Անսպասելի շրջադարձ իշխանության համար

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

Այս օրերին սոցիալական ցանցերում և մամուլի տարբեր միջոցներում հաճախ կարելի է հանդիպել նոր խորհրդարանի և խորհրդարանական ընդդիմության աշխատանքի վերաբերյալ տարբեր՝ ինչպես օբյեկտիվ, այնպես էլ սուբյեկտիվ գնահատականների ու քննադատությունների։ Սակայն, էմոցիոնալ քննարկումներից և քաղաքական աղմուկից վեր կանգնելով, կարելի է փորձել հասկանալ՝ իրականում ի՞նչ է անում ընդդիմությունը նոր խորհրդարանում և որքանո՞վ է արդյունավետ նրա մասնակցությունը օրենսդիր մարմնի աշխատանքներին։

Խորհրդարանական վերջին ընտրությունները քաղաքական վերլուծաբանների և հասարակության հիշողության մեջ, ըստ հրապարակման, կմնան որպես իշխանական լծակների և վարչական ռեսուրսների լայն կիրառման վերաբերյալ բազմաթիվ հարցեր առաջացրած գործընթաց։ Ընտրական գործընթացի ընթացքում հնչել են պնդումներ ուժային համակարգի ուղղորդված ճնշումների, պետական ապարատի մոբիլիզացման, ինչպես նաև ընդդիմադիր ուժերի, մասնավորապես՝ ԲՀԿ-ի քվեների փոշիացման վերաբերյալ։

Ընտրատեղամասերում արձանագրված տարբեր միջադեպերը, նախընտրական շրջանում պաշտոնյաների բարձր պարգևավճարների և աշխատավարձերի բաշխումը, պետական բյուջեից իրականացված ծախսերի վերաբերյալ քննարկումները և տեղեկատվական դաշտում առկա ագրեսիվ քարոզչությունը ձևավորեցին մի իրավիճակ, որտեղ նոր իշխանության և խորհրդարանական մեծամասնության լեգիտիմության վերաբերյալ հարցերը շարունակում են մնալ քաղաքական օրակարգում։

Այնուամենայնիվ, քաղաքական իրականությունն այն է, որ նոր խորհրդարանն արդեն ձևավորվել է, և դրա աշխատանքը թույլ է տալիս գնահատել նաև ընդդիմության գործունեության առաջին արդյունքները։

Նոր խորհրդարանի աշխատանքային որակն ու քաղաքական բովանդակությունը զգալիորեն տարբերվում են նախորդ գումարման օրենսդիր մարմնի գործելաոճից։ Այդ տարբերությունն առավել նկատելի դարձավ հատկապես ամռան ընթացքում, երբ քաղաքականապես պասիվ համարվող օգոստոսյան շրջանում խորհրդարանական կյանքը ոչ միայն չմարեց, այլև բավական ակտիվ ընթացք ստացավ։

Այս գործընթացում առանձնահատուկ ուշադրության է արժանացել խոշոր ընդդիմադիր ֆրակցիայի՝ «Ուժեղ Հայաստանի» ակտիվ և հաշվարկված գործելաոճը։ Վերջին օրերին խորհրդարանում ընդդիմադիր ուժի թեկնածուների առաջադրումն ու հանձնաժողովների ղեկավար պաշտոնների շուրջ քննարկումները ևս ցույց են տվել, որ իշխանություն-ընդդիմություն բանավեճը տեղափոխվում է ավելի բովանդակային հարթություն։

Ի տարբերություն նախորդ խորհրդարանի, որտեղ քաղաքական վեճերը հաճախ վերածվում էին ձեռնամարտերի, միմյանց վրա շշեր նետելու և փողոցային բառապաշարի, նոր իրավիճակում ընդդիմադիր ուժերը փորձում են քաղաքական պայքարը կառուցել այլ տրամաբանությամբ։

Չնայած խորհրդարանում առկա բնականոն լարվածությանը և էմոցիոնալ ելույթներին՝ ընդդիմադիր խոշոր բևեռը, ըստ հրապարակման, չի գնում էժան շոուների և կազմակերպված պրովոկացիաների ճանապարհով։ Փոխարենը՝ ընդդիմադիր խմբակցությունները փորձում են քաղաքական պայքարը տեղափոխել փաստարկված, բովանդակային և օրակարգային բանավեճի դաշտ։

Այս նոր մոտեցման արդյունքը նկատելի է նաև իշխանություն-ընդդիմություն հարաբերություններում։ Իշխանական մեծամասնությունը, որը նախկինում ընդդիմության հետ շփումներում հաճախ կիրառում էր կոշտ և ագրեսիվ հռետորաբանություն, այժմ ստիպված է ավելի շատ մտնել խորհրդարանական քննարկումների և քաղաքական բանավեճի դաշտ։

Past.am-ի դիտարկմամբ՝ այստեղ կարևոր նշանակություն ունի ընդդիմության որդեգրած ավելի երկարաժամկետ ռազմավարությունը։ Խնդիրը միայն աղմկոտ հայտարարություններ անելը չէ, այլ խորհրդարանը իրական օրենսդիր մարմնի վերածելու և դրա վերահսկողական հնարավորություններն արդյունավետ օգտագործելու փորձը։

Սահմանադրությամբ ընդդիմությանը վերապահված գործիքների՝ մշտական հանձնաժողովների նախագահների, խորհրդարանական ղեկավար պաշտոնների և վերահսկողական մեխանիզմների միջոցով ընդդիմադիր դաշտը փորձում է քայլ առ քայլ ազդեցություն ունենալ երկրի կառավարման և այդ կառավարման որակի վրա։

Վերջին օրերին այս ուղղությամբ արդեն եղել են կոնկրետ զարգացումներ։ Օրինակ՝ «Ուժեղ Հայաստանի» թեկնածու Լիաննա Մանուկյանն ընտրվել է ԱԺ ֆինանսավարկային և բյուջետային հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահի պաշտոնում։ Քննարկումների ընթացքում ընդդիմությունը շեշտադրել է խորհրդարանական վերահսկողության կարևորությունը։

Այսպիսով, նոր խորհրդարանի աշխատանքի առաջին շաբաթները ցույց են տալիս, որ քաղաքական պայքարի հիմնական հարթակը աստիճանաբար տեղափոխվում է խորհրդարան՝ փողոցային և էմոցիոնալ դիմակայությունից դեպի բովանդակային քննարկումներ, օրենսդրական աշխատանք և վերահսկողական գործառույթների կիրառում։

Past.am-ը հետևելու է նոր խորհրդարանի աշխատանքին և կներկայացնի այն զարգացումները, որոնք կարող են էական ազդեցություն ունենալ Հայաստանի քաղաքական կյանքի և կառավարման համակարգի վրա։

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Հետևեք մեզ՝ այստեղ