Ереван, 12.Июнь.2026,
00
:
00
ВАЖНО


Հանգուցալուծումը՝ հունիսի 7-ին. ինչպես խուսափել ազգակործան հետևանքներից. «Փաստ»

АНАЛИТИКА

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Պետությունը քաղաքական իշխանությունն է, իսկ Եկեղեցին՝ հոգևոր իշխանությունը։ Ունենք այն, ինչ ունենք։ Ազգապահպանման տեսակետից այս երկու հույժ կարևոր՝ քաղաքական և հոգևոր կառույցները մոտ ութ տարի է՝ սուր հակամարտության մեջ են։ Իշխանությունները՝ վարչապետի գլխավորությամբ պնդում են, որ Եկեղեցում իշխանությունը զավթված է, իսկ ողջամիտ հայ հանրությունը՝ Ամենայն հայոց կաթողիկոսի գլխավորությամբ, մտահոգություն է հայտնում հոգևոր անվտանգության և ինքնավարության նկատմամբ բազմակողմանի ոտնձգությունների վերաբերյալ։

Սակայն այս հակամարտությունը չի կարող հավերժ տևել։ Անպայման պետք է գա այն ժամանակը, երբ Պետությունն ու Եկեղեցին համայն հայության հետ մեկ ամբողջություն կկազմեն։ Այդպիսի երանելի իրավիճակի համար անհնար է ճշգրտությամբ որևէ ժամկետ կանխատեսել։ Դա սերտորեն փոխկապակցված է Հայաստանի ներքաղաքական վերադասավորումների ու առաջիկա ընտրական գործընթացների հետ։ Այդուհանդերձ, Հայաստանի շուրջ ներկայում ընթացող քաղաքական խմորումների վրա հիմնվելով՝ փորձենք նշմարել Եկեղեցի-Պետություն հակամարտության հանգուցալուծման որոշ ուղղություններ։

Եկեղեցի-Պետություն հարաբերություններում սահմանները համապարփակ հստակեցնելու և համերաշխ գործելու համար բավականին խելամիտ առաջարկություններ եղել են քաղաքական-հասարակական գործիչների, ինչպես նաև Եկեղեցու կողմից։ Նկատենք, որ ՀՀ իշխանությունների կողմից նման ուղղամիտ առաջարկություններ չեն եղել և արված առաջարկություններին պատշաճ արձագանք նույնպես չի տրվել։ Այս համատեքստում ժամանակին Գերաշնորհ Տեր Խաժակ արքեպիսկոպոս Պարսամյանն էր շատ ուշագրավ առաջարկությամբ հանդես եկել, և, մեծ հաշվով, դրանից հետո՝ փետրվարին, Ավստրիայում տեղի ունեցած Եպիսկոպոսաց ժողովի հայտարարությունն էլ, կարծում եմ, արդար կլինի դիտարկել այդ կառուցողական դաշտում, որին նույնպես ՀՀ իշխանություններն ըստ արժանվույն չարձագանքեցին։ Ազնիվ մտադրություններով միջնորդավորված հաշտեցման նախաձեռնությունները նույնպես ապարդյուն են անցնում։

Հակամարտության հանգուցալուծման փոքր-ինչ հավանական ուղղություններից կարելի է դիտարկել նաև համակարգային բաժանումն ու նոր իրավական կարգավորումները։ Այս առումով էական նշանակություն կարող է ունենալ Եկեղեցու տնտեսական ու հարկային արտոնությունների վերանայման, ինչպես նաև Սահմանադրական բաժանման գործնական կիրառումը։ Խնդրի հանգուցալուծման տեսանկյունից կարելի է դիտարկել նաև Եկեղեցու և Պետության ղեկավարության փոփոխություններով պայմանավորված բարեփոխումների իրականացումը, որը, սակայն, խիստ վիճահարույց է։ Ավելի իրատեսական կարող է լինել միայն պետության ղեկավարի փոփոխությամբ բարեփոխումների իրականացումը։ Ինչո՞ւ։ Որովհետև Եկեղեցին անընդհատ ինքնաբարեփոխվում է, և Եկեղեցու առաջնորդների փոփոխություններն այդ գործընթացը կասեցնել որևէ կերպ չեն կարող, քանի որ այս սրբազան գործում ամենակարևոր գործոնը աստվածային ներգործությունն է։ Մինչդեռ տեսնում ենք, որ նման փորձեր կատարվում են քաղաքական իշխանությունների անօրինական միջամտությամբ։

Եկեղեցի-Պետություն հակամարտության հնարավոր հանգուցալուծման ամենաիրատեսական ուղղությունը 2026 թվականի հունիսի 7-ին Հայաստանում սպասվող խորհրդարանական ընտրություններն են։ Բազմաթիվ փորձագետներ տեսակետներ են հայտնել, որ ընտրությունների նախաշեմին հակամարտությունը, ամենայն հավանականությամբ, իր գագաթնակետին կհասնի։ Ակնհայտ է, որ ընտրությունների արդյունքներով պայմանավորված նոր կառավարության ձևավորումը կարող է հանգեցնել կա՛մ լարվածության թուլացման ու վերացման, կա՛մ սկզբնավորել հարաբերությունների վերանայման նոր փուլ։ Ավելի պարզ՝ քաղաքական իշխանափոխությունից հետո Եկեղեցի-Պետություն հարաբերությունները կլինեն համագործակցային, իսկ ներկայիս քաղաքական իշխանության վերարտադրման պարագայում Եկեղեցին «կբարեփոխվի», համաձայն տարեսկզբին վարչապետի կեցավայրում գրավոր և բանավոր արված հայտարարության՝ իր բոլոր ազգակործան հետևանքներով։

ԳԵՆԱԴԻ ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Обучение финансовой грамотности для юных шахматистов: Idram и IDBank Юнибанк и Wildberries запустили сервис для покупок в рассрочкуУничтожить половину собственного народа? Анатомия эйфории власти и государственности: «Паст»От Армении до Балтики. кольцо сжимается-распределённая война в новой фазе. ответ России «АйаКве» не признает результаты выборов: политическое объединение готовится к правовой и политической борьбе։ «Паст»ЗММК присоединился к Глобальному договору ООН«В Армении установилась диктатура, которая и поглотит саму себя»: «Паст»Самая влиятельная «фигура» государственного аппарата остается на своем месте: «Паст»Техническая ошибка или политический расчет? Как «неверные» цифры меняют картину будущего парламента? «Паст»Армянский премьер Пашинян при финансовой и политической поддержке Запада де-факто украл прошедшие парламентские выборыПочему Россия наказывает армянский народ? «Паст»Ucom запускает пакет uPlay Cinema: сотни фильмов по единой ежемесячной подписке Взять или не взять мандаты? Что должна делать оппозиция? «Паст»От малых шагов – к большим переменам: проекту «Сила одного драма» 6 летТрамп поздравил Пашиняна с победой на выборах в АрменииJunius возвращается — с новым турниром и ценными призамиЛевон Джилавян занял третье место на чемпионате мира по нардамВ Армении планируют закрыть УИУ «Нубарашен» и построить новое пенитенциарное учреждениеКаллас: ЕС не ужесточает санкции против Израиля из-за отсутствия единстваВ Индонезии вулкан Семеру выбросил пепел на высоту 4,9 кмЕвропейские фондовые индексы преимущественно снизились во вторникСтроительство дороги Сисиан — Каджаран имеет важное значение для развития дорожной инфраструктуры АрменииЗахарова: выборы в Армении сопровождались беспрецедентным давлением на оппозициюПочему число людей, имеющих право голосовать, сократилось? «Паст»Какие поствыборные процессы предусмотрены? «Паст»Пока ничего окончательно не решено: «Паст»Правительство Южной Осетии ушло в отставкуФильм «Пальма 2» продюсера Рубена Дишдишяна покажут в Японии«Аресты, задержания, оскорбления: я первый раз такую избирательную кампанию вижу в странах СНГ»: КобицкийЦИК Армении обработал бюллетени со всех 2005 участковАэропорт Мехрабад в Тегеране приостановил работуАрпине Ованнисян: «Гражданскому договору» не хватает всего двух голосов для наличия большинства в 3/5Раскрытие протоколов с УИК: оппозиция лидирует в регионах, «Гражданский договор» теряет позиции«Решается судьба Армении»: граждане призывают к участию в выборах«Конец геноцида»: в Ереване представили русское издание книги Раймона ГеворгянаАмериабанк и FMO заключили договор на 120 миллионов евро для поддержки ММСП и развития зеленого финансирования в Армении Молчать, молчать, вот так молчать… «Паст» Чтобы вместо каждого из нас решение не принимал кто-то другой. «Паст»Почему велопробег был «перенесён» на три дня? «Паст» Какой была явка на предыдущих выборах? «Паст» Пашинян по итогам предстоящих выборов в Армении не станет премьером, а власть в его лице потеряет позиции. Аршак КарапетянСотрудники посольства регулярно контактировали с Николом. Пашиняном с 1995 года, курируя и координируя его журналистскую работуИнтервью лидера движения «Всеармчнский фронт» Аршака КарапетянаВ случае запрета поставок в Россию армянских коньяков пострадает Армения – ТитовЛидерам ЕАЭС до декабря доложат варианты действий по Армении — ОверчукАрмаис Камалов удостоен ордена Святых Апостолов День благодарности клиентам в Гюмри: IDBankЗАО «Солис», управляемое компанией Amber Capital и объединяющее портфель солнечных электростанций, выпускает облигации Никол Пашинян расстроен: приказал «вылезти из кожи вон»: «Паст»Заразительный пример. Если всё будет продолжаться такими темпами, чего ещё ждать? «Паст»