը չէ, որ ամբողջ երևույթի հետ աշխատի (անհատական դրվագների մասով շատ-շատ որոշումներ ընդունեն, եթե ընդունեն, մինչդեռ գործ ունենք մարդկայնության դեմ հանցագործության հետ), երկրորդն էլ՝ հիմիկվանից կարող ենք ձեռք քաշել, որ գործը կքննվի, ասենք, Հաագայում։ Չի՛ քննվի, որովհետև ո՛չ Հայաստանը, ո՛չ Ադրբեջանը համապատասխան կոնվենցիա չեն ստորագրել։ 


Գործնական քայլերի միակ իրատեսական տարբերակը մնում է միջազգային խոշոր ՀԿ-ների և իրավապաշտպան կազմակերպությունների կողմից հետևողական հետաքննությունը, որը կբերեր մեծ մեդիա աղմուկի, բայց խնդիրն այն է, որ այդ միջազգային կազմակերպություններն էլ թքած ունեն։ Ուզում եք, դա համարեք խավիարային դիվանագիտության հետևանք, ուզում եք, համարեք դա այդ կազմակերպությունների տմարդության հետևանք, բայց փաստը մնում է փաստ՝ այս կազմակերպություններին զինվորական հանցագործությունները հետաքրքրում են միայն այն դեպքում, երբ կա «զակազ»․․․ Հարավսլավիայում հետաքրքրում էին, Լիբիայում հետաքրքրում էին, Սիրիայում հետաքրքրում են, բայց Հայաստանում չեն հետաքրքրում։ Դա է միակ իրողությունը։ 

Մյուս իրողությունն այն է, որ, փաստորեն, մենակ Հայաստանին ու Արցախին են հետաքրքրում մարդկայնության դեմ հանցագործությունները։ Անգամ եղել է առաջարկ, որ Ադրբեջանն էլ իր փաստերը ներկայացնի, որոնք իբրև արվել են մեր կողմից, ու այդ բոլոր դեպքերով կատարվի մանրակրկիտ քննություն, բայց դա «ձայն բարբառոյ յանապատի» սերիայից էր։ 

Ուստի կարևոր դասը, որ քաղեց մեր պետությունը սրանից, այն է, որ եղունգ ունես, գլուխդ քորի, որովհետև դա քո փոխարեն ոչ ոք չի անելու։ Եղունգն էլ ժամանակակից, մարտունակ ու ուժեղ բանակն է, որը չպետք է ունենա վառելիքի ու սպառազինության խնդիրներ, պետք է հավուր պատշաճի կահավորված ու պատրաստված առաջնագիծ ունենա, իսկ զինծառայողն էլ պետք է ոչ միայն իր պարտքը գիտակցի, այլև իր կարևորագույն գործի համար ստանա մարդավայել նյութական ու ֆինանսական փոխհատուցում։ Աչքով չտանք, բայց վերջին ամիսներին դրական դինամիկան ակնհայտ է։

Արկադի Ղուկասյանն ու Բակո Սահակյանը Բաքվում շինծու քրեական գործով դատապարտվեցին 20 տարվա ազատազրկման Պետք է ոչինչ չխնայենք հանուն վերածննդի․ Ռուբեն Վարդանյանը կնոջ հետ հեռախոսազրույցի ժամանակ խնդրել է հրապարակայնացնել Կամյուի «Ընդվզող մարդը» էսսեից միտքը Պետական բյուջեից սնվող ռեսուրսները տարածում են կեղծ տեղեկություններ, նմանատիպ ծախսերը սակագնի մեջ ներառված չեն Դավիթ Բաբայանը դատապարտվեց ցմաh ազատազրկման Դավիթ Մանուկյանը դատապարտվել է ցմաh ազատազրկման Լևոն Մնացականյանը դատապարտվեց ցմաh ազատազրկման Արայիկ Հարությունյանը դատապարտվել է ցմաh ազատազրկման Հանդիպում երիտասարդների հետ․ ֆոտոշարքԳաղտնիության քողով ծածկված ըմպելիք, որը մոտ 200 կոկտեյլի բաղադրիչ է. «Փաստ»Արևմուտքը չի հավատում Փաշինյանի «արցունքներին» Ռուսաստանից արդեն բացահայտ սպառնում են Փաշինյանի իշխանությանը Նվաստացում Աբու Դաբիում. ինչպես խախտեցին դիվանագիտական արարողակարգը Կոլեկտիվ առաջնորդությունը ենթադրում է թիմ, որի լիդերը առաջինն է հավասարների մեջ․ Մենուա Սողոմոնյան Երևանում քաղաքացին ահազանգել է, որ տղամարդը ոտքով հարվածել է 9 ամսական հղի կնոջը․ պտուղը մահացել էՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (5 փետրվարի). Հայաստանը դարձել է Առևտրի համաշխարհային կազմակերպության անդամ. «Փաստ»Առեղծվածային ու ողբերգական դեպք՝ Արարատի մարզում Երկրի կեսը հանձնողը ո՞ր անվտանգությունից է խոսում, երբ չունի երաշխիքներ. Արշակ ԿարապետյանՀարկ կլինի ընտրել. ոչ ոք չի կարող միաժամանակ շախմատ, շաշկի և նարդի խաղալ նույն տախտակի վրա. «Փաստ»Աբու Դաբիում տեղի ունեցած Փաշինյան֊Ալիև հանդիպման մասին. Էդմոն Մարուքյան Անգլերենի տապալված քննությունն ու ակադեմիական քաղաք կառուցողները. Գոհար ՂումաշյանԹրամփը պարզաբանում է՝ երբ այլևս չի նախագահի«Ռոսսոտրուդնիչեստվոն» ամրապնդում է ռուս-հայ մարզական գործընկերությունը Հայաստանին ուզում են զրկել սեփական էժան էներգիան ունենալու հնարավորությունից. «Փաստ»ՔՊ-ն հիմա էլ փորձում է սահմանափակել լրատվամիջոցներին Փոքր բիզնեսը հարկերից ազատելու մեր ծրագրի մասին հարցեր ունե՞ք. Նարեկ ԿարապետյանԹերմոսը կարող է ավելի կեղտոտ լինել, քան զուգարանակոնքը. բացատրում է բժիշկըԱնկախ Հայաստանի ամենամեծ ձեռքբերումներից մեկը բանակն է․ Արամ ՊետրոսյանԱլիևին շնորհակալություն հայտնելը արժանապատվության լուրջ կորուստ է. Ավետիք Չալաբյան «Գարիկի մասին միշտ ժպիտով ու սպասումով եմ խոսում». սերժանտ Գարիկ Սարգսյանն անմահացել է հոկտեմբերի 19-ին Այգեհովիտի մատույցներում, տուն «վերադարձել»... երեք ամիս անց. «Փաստ»Ինչպես է Հայաստանը ներգրավում հանքարդյունաբերական ներդրումներ. Վարդան Ջհանյանը` Minig.com.au-ին Կլիմայի փոփոխության պատճառով ձմեռային Օլիմպիական խաղերը վտանգի տակ են․ Լևոն Ազիզյան Պարզ ասած. Ինչպե՞ս են աշխատում արևային վահանակները Աղջիկը կորցրել է մատները և այրվածքներ ստացել շամպունի պատճառով«Մեր ձևով»-ը՝ որպես այլընտրանքային ուղի. առողջապահությունից մինչև տնտեսություն Ինչո՞ւ են պետական կառավարման համակարգում շատերն աթեիստ. «Փաստ»Եկեղեցին՝ ճնշման տակ, ազատությունը՝ միջազգային հարթակում Կոնֆետը պայթել է երեխայի բերանում․ նրան շտապ տեղափոխել են հիվանդանոցՍա դասական իմաստով անսահման անորոշություն է, իսկ անորոշության ուղիղ շարունակությունը ռիսկն է. «Փաստ»Ինչ փոխարժեք է սահմանվել այսօր Հիմնարար խնդիրներ, լուրջ մտահոգություններ. տնտեսական աճ՝ առանց կայունության. «Փաստ»Ձախողել եք, ասեք՝ ձախողել ենք.... «Փաստ» Զինվորի մոր աղոթքըԶգույշ եղիր այս քաղցկեղածին շերտավարագույրներիցՆոր մանրամասներ. տելեկոմներ-վճարահաշվարկային կազմակերպություններ լարվածությանն արձագանքում են վերջիններս. «Փաստ»Շտապօգնության համակարգում կներդրվի մոտոմիավոր. նախագիծ. «Փաստ»Փորձելու են համայնքապետերին «իրենցով անել». «Փաստ»«Արևմտամետների» դաշտում «արշալույսները» խաղաղ չեն. «Փաստ»Ձախողել եք, ասեք՝ ձախողել ենք.... «Փաստ»Կոնստանտին Օրբելյանն արժանացել է «Cultural Icon Award» մրցանակին ՀՀ Առողջապահության նախարարությունը հերքում է թուրքական կայքի լուրը