Ереван, 13.Июнь.2026,
00
:
00
ВАЖНО


Ընտրական վերահսկողության նոր կանոնները՝ ժողովրդավարության նահանջի՞ հաշվին

ПОЛИТИКА

Հունվարի 23-ին Ազգային ժողովում կայացած արտահերթ նիստում առաջին և երկրորդ ընթերցմամբ ընդունվեցին Ընտրական օրենսգրքի փոփոխությունները, որոնք վերաբերում են դիտորդական առաքելությունների գործունեությանը, հավատարմագրման կարգին, ֆինանսավորման բացահայտմանը, ինչպես նաև դիտորդների, լրատվամիջոցների ներկայացուցիչների և այցելուների վարքագծի սահմանափակումներին։

Օրինագիծը ներկայացրեց իշխանական պատգամավոր Արուսյակ Ջուլհակյանը՝ պնդելով, որ գործող օրենսգիրքը չի ապահովում դիտորդների քաղաքական չեզոքության և անկողմնակալության պատշաճ վերահսկում, իսկ փոփոխությունների ընդունումը հրատապ է՝ հաշվի առնելով 2026 թվականի հունիսին սպասվող ընտրական գործընթացները։ Սակայն օրինագծի ընդունման ընթացակարգը և բովանդակությունը լուրջ քննադատության արժանացան ընդդիմության կողմից։

«Հայաստան» խմբակցության քարտուղար Արծվիկ Մինասյանը խորհրդարանում արձանագրեց, որ նախագիծը շրջանառության մեջ է դրվել ծայրահեղ արագությամբ՝ առանց նախնական ծանուցման, առանց ողջամիտ ժամկետի և առանց որևէ բովանդակային քննարկման։ Նրա խոսքով՝ չեն հրավիրվել և չեն լսվել այն դիտորդական կազմակերպությունները, որոնք վերջին ընտրություններում հանդես են եկել անաչառ գնահատականներով, չեն քննարկվել առաջարկները ընդդիմության, անկախ հասարակական հատվածի և միջազգային կառույցների ներկայացուցիչների հետ, այդ թվում՝ Վենետիկի հանձնաժողովի և ԺՀՄԻԳ համակարգի շրջանակում, որոնք Հայաստանի ստանձնած միջազգային պարտավորությունների մաս են կազմում։

Մինասյանի գնահատմամբ՝ ընդունված փոփոխությունները միտված են իշխանությանը հարմար դիտորդական համակարգ ձևավորելուն։ Նա ընդգծեց, որ նոր կարգավորումները հնարավորություն են տալիս զրկել դիտորդական առաքելության կարգավիճակից այն անձանց և կազմակերպություններին, որոնց գնահատականները կամ հրապարակային խոսքը կարող են քննադատական ընկալվել իշխանության կողմից և ներկայացվել որպես քարոզչություն կամ հակաքարոզչություն։

Բացի այդ, ֆինանսավորման բացահայտման պահանջը, ըստ նրա, կարող է օգտագործվել որպես զտման գործիք, երբ թեկնածուի կամ նրա հետ որևէ կերպ առնչվող անձի հետ նույնիսկ անուղղակի կապի առկայությունը դառնում է դիտորդական գործունեությունից զրկվելու պատճառ։ Արծվիկ Մինասյանը նաև արձանագրեց, որ իշխանական մեծամասնությունը կամայականորեն է մեկնաբանում միջազգային կառույցների մոտեցումները՝ դրանք օգտագործելով սեփական քաղաքական որոշումները հիմնավորելու համար։

Նրա խոսքով՝ դիտորդների կարգավիճակին վերաբերող նորմերը ընտրական օրենսդրության առանցքային բաղադրիչներից են, և դրանց փոփոխությունը մի քանի ամիս առաջ սպասվող ընտրություններից առաջ, առանց լայն քննարկման, հակասում է ժողովրդավարական նվազագույն չափանիշներին։ Ընդդիմության գնահատմամբ՝ տեղի ունեցողը հերթական փորձն է ընտրական գործընթացները ամբողջությամբ իշխանական վերահսկողության տակ առնելու և հնարավոր ընտրախախտումները իրավական դաշտում «նորմալացնելու» ուղղությամբ։

Այս դիրքորոշումը, ըստ Մինասյանի, պետք է դառնա թե՛ տեղական, թե՛ միջազգային հասարակական կազմակերպությունների ուշադրության առարկա։ Այս համատեքստում առանձնակի նշանակություն են ստանում այն փորձագիտական եզրակացությունները, որոնց համաձայն գործող իշխանությունները արտաքին ազդեցությունների վերաբերյալ եվրոպական քննարկումները փորձում են ներմուծել ներքին քաղաքական դաշտ՝ դրանք վերածելով վերահսկողության և սահմանափակումների արդարացման գործիքի։

Քննադատների կարծիքով՝ այդ կերպ լռեցվում են ընդդիմադիր ձայները, ընտրություններից առաջ «մաքրվում» է դաշտը, իսկ այս ամենը ներկայացվում է որպես ժողովրդավարության պաշտպանության միջոց։ Իրականում, սակայն, նման քաղաքականությունը հակադրվում է հենց այն ժողովրդավարական արժեքներին, որոնց պաշտպանության մասին խոսվում է, և նպաստում է իշխանության կենտրոնացմանն ու ճնշումների խորացմանը։

Считает людей взяточниками: будут ли судебные иски? «Паст»За шесть лет фактически многое изменилось: что случилось с клятвой «не подделывать ни одного бюллетеня»? «Паст»Конституционная «ловушка» и институт сателлитов: как власти должны были решить проблему механизма реализации внешних принуждений? «Паст»Что произойдет, если Россия не признает результаты выборов в Армении? «Паст»Мы потеряли огромные запасы: теперь чего хотим? «Паст»Почему новоизбранный парламент нелегитимен? Хронология правового террора и редактирования результатов: «Паст»Жительницу села Киранц вынудили уволиться после публикации о выборахСудья предупредил Оганяна о возможном принудительном приводеНетаньяху: Пока я являюсь премьер-министром Израиля, у Ирана не будет ядерного оружияIDBank выпустил четвертый и пятый транш облигаций 2026 года ЦИК Армении: Результаты голосования на избирательном участке № 12/13 признаны недействительнымиПашинян поздравил Путина с Днем РоссииПоздравительное послание лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю Дня России«Мы начинаем политические консультации с политическими силами для выработки единой повестки и шагов»: Гагик ЦарукянПосол России в Армении вернулся в Ереван после консультаций в Москве Обучение финансовой грамотности для юных шахматистов: Idram и IDBank Юнибанк и Wildberries запустили сервис для покупок в рассрочкуУничтожить половину собственного народа? Анатомия эйфории власти и государственности: «Паст»От Армении до Балтики. кольцо сжимается-распределённая война в новой фазе. ответ России «АйаКве» не признает результаты выборов: политическое объединение готовится к правовой и политической борьбе։ «Паст»ЗММК присоединился к Глобальному договору ООН«В Армении установилась диктатура, которая и поглотит саму себя»: «Паст»Самая влиятельная «фигура» государственного аппарата остается на своем месте: «Паст»Техническая ошибка или политический расчет? Как «неверные» цифры меняют картину будущего парламента? «Паст»Армянский премьер Пашинян при финансовой и политической поддержке Запада де-факто украл прошедшие парламентские выборыПочему Россия наказывает армянский народ? «Паст»Ucom запускает пакет uPlay Cinema: сотни фильмов по единой ежемесячной подписке Взять или не взять мандаты? Что должна делать оппозиция? «Паст»От малых шагов – к большим переменам: проекту «Сила одного драма» 6 летТрамп поздравил Пашиняна с победой на выборах в АрменииJunius возвращается — с новым турниром и ценными призамиЛевон Джилавян занял третье место на чемпионате мира по нардамВ Армении планируют закрыть УИУ «Нубарашен» и построить новое пенитенциарное учреждениеКаллас: ЕС не ужесточает санкции против Израиля из-за отсутствия единстваВ Индонезии вулкан Семеру выбросил пепел на высоту 4,9 кмЕвропейские фондовые индексы преимущественно снизились во вторникСтроительство дороги Сисиан — Каджаран имеет важное значение для развития дорожной инфраструктуры АрменииЗахарова: выборы в Армении сопровождались беспрецедентным давлением на оппозициюПочему число людей, имеющих право голосовать, сократилось? «Паст»Какие поствыборные процессы предусмотрены? «Паст»Пока ничего окончательно не решено: «Паст»Правительство Южной Осетии ушло в отставкуФильм «Пальма 2» продюсера Рубена Дишдишяна покажут в Японии«Аресты, задержания, оскорбления: я первый раз такую избирательную кампанию вижу в странах СНГ»: КобицкийЦИК Армении обработал бюллетени со всех 2005 участковАэропорт Мехрабад в Тегеране приостановил работуАрпине Ованнисян: «Гражданскому договору» не хватает всего двух голосов для наличия большинства в 3/5Раскрытие протоколов с УИК: оппозиция лидирует в регионах, «Гражданский договор» теряет позиции«Решается судьба Армении»: граждане призывают к участию в выборах«Конец геноцида»: в Ереване представили русское издание книги Раймона Геворгяна