Համամասնական ընտրակարգի պրակտիկան
БЛОГ
Արմեն Հովասափյանը Ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է.
Ժամանակակից չափանիշներով ժողովրդավարական համարվող յուրաքանչյուր երկրի ժողովրդավարության մակարդակը, դրանում առկա քաղաքական ազատությունների աստիճանը կարելի է չափել նաև նրա ընտրական համակարգով, ընտրությունների անցկացման ազատությամբ, թափանցիկությամբ, բովանդակությամբ, ընտրողների ազատ կամահայտնությամբ, դրանում հասարակության ներգրավվածությամբ և այլն: Ժողովրդավարական է համարվում այն երկիրը, որտեղ իշխանությունը ձևավորում է ընտրողը, ժողովուրդը, որովհետև, ինչպես ամրագրված է ժողովրդավարական երկրների սահմանադրություններում: Ժողովրդական ընտրությւոնների կարևորագույն բաղադրիչը միջազգային չափորոշիչներին համապատասխան Ընտրական օրենսգրքի առկայությունն է:
Ընտրական համակարգերի մեծամասնական և համամասնական ընտրակարգերի բնութագրիչները տարբեր պետություններում, պայմանավորված ազգային մտածողության և քաղաքական մշակույթի առանձնահատկություններով, ստանում են տարբեր դրսևորումներ, բացառություն չի կազմում նաև Հայաստանը:
Սահմանադարական բարեփոխումների նախապատրաստման գործընթացում որոշում է կայացվել հրաժարվել մեծամասնական ընտրակարգից և անցում կատարել 100% համամասնական ընտրակարգի։ Որպես նման որոշման հիմնական փաստարկ` նշվում է այն հանգամանքը, որ միայն համամասնական ընտրակարգի շնորհիվ պառլամենտը կդառնա առավել ներկայացուցչական, իսկ ընդդիմությունը կստանա առավել մեծ ներկայացվածության հնարավորություն: Ավելին` տարբեր փորձագետներ էլ ընդգծում են, որ Ընտրական օրենսգրքի խախտման դեպքերի մեծ մասն արձանագրվում էր հենց մեծամասնական ընտրակարգով ընտրատարածքներում:
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ սահմանադրական բարեփոխումների անհրաժեշտության գլխավոր փաստարկներից է Սահմանադրության՝ եվրոպական չափանիշների համապատասխանեցումն ու ժողովրդավարացումը, այս տեսանկյունից հետաքրքիր է հենց խորհրդարանական կառավարման համակարգ ունեցող եվրոպական երկրների փորձը: Նախ նշենք, որ ԵՄ անդամ 28 երկրից միայն 17-ն է խորհրդարանական հանրապետություն (Ավստրիա, Բուլղարիա, Գերմանիա, Խորվաթիա, Չեխիա, Հունգարիա, Լեհաստան, Լատվիա, Լիտվա, Էստոնիա, Հունաստան, Իռլանդիա, Իտալիա, Մալթա, Սլովակիա, Սլովենիա, Ֆինլանդիա): Նշենք նաև, որ չենք առանձնացրել ԵՄ անդամ այն սահմանադրական միապետությունները, որտեղ կառավարման համակարգի լիազորությունների մեծ մասը պատկանում են խորհրդարանին:
Հատկանշական է, որ ԵՄ անդամ խորհրդարանական հանրապետությունների ճնշող մեծամասնությունը՝ 17-ից 14-ի ընտրական օրենսգրքով ամրագրված է միայն համամասնական ընտրակարգն՝ իր տարբեր տեսակներով (կուսակցական ցուցակով, խառը համամասնական, փոխանցելի քվեով և այլ համամասնական ընտրակարգեր): Հատկանշական է, որ ԵՄ անդամ խորհրդարանական հանրապետություններից միայն 3-ում (Գերմանիա, Հունգարիա, Լիտվա) է պահպանված մեծամասնական ընտրակարգը, սակայն այն հանդես է գալիս համամասնականին զուգահեռ, իսկ տվյալ երկրների ընտրական օրենսգիրքում ամրագրված է ընտրությունների անցկացման խառը ընտրակարգը:
Ամփոփելով կարող ենք նշել, որ ցանկացած երկրի ընտրակարգ պետք է հաշվի առնի տվյալ երկրի քաղաքական մշակույթը, աշխարհագրական առանձնահատկությունները և հնարավոր ռիսկերը, որոնք, անշուշտ, ժամանակի ընթացքում ենթարկվում են փոփոխության, հատկապես երիտասարդ ժողովրդավարություններում:
Помимо всего прочего, это просто бесчеловечно: «Паст»
Выборы также развеяли миф об антироссийских настроениях: «Паст»
Тотальный цифровой контроль над гражданами: власть хочет получить доступ ко всем данным мобильных телефонов: «Паст»
Институциональное дезертирство или подарок Пашиняну? Искусственно созданная повестка о сложении мандатов: «Паст»
«Фишки» власти рушатся одна за другой: «Паст»
На последнем раздельном пляже Европы вспыхнула драка: туристка нарушила столетний запрет и прорвалась к мужчинам
В Новой Зеландии отменили более 100 авиарейсов из-за ураганного ветра и шторма
Юнибанк и благотворительный фонд «Ванк» поддержали проведение показательного матча по баскетболу на колясках
ВТБ (Армения) отмечает рост спроса на продукты агрокредитования
Гукасян вмешался в законную деятельность должностного лица, в связи с чем возбуждено уголовное дело — СК
Крупнейшие в Армении системы QR-платежей будут сотрудничать: ArcaQR и IdramNet
У КС одна миссия — зафиксировать факт массовых нарушений избирательного процесса: Арам Вардеванян
Армянские школьники завоевали 4 медали на Международной олимпиаде по географии
Россия полностью остановила импорт рыбы из Армении
Пропасть в сфере безопасности и необходимость спасения государственности: предупреждение Аршака Карапетяна: «Паст»
Новая мина Баку под мирным договором: почему молчит Ереван? «Паст»
Не помогла даже откровенная поддержка ЕС и США: выборы стали также своеобразным референдумом: «Паст»
Почему Аветик Чалабян вновь оказался в центре внимания властей? «Паст»
Политическая месть ценой экономической безопасности: «Паст»
Ложная повестка искусственного государства. Аршак Карапетян
В Юнибанке теперь можно зарегистрировать бизнес
До 20% idcoin за международные покупки при оплате картами Visa от IDBank
Не просто запрет на абрикосы: сколько Армения может потерять от российских ограничений
Аресты оппозиции носят пропагандистский характер: Левон Кочарян
ЕАЭС для Армении лучше других интеграционных вариантов — Песков
ИИ-решения, расширение географии и многое другое: новые возможности и предложения Eventhub
Аветику Чалабяну предъявлено обвинение якобы за воспрепятствование реализации избирательного права — адвокат
Ларри Гагосян станет героем документального фильмаЛарри Гагосян станет героем документального фильма
Флаг Арцаха – на чемпионате мира по футболу
Члены Конгресса США присоединились к АNCА с требованием освободить армянских пленных на 1000-й день заключения
TUMO теперь и в Казахстане
В Армении рано утром был задержан Аветик Чалабян
Юнибанк и Unisport приняли участие в забеге «Tricolor» Yerevan Beat Run
Moody’s подтвердило рейтинг IDBank на уровне «Ba3» со стабильным прогнозом
Обновленный Центр продаж и обслуживания Ucom открылся по адресу Багратуняц 16
Когда любая уступка превращается в отправную точку для новых требований: «Паст»
Почему власть сама ставит себя в нелепое положение? «Паст»
От «бастиона демократии» остался только «бастион» — с проржавевшим авторитаризмом: «Паст»
Армения сохраняет права и обязательства в ОДКБ: Мария Захарова
Помощь от государства остается на словах: цветы дешевеют, кредиты давят на производителей
Сегодня состоится Общее годовое собрание акционеров Юнибанка: чистая прибыль банка составила 9,8 млрд драмов
Женская сборная Армении по теннису добилась исторического успеха, вернувшись во II группу спустя 17 лет
Двое судей КС не участвуют в рассмотрении дела об оспаривании итогов выборов
Армянские теннисистки пробились во вторую группу впервые за 17 лет
Армянское вино удовлетворено Большой золотой медалью на конгрессе Mondial de Bruxelles
ОАО «Телеком Армения» и ОАО «Азертелеком» подписали соглашение о транзите интернет-трафика
Арестован сын Мартуна Григоряна
Фабрика по производству врагов. Ложные тезисы о «российском вмешательстве» как инструмент политических преследований: Роберт Амстердам
Какой закон, какие урегулирования, кому они нужны? «Паст» 
