Երևան, 17.Սեպտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Նունչակու. ինչպես թագավորի «արգելքը» ստիպեց ինքնապաշտպանության նոր միջոց ստեղծել. «Փաստ»

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Երևի շատերը տեսած կլինեն այդ «գործիքը», բայց գուցե լինեն այնպիսիք, որոնք չգիտեն, թե ինչպես է այն կոչվում և ինչպես է այն ստեղծվել: Խոսքը նունչակուի (nuntyaku) մասին է: Կա տեսակետ, որ ժողովրդականությամբ սառը զենքի այս տեսակն անգամ գերազանցում է հայտնի կաստետներին:

Բազմաթիվ վարկածներ կան մարտական նունչակուի առաջացման վերաբերյալ: Սխալ կերպով ենթադրվում է, որ այդ զենքը առաջին անգամ հայտնվել է Ճապոնիայում՝ որպես նինձյայի զենք: Ամենայն հավանականությամբ, նունչակուի հայրենիքը Չինաստանն է, այնտեղից էլ աշխարհով մեկ տարածվել է նրա առաջին նախատիպը: Դրա օգտին ավելի շատ փաստեր կան: Բացի այդ, նունչակու բառը ճապոներենով ոչինչ չի նշանակում:

Շատերը համարում են, որ այդ սառը զենքի հիմքը եղել է այն գյուղատնտեսական գործիքը, որի միջոցով գյուղացիները հացահատիկ են մշակում՝ երկու հավասարաչափ փայտի կտորներ, որոնք իրար են միացած կաշվե փոկով: Այնուամենայնիվ, այնքան էլ այդպես չէ: Բանն այն է, որ դասական նունչակուն իրենից ներկայացնում է երկու հավասարաչափ փայտի կտոր, որոնք իրար են միացված շղթայով, իսկ շղթան հնում էլ եղել է կործանարար մարտական սառը զենք: Շղթան հայտնվել է 15-16-րդ դարերում, երբ մարդիկ սկսել են մետաղից պատրաստված օղակներ կպցնել իրար: Ամենայն հավանականությամբ, նունչակուի նախատիպը եղել է հենց մարտական շղթան: Համարվում է, որ նունչակուն միայն գյուղացիներն ու նինձյաներն են օգտագործել որպես զենք: Բայց պատմությունը այլ բան է փաստում: 1429 թվականին տեղի է ունեցել Օկինավայի երեք շրջանի միավորում. թագավորը միավորել է բոլոր իշխանություններին և կազմել մեկ պետություն: Բոլոր տեսակի բողոքներից ու ապստամբություններից խուսափելու համար նա հրապարակել է օրենսդրական նորմեր, որոնցով արգելվել է զենք կրելը, ինչպես նաև կրճատվել են զինատեսակները: Արդյունքում երկրում միայն արքայական բանակն է մնացել զինված: Զենք կրելու իրավունք են ունեցել միայն ազնվականները, իշխանները և թագավորական ընտանիքի անդամները:

Սակայն կտրուկ շատացել են հանցագործությունները: Դա ստիպել է նախկին զինվորականներին ստեղծել պաշտպանվելու միջոցներ: Հենց այդպես էլ հայտնվել են մարտական նունչակուները: Բայց դրանք շատ տարածված չեն եղել: Բանն այն է, որ նունչակուն կարելի է օգտագործել միայն այն իրավիճակում, երբ հարձակվողները դանակներով, կաստետներով և սրերով են: Դա զենք է ինքնապաշտպանության համար: Նինձյաներին դուր է եկել նունչակուն իր գործնականության համար. այն կարող ես մշտապես պահել մոտդ և անգամ թաքցնել հագուստի տակ: Նմանատիպ զենքեր կան բոլոր մարտարվեստներում: Դրանք հեշտ է պատրաստել ձեռքի տակ եղած նյութերից և կռվի ժամանակ ծանր վնասվածք հասցնել հակառակորդին: Այդ զենքը հարմար է նաև նրանով, որ հարվածի դեպքում չի լինում հետհարված:

Ներկայում նունչակուն հանրահայտ է դարձել: Այն օգտագործվում են փողոցային կռիվներում, իսկ Բրյուս Լիի մասնակցությամբ ֆիլմերը մեծացրել են հետաքրքրությունը այդ սառը զենքի նկատմամբ: Ներկայում մարտական նունչակուները հաճախ պատրաստվում են լարից, քանի որ այն ավելի դիմացկուն է, քան շղթան, և օգտագործում են փայտ կամ մետաղ՝ որոշ դեպքերում փշերով: Դասական մարտարվեստներում նունչակուները օգտագործվում են ոչ միայն մարտի ժամանակ, այլ նաև դրանցով մարզվում են և զարգացնում մկանները:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Մեքսիկայի նախագահն հայտարարել է, որ իր երկիրը երբեք ոչ մեկի գաղութը չի դառնաԻսպանիայի Լա Լիգայի 6-րդ տուրում «Ատլետիկոն» հաղթեց «Օսասունային»Սեպտեմբերի 17/18-ին լույս չի լինելուԵրկրաշարժ է տեղի ունեցել ԱդրբեջանումՄայր Աթոռից Արագածավանի Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցի կբերվի Տիրոջ Սուրբ Խաչափայտի մասունքը24 ժամ ջուր չի լինելուԱՄՆ-ում գնաճը պայմանավորված է Հորմուզի նեղուցում և Բաբ էլ-Մանդեբում տիրող իրավիճակով․ ՂալիբաֆԱռողջության համընդհանուր ապահովագրության նոր կանոնները․ ով որքան է վճարելու և ի՞նչ կլինի չվճարելու դեպքումԱնտոնիու Գուտերեշը պատրաստ է եռակողմ հանդիպում անցկացնել Ուկրաինայի հարցովՍեպտեմբերի 17/18-ին բազմաթիվ հասցեներում գազ չի լինելուԿրիշտիանու Ռոնալդուն կարող է լքել «Ալ-Նասրը»` գալիք ձմեռային տրանսֆերային պատուհանի ընթացքումԵղվարդ-Զովունի ճանապարհին բшխվել է հինգ ավտոմեքենա․ կան վիրшվորներ⁩ Դուք Տիգրանաշենի փոխարեն օգտագործում եք այլ անվանում, իսկ, արդյո՞ք Արծվաշենի վերաբերյալ էլ նույնը լսում եք ադրբեջանական կողմից․ ես նման բան չեմ լսել․ Արամ ՎարդևանյանՀամաներում հայտարարելո՞ւ եք․ Լիանա Գասպարյանը՝ Սրբուհի ԳալյանինՇվեյցարիայում ինքնաթիռի վթարի հետևանքով երեք մարդ է զոհվելԱնկախության տոնի առթիվ Երևանում նախատեսվում են երթևեկության սահմանափակումներԻ՞նչ քայլեր են արվում, որ մեր ժողովրդի վարկային բեռը չծանրանա. Հայկ Ֆարմանյանը՝ ՓաշինյանինՀայաստանի Շախմատի հավաքականները Համաշխարհային օլիմպիադայում մեկնարկել են հաղթանակովԵրբ են Ադրբեջանի զինված ուժերը դուրս գալու Հայաստանի տարածքից․ Անուշ ՄիրզոյանԱռինջ-Գետարգել խաչմերուկում սեպտեմբերի 18-ից լուսացույցները կգործենՈ՞րն է այն ժամկետը, որում, եթե գերիները չվերադառնան, խաղաղությունը չկայանա, հրաժարական կտաք․ Սյուզաննա ԱվետիսյանԱդրբեջանում պահվող հայ գերիների վերաբերյալ քննարկում կլինի ԱՄՆ-ումԱդրբեջանը մեր աչքերի առջև դեգրադացվող պետություն է. Ավետիք ՉալաբյանԱրման Եղոյանից ու ՔՊ-ից բացի՝ էլ ո՞վքեր են երազում Դաշնակցությունն արմատախիլ անելու մասին. պատասխանն ակնհայտ է. Մենուա ՍողոմոնյանՄի լղոզեք, կոնկրետ ասեք՝ ո՞վ է որոշում կայացնելու ԹՐԻՓՓ-ի մուտքի ու ելքի պահին. Ղահրամանյանը՝ ՓաշինյանինԱկբա բանկը Հայաստանում ՎԶԵԲ-ի պարտատոմսերի շուկա ստեղծողն էՀերթական անգամ Բաքուն իր «քիթը խոթում է» մեր գործերի մեջ. Վաղինակ ՎարդանովԵկե՛ք, կանգե՛ք այստեղ ու հայտարարե՛ք, որ Գանձասարը հայկական է․ Լենա Մաթևոսյանի կոչը՝ Նիկոլ ՓաշինյանինՓաշինյա՛ն, հայի պատիվը չի՛ վաճառվում. Ուժեղ ՀայաստանՃապոնիան ոչ բարեկամական դիրքորոշում է զբաղեցնում Ռուսաստանի նկատմամբ, և դժվար թե հնարավոր լինի հույս դնել զիջումների վրա. Պեսկով Ակունք գյուղում մի քանի տոննա խոտի դեզ է այրվել. հրշեջ-փրկարարները կանխել են կրակի տարածումը SAV group-ի տեխնոլոգիական զարգացման ճանապարհը Կոնվերս Բանկի հետ. Նորարար լուծումներից մինչև արտադրության ընդլայնումՔաղցրաշենի մանկապարտեզում օձ չի հայտնաբերվել. ՆԳՆ ԱՄՆ-ը մինչև 70 hրթիռ է ծախսել Իրանի մեկ hարվածը հետ մղելու համար. Wall Street Journal 4 զոհ, 1 վիրավոր. «Nissan Tiida»-ն Չարենցավանում բախվել է ծառերինԿյանքից հեռացել է ՀՀ նախկին վարչապետ Կարեն Կարապետյանի հայրը՝ Վիլհելմ Վլադիմիրի Կարապետյանը «Երասխի դուքսը». ՀՀ-ում հաստատվել է ֆեոդալիզմ, Ղալումյան, «пожалуйста», քավորի ախպերը մարզպետ դարձավ. Էդգար ՂազարյանՀարկ վճարողներին վերադարձված դեբետային գումարներն աճել են շուրջ 16․5 տոկոսով Ռուսաստանն ու ԱՄՆ-ն առանձին շփումներ են վարում. Լավրով Թուրքիայի հետ երկաթուղով առևտրի իրականացումը երբեք չի բերելու կայծակնային փոփոխությունների. Հրայր ԿամենդատյանԹուրքիայի հետ հարաբերություններում չկան երաշխիքներ, որ 1915 թվականը նորից չի կրկնվի. Աննա ԿոստանյանԱրարատի մարզում՝ Քաղցրաշեն գյուղի մանկապարտեզում, աշխատակիցներին ու 135 երեխաներին տարհանել են․ պատճառը մանկապարտեզում հայտնված օձերն են Պաշտպանել հայկական ժառանգությունը. Արցախի նախկին մշակույթի նախարարները դիմել են ՀՀ ԿԳՄՍՆ Բաքուն քիթը մտցնում է մեր ներքին գործերի մեջ, ինչը Հայաստանի իշխանության վարած ջայլամային քաղաքականության հետևանքն է․ Վաղինակ ՎարդանովՌուսաստանը երկու անգամ փորձել է Մոլդովայի օդային տարածքում հարձակվել իմ ինքնաթիռի վրա․ Զելենսկի Մեկը մյուսին հերթ չտալով՝ մեր քաղաքական «էլիտաները» հայտարարում են, որ իրենք հարցեր ունեն Ռուսաստանին, ՀԱՊԿ-ին, ԵԱՏՄ-ին․ Մհեր ԱվետիսյանԱՄՆ Պետդեպարտամենտը հորդորում է ամերիկացիներին վերանայել Սաուդյան Արաբիա կատարելիք ուղևորությունները Աշխարհում վառելիքային ճգնաժամ է սկսվել Եթե Եվրոպան hարձակվի ՌԴ-ի վրա, ապա պшտերազմն այլ կլինի և շատ կարճ. Լավրով Եթե գերսուպեր զենքեր եք գնել, այդ դեպքում ինչո՞ւ եք ասում Տիգրանաշենն ադրբեջանական ձևով չասեք, կլինի՛ աղետալի պատերազմ․ Հայկ Ֆարմանյան