Որո՞նք են «դրսի» իրական հետաքրքրություններն ու շահագրգռությունները տարածաշրջանում. «Փաստ»
АНАЛИТИКА
«Փաստ» օրաթերթը գրում է.
Տարիներ շարունակ Ադրբեջանի և Հայաստանի ղեկավարությունների միջև բանակցությունների թեման եղել է ոչ թե Հայաստանի ու Ադրբեջանի կոնֆլիկտը, ինչպես հիմա է ներկայացվում, այլ Արցախյան հիմնահարցը։ Ու ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահությունը ստանձնել էր գլխավոր միջնորդական առաքելությունը, որը պետք է բերեր Արցախյան հիմնախնդրի որոշ չափով բալանսավորված լուծման։
Հենց Մինսկի խմբի գործունեության արդյունքում է, որ Արևմուտքը՝ ի դեմս ԱՄՆ-ի ու Ֆրանսիայի, և Ռուսաստանը համատեղվում էին մեկ հարթակում և փորձում էին միմյանց հետ աշխատել։ Ու քանի որ համանախագահության ինստիտուտը կոնկրետ դեմ էր արտահայտվում ուժի կամ ուժի սպառնալիքի կիրառմանը, ինչն ամրագրված էր խնդրի կարգավորման գլխավոր սկզբունքներում, դրանով դիվանագիտական ճնշում էր գործադրում Ադրբեջանի վրա՝ Արցախի անկախությունը ճանաչելու մասով, ինչի մասին Ալիևն անձամբ ինքն է խոստովանել։ Հենց դրանով էր պայմանավորված, որ Ադրբեջանն իր առջև խնդիր էր դրել ազատվել միջնորդական ձևաչափից։
Եվ ահա, որպես «երկնային մանանա» նաև այս առումով՝ Փաշինյանի իշխանության վարած քաղաքականությունը տվեց դրա հնարավորությունը։ Հենց սկզբից՝ Դուշանբեում առանձին վերելակային հանդիպման ժամանակ, նաև դրանից հետո Փաշինյանը սկսեց ադրբեջանական կողմի հետ սեպարատ պայմանավորվածությունների գնալ՝ միջնորդական առաքելությանը նշանակություն չտալով։ Արդյունքում աստիճանաբար Մինսկի խումբը դուրս մղվեց բանակցային գործընթացից։ Իսկ այդ դեպքում պարզ է, որ ինչքան էլ միջնորդները տրամադրված լինեին խնդրի լուծմանը, «Հռոմի պապից ավելի կաթոլիկ» չէին կարող լինել այդ հարցում։ Դե, տրամաբանական հարց է ծագում՝ իրենք ինչի՞ համար են, եթե կողմերը տարանջատ պայմանավորվում են մինյանց հետ։ Դրա համար էլ դեռևս նախքան ուկրաինական պատերազմը, երբ Ռուսաստան-Արևմուտք հարաբերությունները խոր լարվածության փուլ չէին տեղափոխվել, համանախագահության ֆորմատը սկսեց չգործել, ինչն էլ Ադրբեջանին հնարավորություն տվեց ռազմական գործողություններ սկսել։
Թերևս հայկական կողմը ևս դեմ չէր դրանց սկսմանը, ինչին կարելի է հանգել՝ վերլուծելով պաշտոնական խողովակներով հնչող հայտարարությունները։ Ու արդեն խնդրի լուծման բանալին ռազմական ուժի կիրառման արդյունքներում էր որոշվելու։ Այդպես Մինսկի խումբն ընդհանրապես դուրս թողնվեց գործընթացից։
Իսկ Նոյեմբերի 9-ի հայտարարության պայմանավորվածությունները թաղելուց հետո սկսվեց հայ-ադրբեջանական սեպարատ առցանց դիվանագիտությունը, երբ հայկական կողմն իր առաջարկություններն էր անում, բայց ադրբեջանական կողմը դրանք մերժած ու սեփական պահանջներն առաջ մղած փաստաթուղթ էր ներկայացնում։ Բաքվի առանցքային պահանջներից մեկը հենց այն էր, որ Մինսկի խմբի համանախագահության ինստիտուտը վերացվի։ Իսկ ինչո՞ւ է Բաքվի համար այս հարցն այդքան կարևոր. պարզ է՝ իրավիճակի փոփոխության արդյունքում այս ֆորմատը կարող է վերակենդանանալ, իսկ այդ դեպքում Բաքուն, որը միակողմանիորեն է գործել ու ռազմական հանցագործություններ իրականացրել, ստիպված էր լինելու բախվել իր գործողությունների հետևանքներին։
Եվ ահա, օգոստոսի 8-ին Վաշինգտոնում կայացած պայմանավորվածության արդյունքում կողմերից դիմում հղվեց ԵԱՀԿ-ի նախագահությանը՝ համանախագահության ինստիտուտը լուծարելու կապակցությամբ։ Իսկ ի՞նչ ստացանք արդյունքում։ Ունենք մի իրավիճակ, որ Ֆրանսիան, որը մի ժամանակ Արցախի հարցով շատ ակտիվ էր, այսօր լիովին պասիվ դիրքորոշում ունի։ Եթե մի ժամանակ Շառլ Միշելի գլխավորությամբ ԵՄ-ն փորձում էր Հայաստանի ու Ադրբեջանի միջև միջնորդություն ստանձնել ու որոշակի պայմանավորվածություններ ամրագրել, այսօր ոչ միայն ակտիվ չէ, այլև իր ողջ ուշադրությունը կենտրոնացրել է Ուկրաինայի ուղղությամբ, իրենց ամենից շատ տարածաշրջանից Ռուսաստանին դուրս մղելն է հետաքրքիր։ Ռուսաստանը նույնպես կենտրոնացած է գլխավորապես ուկրաինական ուղղությամբ, բայց Ռուսաստանը տարածաշրջանից ոչ մի տեղ չի գնացել, ու եվրոպական ուղղությամբ խնդիրները կարգավորելուց հետո միանշանակ իր ուշադրությունը կկենտրոնացնի Հարավային Կովկասի վրա։
Փոխարենը վերջին շրջանում ակտիվ է ԱՄՆ-ն, ու հենց այս երկրի նախագահի միջնորդության արդյունքում էր, որ ձեռք բերվեց «Թրամփի ճանապարհի» մասին պայմանավորվածությունն, ու վաշինգտոնյան հանդիպման ժամանակ էր, որ Երևանն ու Բաքուն նախաստորագրեցին խաղաղության համաձայնագիրը։ Այդուհանդերձ, պարզ է, որ Հայաստանի ու Ադրբեջանի միջև կոնֆլիկտը ամերիկյան վարչակազմի համար առաջնահերթություն չէ, դրա մասին է վկայում այն, որ Թրամփի վարչակազմը իզոլացման քաղաքականություն է վարում և ավելի շատ կենտրոնացած է սեփական խնդիրների վրա։
ԱՐՍԵՆ ՍԱՀԱԿՅԱՆ
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
Утверждается, что Оник Гаспарян во время войны действовал под давлением приказов Пашиняна и в атмосфере страха․ Арам Габрелянов
,,Сильная Армения с Россией ". Партия СКП судя по всему выдвигается на парламентские выборы
Прямое указание? Почему власти в замешательстве? «Паст»
Ходят по домам и расспрашивают: «Паст»
Паспортные тени: кому будут доступны наши биометрические данные? «Паст»
Жестокость полиции и опасения властей: что зафиксируют европейские чиновники? «Паст»
Великобритания и Франция объявили о совместном плане по защите свободы судоходства
В Грузии заявили, что ЕС должно быть стыдно за беспорядки в других странах
Тяжелоатлет Артём Асликян завоевал полный комплект медалей на первенстве России
Фильм «Бимбат. Жизнь над Землей» Александра Мартиросова получил Гран-при «Циолковского»
Премьер Британии уволил замглавы МИД из-за утраты доверия
Грант Акопян назначен Генеральным исполнительным директором и Председателем Директората Конверс Банка
Самолет НАТО провел разведку над Черным морем у границ Украины
Главы МИД ЕС на следующей неделе обсудят 20-й пакет санкций против России
Путешествуйте с комфортом с картой Mastercard World “Travel” от Юнибанка
Чем грозит ссора с Москвой?
Грубое нарушение принципа честной конкуренции: «Паст»
Энергетический переход становится системным: участники объединяются на одной платформе. «Паст»
При поддержке Ucom сообщество ArmDrone проводит бесплатные курсы по FPV-дронам
Тяжелые последствия «авантюризма»: разве мы представляем себе такое «будущее»? «Паст»
Какие партии проведут предвыборный съезд в ближайшие дни? «Паст»
Европейские лидеры поддержат Пашиняна с оговорками или не станут бороться за его рейтинг? «Паст»
Завтра я и моя команда будем находиться у здания Национального Собрания, поскольку мы - граждане, требующие ответственности. Арсен Варданян
Вэнс призвал Папу Римского осторожнее высказываться по «теологическим вопросам»
Стипендиаты программы «Армянские виртуозы» фонда «Музыка во имя будущего» выступят с отчетными концертами
Стипендиаты программы «Армянские виртуозы» и участники программы «Родом из Арцаха» встретились со всемирно известным пианистом Ланг Лангом 
На бывшего главреда «Эха Москвы» Венедиктова составили административный протокол
Ставка больше, чем мир: чем обернётся для Армении «американский след» на иранской границе
WSJ: Европа разрабатывает план восстановления судоходства в Ормузском проливе без США
Пылесос, пресс и миллионы просмотров: как мужчины сделали уборку новым трендом TikTok
Израиль позитивно оценил первый раунд ливано-израильских контактов в Вашингтоне
Трамп заявил, что не планирует возобновлять военные действия против Ирана
Обращение движения «Нет «Западному Азербайджану»!» в офис ЮНЕСКО
А теперь, с альянсом: Татоян меняет формат участия в выборах։ «Паст»
Партнер «Подкаста», номер два в предвыборном списке: «Паст»
РФ переходит к жесткому сценарию: экспорт «Джермука» в Россию также будет запрещен: «Паст»
Какой «мессидж» дала «Сильная Армения» Николу Пашиняну многолюдным митингом? «Паст»
Адвокат: 18-летнего Давида Минасяна из больницы перевели в пенитенциарное учреждение
Гимнаст Артур Аветисян завоевал полный комплект наград Кубка мира
Юнибанк прошел международную сертификацию в области защиты клиентов
«Армения – земля потомков Ноя»: французское издание
WSJ: Трамп собирается возобновить удары по Ирану после провала мирных переговоров
Кто такой Петер Мадьяр, победивший Виктора Орбана
Нарек Карапетян: Венгрия выбрала перемены, скоро и в Армении это произойдет
Пять военных самолетов с наибольшей дальностью полета
В Израиле руководителем «Моссада» назначили генерал-майора Романа Гофмана
Снова на те же грабли. «Паст»
Очередной «пузырь» на политическом поле лопнул. «Паст»
Когда сформируется новая власть? «Паст»
Гуманитарная миссия «Евразии»: возвращение темы Арцаха в медиаповестку, несмотря на попытки её замалчивания. «Паст» 
