ՀՀԿ-ի «կրեդոն» կամ ինչո՞ւ է իշխող կուսակցությանն ուժեղ ընդդիմություն հարկավոր

«ՀՀԿ-ին պետք է ուժեղ ընդդիմություն»: Այս արտահայտությունն այնքան հաճախ է ասվել իշխող կուսակցության ամենատարբեր մակարդակի ներկայացուցիչների կողմից, որ դարձել է մի տեսակ «կրեդո»՝ հավատամք: Այդ խոսքը միշտ հնչում է այն ժամանակ, երբ Հայաստանում ներքաղաքական աշխուժություն է նկատվում: Սովորաբար ներքաղաքական ակտիվությունը մեր երկրում նկատվում է միայն սպասվող ընտրություններից առաջ: Ընդդիմադիր կամ այդպես համարվող կամ իրենց այդպես համարող ուժերը, գործիչները սկսում են նոր կուսակցություններ ստեղծել, նոր դաշինքներ ձևավորել:

Եվ ահա օրերս ՀՀԿ-ական պատգամավորներից մեկը կրկնել է այդ թևավոր դարձած խոսքը` մասնավորապես նշելով, որ ուժեղ և կազմակերպված ընդդիմության դեպքում իրենց, այսինքն` ՀՀԿ-ի համար, ավելի հեշտ կլինի: Նա այս մասին նշել է ընդդիմադիր դաշտի վերադասավորումների մասին հարցի համատեքստում: Նա չի մանրամասնել, թե ինչ դժվարություններ է կրում ՀՀԿ-ն ուժեղ ընդդիմության բացակայության պարագայում:

Բայց իսկապես անկե՞ղծ են իշխող կուսակցության ներկայացուցիչները, երբ նշում են, թե իրենց պետք է ուժեղ ընդդիմություն: Քաղաքականությունը պայքար է իշխանության համար, ուստի ուժեղ ընդդիմությունը մարտահրավեր է ՀՀԿ-ին, ուժեղ ընդդիմություն ենթադրում է նաև իշխանափոխություն, որից հետո ՀՀԿ-ն կդառնա ընդդիմություն: Մի՞թե ՀՀԿ-ականները կամավոր ցանկանում են զիջել այդ իշխանությունը և դառնալ այդ ուժեղ ընդդիմությունը: Դժվար թե:

Հերթական խորհրդարանական ընտրություններին մնացել է մոտ 1 տարի: Բայց այս մեկի առանձնահատկությունն այն է, որ տեղի է ունենալու խաղի նոր կանոններով: Ըստ նոր սահմանադրության` խորհրդարանի ընտրությամբ ձևավորվելու է նաև ամբողջ գործադիր և դատական իշխանությունը: Այսինքն` քաղաքական ճակատամարտը լինելու է մեկն ու վճռականը: Այլևս որևէ քաղաքական գործիչ չի կարող հույս ունենալ, որ նախագահական ընտրություններում որպես անձ հաղթելով կարող է հետագայում ցրել խորհրդարանը և նոր իշխանություն ձևավորել: Իշխանության ձևավորման հարցն այսուհետ որոշվելու է խորհրդարանում կուսակցական պայքարի միջոցով:

Հարկ է նշել, որ այս նոր իրավիճակում Հայաստանի ընդդիմադիր դաշտն առավել, քան երբևէ ներկա պահին որևէ հույս չի ներշնչում, թե կարող է լուրջ մարտահրավեր նետել իշխող կուսակցությանը: Ավելին` ընդդիմադիր «ճամբարից» որոշ կուսակցություններ արդեն իսկ կոալիցիոն պայմանավորվածություններ են ձեռք բերել ՀՀԿ-ի հետ: Խոսքն, առաջին հերթին, ՀՅԴ-ի մասին է: ՀԱԿ-ն այլևս առաջվանը չէ: ՀՀՇ-ն ՀԱԿ անվանափոխելուց, Լևոն Տեր-Պետրոսյանի` քաղաքական ակտիվ պայքարից դուրս գալուց և ԲՀԿ-ի հետ «սիրախաղից» հետո նախկին «համաժողովրդական շարժումը» մարել է և ՀԱԿ-ի ղեկավարությամբ դժվար թե նորից բռնկվի:

«Ժառանգություն»-ից մնացել են միայն Զարուհի Փոստանջյանը և Արմեն Մարտիրոսյանը: Առաջնորդի` Րաֆֆի Հովհաննիսյանի գործունեությունը վերջին նախագահական ընտրություններից հետո արդեն դասվում է քաղաքական երգիծանքի ժանրին: ՕԵԿ-ը նույնպես հանրության վստահության կապիտալը մաշելուց հետո որոշեց անվանափոխվել: Տարբեր «էքզոտիկ» անվանումներով ՀԿ-ների և ՕԵԿ-ի միավորումից ծնվել է «Հայկական վերածնունդ» նոր կուսակցությունը, որն առաջիկա ընտրություններում սոսկ փորձելու է պահպանել խորհրդարանում առկա տեղերը: Ի դեպ այդ տրամաբանությամբ են գործում նաև մյուս հիմնական ընդդիմադիր ուժերը: Խնդիր է դրված ոչ թե ռեալ մրցակցել ՀՀԿ-ի հետ և հաղթել նրան, այլ սոսկ պահպանել և, եթե ՀՀԿ-ն թույլ տա, ավելացնել պատգամավորական տեղերը նոր ձևավորվելիք խորհրդարանում: Այս իրավիճակը չափազանց շահեկան է ՀՀԿ-ի համար:

Իհարկե՝ դեռ կա ժամանակ: Մեկ տարին բավական ժամանակ է, որպեսզի փոխվի իրավիճակը: 2008 թ-ի նախագահական ընտրություններից մեկ տարի առաջ ոչ ոք չէր կարող կանխատեսել, որ քաղաքական պայքարն այդ աստիճան կսրվի և կհանգեցնի մարտի 1-ի: Բայց ներկա պահին ՀՀԿ-ն լիակատար վերահսկում է ամբողջ քաղաքական դաշտը: Եվ դրա պատճառն այն է, որ չկա ուժեղ ընդդիմություն: Դեռ մեկ տարի առաջ «հրաշալի եռյակը» քիչ էր մնում դառնար «ուժեղ ընդդիմություն», բայց ԲՀԿ առաջնորդի «քաղաքական աքսորը» հօդս ցնդեցրեց բոլոր այդ ակնկալիքները: Այդ «հատուկ գործողությունից» դժվար է եզրակացնել, որ ՀՀԿ-ին պետք է ուժեղ ընդդիմություն:

Նոր սահմանադրությամբ խորհրդարանում պետք է ձևավորվի կայուն մեծամասնություն: Ուժեղ ընդդիմության պարագայում այդ կայուն մեծամասնությունը շատ դժվար կլինի ապահովել: Դա կարող է անգամ հանգեցնել քաղաքական լուրջ ճգնաժամի, իսկական գլխացավանքի ՀՀԿ-ի համար, վերջին հաշվով կարող է կրկին սահմանադրությունը փոխելու անհրաժեշտություն ստեղծել: Ուստի 2017 թ-ի ընտրություններում ՀՀԿ-ին ամենից քիչ է պետք ուժեղ ընդդիմություն:

Տիգրան Խաչատրյան