Իրականում ի՞նչ է կատարվում բանակում

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

Վերջին 10-11 օրերի ընթացքում բանակում զինծառայողի մահվան արդեն չորրորդ դեպքն է արձանագրվում։ Այս ֆոնին պաշտպանության նախարար Սուրեն Պապիկյանի՝ լրագրողների հետ զրույցում արած հայտարարությունները նոր քննարկումների ու հարցերի տեղիք են տվել։

Պապիկյանը, անդրադառնալով բանակում արձանագրվող մահվան դեպքերին, լրագրողներին հարց է ուղղել՝ արդյոք երբևէ փորձե՞լ են պարզել, թե Հայաստանում ընդհանուր առմամբ ինքնասպանության քանի դեպք է գրանցվում և համեմատել այդ ցուցանիշը բանակում ինքնասպանությունների թվի հետ։

Սակայն այս մոտեցումը մի շարք հարցեր է առաջացնում։ Բանակում տեղի ունեցող դեպքերը քաղաքացիական կյանքում արձանագրվող նմանատիպ դեպքերի հետ մեխանիկորեն համեմատելը կարող է ամբողջական պատկեր չտալ, քանի որ Զինված ուժերը փակ և խիստ կանոնակարգված համակարգ են՝ հստակ ենթակայությամբ, կարգապահությամբ և ծառայության առանձնահատուկ պայմաններով։

Պաշտպանության նախարարի այն դիտարկումը, թե մահվան դեպքերի համար պաշտպանության նախարարին մեղադրելը նորություն է Հայաստանում, նույնպես հարցեր է առաջացնում։ Past.am-ի դիտարկմամբ՝ ցանկացած ոլորտում, հատկապես նման ծանր դեպքերի հաճախակի կրկնության պարագայում, բնական է, որ հասարակությունը պատասխաններ է ակնկալում առաջին հերթին տվյալ ոլորտի պատասխանատու կառույցից և դրա ղեկավարից։

Միևնույն ժամանակ, խնդիրը միայն ինքնասպանությունների կամ սպանությունների վիճակագրությունը չէ։ Հարց է առաջանում՝ արդյոք բանակում ստեղծված միջավայրի վրա չեն ազդում նաև կադրային քաղաքականությունն ու զինված ուժերի կառավարման համակարգում տեղի ունեցած փոփոխությունները։

Վերջին տարիներին բանակում տեղի ունեցած կադրային փոփոխությունների, փորձառու հրամկազմի փոխարինման և նոր կադրերի ներգրավման քաղաքականության վերաբերյալ բազմիցս քննարկումներ են եղել։ Այդ գործընթացների հնարավոր ազդեցությունը բանակում առկա բարոյահոգեբանական մթնոլորտի վրա, սակայն, պահանջում է մասնագիտական և համապարփակ գնահատական։

Մեկ այլ հարց էլ վերաբերում է բանակում հոգևոր ծառայության դերին։ Վերջին տարիներին գնդերեցների ինստիտուտի փոփոխության և Հայ Առաքելական Եկեղեցու համապատասխան ծառայության՝ բանակում ունեցած դերի վերաբերյալ նույնպես տարբեր քննարկումներ են եղել։ Թե որքանով կարող է այստեղ ուղղակի կամ անուղղակի կապ լինել զինված ուժերում արձանագրվող միջադեպերի հետ, պետք է գնահատեն մասնագետները։

Բացի այդ, եթե բանակում մահվան և ծանր միջադեպերի դեպքերը հաճախակիանում են, խնդրի լուծումը չի կարող սահմանափակվել միայն առանձին պաշտոնյաների կամ պատժիչ կառույցների ղեկավարների փոփոխությամբ։ Անհրաժեշտ է ուսումնասիրել հենց ներբանակային միջավայրը, զինծառայողների հոգեբանական վիճակը, ծառայության պայմաններն ու այն խնդիրները, որոնք կարող են հանգեցնել ողբերգական հետևանքների։

Այս համատեքստում Past.am-ը կարևոր է համարում ոչ միայն կոնկրետ դեպքերի պատճառների բացահայտումը, այլև դրանց կանխարգելման ուղղությամբ համակարգային քայլերի իրականացումը։

Բանակում տեղի ունեցող յուրաքանչյուր մահվան դեպք հանրային լուրջ արձագանք է առաջացնում։ Հետևաբար, հասարակության համար կարևոր է ստանալ ոչ միայն վիճակագրական համեմատություններ, այլև հստակ պատասխաններ՝ ինչու են նման դեպքերը կրկնվում, ինչ խնդիրներ են առկա Զինված ուժերում և ինչ է արվում դրանք կանխելու համար։

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Հետևեք մեզ՝ այստեղ