Նոտարական փաստաթղթերի ժամանակավոր պահպանության շրջանակներում կստեղծվի արխիվ. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Արդարադատության նախարարությունն առաջարկում է լրացումներ և փոփոխություններ կատարել «Նոտարիատի մասին» և «Արխիվային գործի մասին» օրենքներում։

«Արխիվային գործի մասին» օրենքի 7-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն, պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմինները, պետական հիմնարկները և կազմակերպությունները, իրենց գործունեության ընթացքում առաջացած արխիվային փաստաթղթերի համալրման, հաշվառման, պահպանության և օգտագործման նպատակով մինչև պետական կամ համայնքային արխիվ մշտական պահպանության հանձնելը կամ օրենսդրությամբ սահմանված կարգով ոչնչացնելը պարտավոր են ստեղծել արխիվ, այլ իրավաբանական անձինք, նոտարներն ու անհատ ձեռնարկատերերն իրենք են որոշում իրենց գործունեության ընթացքում առաջացած արխիվային փաստաթղթերի պահպանության տարբերակը մինչև օրենսդրությամբ սահմանված կարգով պետական կամ համայնքային արխիվ հանձնելը կամ ոչնչացնելը: Նշված կարգավորումը վերաբերում է նաև նոտարներին: Նույն օրենքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետի ուժով նոտարների՝ «Հայաստանի ազգային արխիվ» ՊՈԱԿ հանձնված արխիվային փաստաթղթերը հանդիսանում են պետությանը որպես սեփականություն հանձնած արխիվային փաստաթղթեր: «Նոտարիատի մասին» օրենքի 32-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4.1 կետի ուժով նոտարական պալատն է կազմակերպում նոտարական արխիվային փաստաթղթերը համալրելու, հաշվառելու, պահպանելու և օգտագործելու հետ կապված աշխատանքները:

Նշվում է նաև, որ արխիվային փաստաթղթերի պատշաճ պահպանության համար պրակտիկայում առկա են մի շարք խնդիրներ: Մասնավորապես՝ նախ պետք է արձանագրել նոտարական արխիվային փաստաթղթերի մեծածավալ լինելու հանգամանքը: Դա պայմանավորված է օբյեկտիվ այն հանգամանքով, որ յուրաքանչյուր նոտարի գործունեության ընթացքում ձևավորվող նոտարական գործերի արխիվը ժամանակի ընթացքում ավելանում է՝ նաև այն հաշվառմամբ, որ կառավարության համապատասխան որոշման համաձայն՝ նոտարական գործողությունների մի մասի պահպանության ժամկետը մշտական է: Բացի այդ, գործող շատ նոտարներ տիրապետում են նաև պաշտոնից ազատված, լիազորությունները դադարած նոտարների գործունեության ընթացքում ձևավորված արխիվին՝ որպես վերջիններիս փոխարինող նոտարներ: Մինչդեռ, նոտարական գրասենյակների տարածքները չեն բավականացնում նոտարական գործերի մեծածավալ արխիվի պահպանության համար:

Այս գործոններով պայմանավորված՝ մինչև օրենսդրությամբ սահմանված կարգով արխիվային փաստաթղթերը պետական կամ համայնքային արխիվ հանձնելը կամ ոչնչացնելը, առաջանում են անհարմարություններ ինչպես նոտարների կողմից արխիվային փաստաթղթերի պատշաճ պահպանության, այնպես էլ քաղաքացիների որակյալ սպասարկումն ապահովելու, մասնավորապես՝ ողջամիտ ժամկետում արխիվային փաստաթղթերից համապատասխան փաստաթղթեր տրամադրելու տեսանկյունից:

Ընդ որում՝ ժամանակավոր արխիվացման ենթակա փաստաթղթերի շարքում առկա են նոտարական գաղտնիք պարունակող փաստաթղթեր, որոնք ենթակա են պատշաճ պահպանման՝ ապահովելով գաղտնիության ռեժիմը։ Նման տվյալների պահպանումը պահանջում է արխիվացման պատշաճ պայմաններ։

Նախագծերով առաջարկվող լրացումների և փոփոխությունների արդյունքում նոտարական փաստաթղթերի ժամանակավոր պահպանության շրջանակներում կստեղծվի նոտարական արխիվ՝ նպատակ ունենալով ապահովել արխիվային փաստաթղթերի պատշաճ պահպանությունը և հաշվառումը՝ մինչև պետական արխիվ մշտական պահպանության հանձնել ը, կբացառվեն արխիվային փաստաթղթերի տրամադրման հետ կապված դժվարությունները՝ դրանով իսկ ապահովելով քաղաքացիների որակյալ սպասարկումը:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում