Երևան, 12.Մայիս.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Քաղցկեղը սկսվում է նախաճաշից. 3 սնունդ, որոնցից պետք է խուսափել

ԼԱՅՖ

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

Առավոտյան քաղցը հաճախ հաղթում է ինքնապահպանման բնազդին։ Մենք սովոր ենք մտածել, թե նախաճաշի հիմնական խնդիրը ավելորդ կալորիաներն են կամ ստամոքսի ծանրությունը։ Սակայն իրականությունն ավելի լուրջ է․ օրվա առաջին կերակուրը կարող է նաև ազդել առողջության վրա՝ որոշ դեպքերում մեծացնելով քաղցկեղի զարգացման ռիսկը։

Քաղցկեղի ռիսկը կարող է սկսվել նախաճաշից․ ի՞նչ մթերքներից է պետք զգուշանալ

Վերջին ուսումնասիրությունները, այդ թվում՝ Քաղցկեղի հետազոտությունների միջազգային գործակալության (IARC) զեկույցները, ցույց են տալիս, որ քաղցկեղի դեպքերի զգալի մասը կապված է սննդակարգի հետ։ Առավոտյան նյութափոխանակությունը ակտիվ է, և օրգանիզմը արագ կլանում է ընդունվող սնունդը։ Եթե այն հարուստ է վնասակար միացություններով, դա կարող է նպաստել առողջական խնդիրների առաջացմանը։

Դիտարկենք մի քանի սննդային խմբեր, որոնց օգտագործումը ցանկալի է սահմանափակել։

Տապակած սնունդ և ակրիլամիդի վտանգը

Կարտոֆիլի կամ հացի վրա առաջացող ոսկեգույն կեղևը ձևավորվում է Մայարի ռեակցիայի արդյունքում։ Բարձր ջերմաստիճանում (120°C-ից բարձր) այս գործընթացի ընթացքում առաջանում է ակրիլամիդ՝ նյութ, որը համարվում է հավանական քաղցկեղածին։

Հատկապես վտանգավոր է օսլայով հարուստ մթերքների տապակումը բարձր ջերմաստիճանում կամ բազմակի օգտագործված յուղի մեջ։ Այդ դեպքում կարող են առաջանալ նաև պոլիցիկլիկ արոմատիկ ածխաջրածիններ, որոնք կապված են վնասակար ազդեցությունների հետ։

Մասնագետները խորհուրդ են տալիս հնարավորինս խուսափել չափազանց տապակված սննդից և նախընտրել եփած կամ թխած տարբերակներ։

Թթու մթերքներ և նիտրոզամինների առաջացում

Թթու վարունգը կամ թթու բանջարեղենը շատերի սեղանի մշտական բաղադրիչն է։ Սակայն խնդիրը ոչ թե հենց բանջարեղենն է, այլ դրանց պատրաստման եղանակը և օրգանիզմում տեղի ունեցող քիմիական գործընթացները։

Որոշ պայմաններում նիտրատները կարող են վերածվել նիտրոզամինների՝ միացությունների, որոնք համարվում են քաղցկեղածին։ Ռիսկը կարող է մեծանալ, եթե թթու մթերքները համադրվում են վերամշակված մսի հետ։

Եթե չեք ցանկանում հրաժարվել նման մթերքներից, ավելի անվտանգ ընտրություն կարող են լինել բնական խմորմամբ պատրաստված տարբերակները՝ առանց ավելորդ քացախի։

Վերամշակված միս՝ բարձր ռիսկի խմբում

Երշիկեղենը, բեկոնը, խոզապուխտը և այլ վերամշակված մսամթերքներ դասակարգվել են որպես բարձր ռիսկի (1-ին խմբի) քաղցկեղածիններ։ Դրանց մեջ պարունակվող որոշ նյութեր, օրինակ՝ նատրիումի նիտրիտը, կարող են վնասել աղիքների լորձաթաղանթը։

Ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ նման մթերքների հաճախակի օգտագործումը կարող է բարձրացնել հատկապես հաստ աղիքի քաղցկեղի ռիսկը։ Այդ պատճառով մասնագետները խորհուրդ են տալիս սահմանափակել դրանց օգտագործումը։

Ինչ ընտրել փոխարենը

Առողջ նախաճաշը պետք է լինի հավասարակշռված և սննդարար։ Օրինակ՝

  • ամբողջական հատիկներից պատրաստված վարսակը՝ հարուստ մանրաթելով,
  • փափուկ եփած ձուն՝ որպես սպիտակուցի աղբյուր,
  • ընկույզները՝ օգտակար ճարպերի և միկրոտարրերի համար։

Այսպիսի սնունդը նպաստում է օրգանիզմի բնական պաշտպանական մեխանիզմների աշխատանքին։

Կարևոր է նաև սնվելու ժամանակը

Մասնագետները խորհուրդ են տալիս պահպանել առնվազն 12 ժամ ընդմիջում ընթրիքի և նախաճաշի միջև։ Այս ընթացքում օրգանիզմում ակտիվանում են բջջային վերականգնման գործընթացները։

Բացի այդ, խորհուրդ է տրվում սուրճ կամ թեյ օգտագործել ոչ թե անմիջապես սնվելուց հետո, այլ որոշ ժամանակ անց, որպեսզի սննդանյութերի յուրացումը չխանգարվի։

Առողջությունը մեծապես կախված է ամենօրյա փոքր ընտրություններից։ Արժե՞ արդյոք նախընտրել արագ և ոչ միշտ օգտակար նախաճաշը, թե՞ ձևավորել ավելի առողջ սննդային սովորություններ՝ երկարաժամկետ բարեկեցության համար։

Թարգմանությունը՝ Past.am-ի

Հետևեք մեզ՝ այստեղ

Լույս է տեսել Արամ Վեհափառի գիրքը Արտակարգ դեպք․ փլուզվել է Վանաձորի նախկին քրեակատարողական հիմնարկի հենապատը Ինչքան հարուստ է մեր հայրենիքը՝ այնքան մեր եղբայրները չեն լքում այն․ Նարեկ ԿարապետյանՈւզում եմ, որ մենք բոլորս Բերդի օրինակով ամբողջ Հայաստանին վարակենք, ու Հայաստանը լինի հայկական. Նարեկ Կարապետյան«Yerord mas»-ի վիրուսային բաստուրմայով սենդվիչը խենթացրել է Լոս Անջելեսին «Մեքենայով ընկել եմ ձորն ու հրաշքով փրկվել, դուրս եմ եկել առանց որևէ քերծվածքի». Աննա Մանուչարյան Քննարկում պատգամավորի թեկնածու Գևորգ Գորգիսյանի հետ. Էդմոն Մարուքյան53-ամյա տղամարդը մեքենայի կայանման հարցով վիճաբանել է մեկ այլ անձի հետ և կրակոց է արձակել 300․000 ադրբեջանցի Հայաստանու՞մ, թե՞ 300 հազար աշխատատեղ հայերի համար. «Ուժեղ Հայաստան»Վահե Հովեյանը դարձավ Ըմբշամարտի Եվրոպայի Մ17 առաջնության չեմպիոն Սա նշան է. Ռոբերտ ՔոչարյանԷրդողանի խորհրդականը ԵՄ ներկայացուցչի հետ քննարկել է Երևանի և Բաքվի միջև հարաբերությունների կարգավորման գործընթացը Հայաստանում Գանայի նորանշանակ դեսպանը հավատարմագրերն է հանձնել Վահագն Խաչատուրյանին «Պայքարը Հայ Առաքելական եկեղեցու դեմ ոչնչացնում է ցանկացած իշխանության լեգիտիմությունը»․ Արման ՎարդանյանՀայաստանի և Ադրբեջանի փորձագետները կրկին հանդիպել են, այս անգամ՝ Լոնդոնում Իրանի դեմ պատերազմի արժեքը հասել է 29 միլիարդ դոլարի. ՊենտագոնԻնչքան հարուստ է մեր հայրենիքը՝ այնքան մեր եղբայրները չեն լքում այն. «Ուժեղ Հայաստան»Հայ ուշուիստները 27 մեդալ են նվաճել Եվրոպայի առաջնությունում «Չելսին» բանակցում է Խաբի Ալոնսոյի հետ UFC-ն թարմացրել է վարկանիշային աղյուսակը. Չիմաևն ու Ծառուկյանը մեծ նահանջ են գրանցել Հանտավիրուսը հերթական COVID-ը չէ. դրանից բխող հանրային առողջապահության ներկայիս ռիսկը մնում է ցածր. ԱՀԿ գլխավոր տնօրեն «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության ուղիղ եթերը քարոզարշավիցԿոչ ենք անում բոլոր քաղաքական ուժերին պահպանել անձնական տվյալների պաշտպանության պահանջները20-ամյա վարորդը «Mitsubishi Pajero»-ով դուրս է եկել ճանապարհի երթևեկելի գոտուց, բախվել ծառերին և հայտնվել անտառում. կա 4 վիրավորԵրևանում այս պահին 9 բալանոց խցանումներ են (լուսանկար) ԵԽԽՎ դիտորդական առաքելության պատվիրակությունը հյուրընկալվել է ԿԸՀ-ում Կուբան օգնություն է խնդրում, և մենք պատրաստվում ենք խոսել. Թրամփ Արտառոց դեպք՝ Արագածոտնի մարզում․ տղամարդը ոստիկաններին հայտնել է, որ իր գոմից գողացել են իրեն պատկանող 5 խոշոր եղջերավոր անասուններիՉե՛նք կարող երրորդ անգամ նույն կործանարար սխալը կրկնել․ Ավետիք ՉալաբյանՍամվել Կարապետյանի կոչը Փաշինյանի աջակիցներին․ «Միացե՛ք փոփոխությանը»Բժիշկը զգուշացրել է հանտավիրուսը գրիպի հետ շփոթելու վտանգի մասին Ուկրաինան և ԱՄՆ-ն շարժվում են դեպի ԱԹՍ-ներից պաշտպանության վերաբերյալ կարևորագույն համաձայնագիր Կրակոցներ՝ Երևանում. ծանր հանցագործությունը բացահայտվել էՋերմուկի տարածքից փրկված կարմիրգրքյան արջի քոթոթներից մեկն անկել է ԲՀԿ նախագահ Գագիկ Ծառուկյանը Երևանի Շենգավիթ վարչական շրջանում քաղաքացիների հետ մասնակցում է միասնական քայլերթիԳիտեի՞ք, որ Ուժեղ Հայաստանը մասնակցելու է ընտրություններին. հարցում Ապարանում Արդյո՞ք Ադրբեջանի ներկայացուցիչները կհետևեն Հայաստանի խորհրդարանական ընտրություններին Հայաստանը՝ Երևանում կայանալիք «Դասական Եվրատեսիլ»-ին ընդառաջ Արտաքին պարտքը կրկնապատկվել է, ասում է զենք եմ գնել, հավատո՞ւմ եք. Հարցում Գագիկ Ծառուկյանի նախընտրական հանդիպումը ՇենգավիթումՋերմուկի տարածքից փրկված կարմիրգրքյան արջի քոթոթներից մեկն шնկել է Ըստ Փաշինյանի, եթե քաղաքացին աղքատ է, դա իր խնդիրն է. հարցում Մասիսում Կլիմայագետները զգուշացրել են Երկրի վրա «Էլ Նինյո» բնական երևույթի վտանգի մասին Նոյեմբերյանում ջերմ դիմավորում են Նարեկ ԿարապետյանինՈՒժեղ Հայաստանի ՈՒժեղ Նոյեմբերյան. Փոփոխություն հնարավոր է միայն հաջորդ վարչապետ Սամվել Կարապետյանի հետ. Նարեկ ԿարապետյանՆերքին գործերի նախարարի գլխին մութ ամպեր են կուտակվումԱրագածոտնում 5-ամյա երեխան խորովածի «մանղալ»-ի վրա բենզին է լցրել և հրկիզելԷլ ցանցերի զավթեցին Կարապետյանից, որ ի՞նչ անեն. Հարցում Ռուսաստանը ակնարկում է ատոմակայանի մասին Փաշինյանը ցնցումների մեջ է կաթողիկոսի այցից