Սպանված ՌԴ դեսպանը նոր Ֆերդինանդ արքայազնի դերո՞ւմ

ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ 21 Դեկտեմբեր, 2016 23:32

Դեկտեմբերի 19–ը Ռուսաստանի դաշնության համար Թուրքիայի հետ հարաբերությունների ճշտման նոր ցավալի առիթ դարձավ: Այդ օրը, Անկարայում բացված ֆոտոցուցահանդեսի ժամանակ, ելույթի պահին, 22–ամյա ոստիկան Մեվլյութ Մերթ Ալթինթաշը սպանեց Թուրքիայում ՌԴ դեսպան Անդրեյ Կառլովին: Համացանցում հայտնված տեսագրություններից ակներև է դառնում, որ սպանության՝ հենց տեղում բարձրաձայնվող պատճառը Սիրիան է: Ավելի ճիշտ՝ ռուսների ռազմական ներկայությունը Սիրիայում, որն ահա վրեժի այսօրինակ առիթ էր դարձել «Ալլահ աքբար» կանչող երիտասարդի համար:

Վերլուծաբանները տագնապում են, թե ռուսական օդանավի գնդակոծման օրինակով, միջադեպը հերթական անգամ կսրի ռուս–թուրքական հարաբերությունները, վիժեցնելով ոչ միայն վերջերս սկսված համագործակցությունը Սիրիայում, երբ Թուրքիան անսաց ՌԴ–ի պահանջին՝ հետ քաշելով, այսպես կոչված, սեփական ջիհադիստներին, այլև ձեռք բերված պայմանավորվածությունները՝ էներգետիկ ոլորտում: Մյուս կողմից էլ՝ կան դիտարկումներ, դրանց թվում՝ ավանդաբար ամերիկյան ԿՀՎ–ի տիրույթում գտնվող Stratfor վերլուծական կենտրոնի համոզումը, թե դեսպանի սպանությունը ոչ թե կսրի, այլ հակառակը՝ կսերտացնի երկու երկրների համագործակցությունը, կողմերին առիթ տալով շահարկել սպանությունն ու այն օգտագործել սեփական նպատակներով:

Էրդողանի դեպքում կատարվածը լուսաբանվում է գյուլենականների գլխին ջարդելու և երկրում վհուկների նոր որս սկսելու տեսանկյունից: Ինչ վերաբերում է ՌԴ–ին, համարվում է, թե այս ամենը Պուտինին առիթ կտա՝ ավելի անզիջում լինել ահաբեկչության դեմ պայքարում և, իհարկե, այս պահին դրա հիմնական տարածքը համարվող Սիրիայում: Հատկապես, որ՝ դեկտեմբերի 20–ի առավոտը նշանավորվեց ռուս մեկ այլ դիվանագետի սպանությամբ. ռուսական աղբյուրների համաձայն՝ անհայտ անձինք, Մոսկվայի Բալակլավսկի պողոտայում գտնվող իր բնակարանում, սպանել են ՌԴ արտգործնախարարության Լատինամերիկյան երկրների դեպարտամենտի ղեկավար Պյոտր Պոլշիկովին: Պաշտոնական աղբյուրները նյութը գրելու պահին դեռ չէին հաստատել պատահածը, բայց ոչինչ չէր հիշեցնում այն մասին, թե ստահոդ տեղեկատվության հետ գործ ունենք:

Բայց այս մի սպանությունը ևս դեռ առիթ կունենանք քննարկել: Անդրադառնալով Թուրքիայի միջադեպին՝ նշենք, որ ՌԴ նախագահն արդեն հրաման է արձակել՝ դեսպան Կառլովին հետմահու պարգևատրելու մասին, իսկ կատարվածը ստոր ահաբեկչություն է որակել: Ինչ վերաբերում է դիվանագիտական կորպուսին՝ հետաքրքիր է, որ դրա մամլո խոսնակ Մարիա Զախարովան նախ իր ֆեյսբուքյան էջում գրեց, թե անհայտ անձը անկանոն կրակահերթ է արձակել, ինչի հետևանքով զոհվել է ՌԴ դեսպանը Թուրքիայում, իսկ ավելի ուշ հանդես գալով լրատվամիջոցների առջև՝ կատարվածը որակեց որպես ահաբեկչություն:

Ակներև է, որ չնայած պատահածն իրենց ուզածին պես շահարկելու ընձեռված հնարավորությանը, ռուսներն իրենք էլ շփոթված էին ու նույնիսկ չգիտեին՝ ինչպես վարվել: Մեղադրե՞ն թուրքական իշխանություններին, թե՞ պատահածը միաժամանակ բոլորին սադրող գործողություն որակեն՝ ինչպես հայտնի Ժիրինովսկին և Պետդումայի որոշ պատգամավորներ, որոնք շտապեցին դեսպանի սպանությունը երրորդ կողմին վերագրել:

Ինչ վերաբերում է թուրքական իշխանություններին՝ այստեղ նույնպես պատահածը ցավալի սադրանք են որակել` համոզմունք հայտնելով, թե կատարվածը որևէ կերպ չի անդրադառնա փոխհարաբերությունների վրա: Չեղյալ չի հայտարարվել նաև արտգործնախարար Մեվլյութ Չավուշօղլու այցը ՌԴ, որտեղ նա պիտի սիրիական խնդիրը քննարկեր ռուս և իրանական գործընկերների հետ:

Այնպես որ, անհրաժեշտ է սպասել իրադարձությունների զարգացմանը, աչքից բաց չթողնելով միջադեպի, այսպես կոչված, միստիկական կողմը, որ նույնպես բավական քննարկվեց համացանցում. ֆոտոցուցահանդեսը, որի բացումն արեց սպանված դեսպանը՝ Ռուսաստանը թուրքական հայացքով խորագիրն ուներ, իսկ դեսպանին սպանած ոստիկանը Թուրքիայի արտգործնախարարի անվանակիցն է: Հետաքրքիր էր նաև եվրոպական բարձրաստիճան պաշտոնյաների կողմից անցած դարասկզբի Սարաևոյի դեպքերի և Ֆերդինանդ արքայազնի սպանության հիշատակումը, որ նույն օրերին պատահեց, և որից հետո այդքան դժբախտությունների պատճառ դարձած Առաջին համաշխարհային պատերազմը սկսվեց...