Ереван, 31.Август.2025,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ВАЖНО


Ցեղասպանության ուրացման հերթական ակորդները. «Փաստ»

АНАЛИТИКА

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Հայոց ցեղասպանության թեման այն խնդիրներից մեկն է, որը ոչ միայն ողջ հայությանն է վերաբերում, այլև շոշափում է համայն մարդկության շահերը, քանի որ դրա դատապարտման ու ճանաչման բացակայությունը ճանապարհ է բացում այդ հանցագործության կրկնության համար։ Ու գլխավոր խնդիրն այն է, որ Հայոց ցեղասպանությունը մինչ օրս չի ճանաչվել ու դատապարտվել այդ հանցագործությունն իրականացնող պետության՝ Օսմանյան կայսրության իրավահաջորդ Թուրքիայի կողմից։

Թուրքիան, նաև մտահոգություն ունենալով, որ իր կողմից Ցեղասպանության ճանաչումը կարող է բերել փոխհատուցման հետ կապված հարցեր, կտրուկ ժխտում է Հայոց ցեղասպանության պատմական իրողության փաստը՝ չնայած որ թուրքական հասարակության, մտավորականության որոշ ներկայացուցիչներ և անհատներ ընդունում են, որ 1915 թվականին տեղի ունեցածը հենց ցեղասպանություն էր։ Ավելին, պաշտոնական Անկարայի ու թուրքական ազգայնական շրջանակերի կողմից շրջանառության մեջ են դրվում Հայոց ցեղասպանության պատմական փաստը հերքող կամ ժխտող բազմաթիվ կեղծ փաստարկներ, որոնք ամբողջությամբ չեն արտացոլում տեղի ունեցածը ու խեղաթյուրում են պատմական իրողությունները։ Ու պատահական չէ, որ պաշտոնական Անկարան տարիներ շարունակ նաև մեծ ռեսուրսներ է ներդնում Հայոց ցեղասպանության ժխտման ուղղությամբ։ Այնինչ Հայոց ցեղասպանությունը այդ հանցագործության դասական օրինակներից է և ամբողջությամբ արտացոլում է այդ երևույթը։

Թուրքական ժխտողականությունն, ըստ էության, արդարացնում է ցեղասպանության իրագործումը, իսկ դա այնպիսի պրակտիկա է ստեղծում, թե այդ միջազգային հանցագործությունը կարելի է իրականացնել ու դրա համար չպատժվել, չբախվել դրա իրավական հետևանքներին։ Իսկ այս հանգամանքը միանգամայն կարող է թևեր տալ տարբեր ոճրագործ ռեժիմներին։

Տասնամյակներ շարունակ Հայոց ցեղասպանության ճանաչման և դատապարտման ուղղությամբ Հայաստանի ջանքերը արդյունքներ են տվել, բազմաթիվ պետություններ ու միջազգային կազմակերպություններ ճանաչել են Ցեղասպանությունը և կոչ արել Թուրքիային առերեսվել սեփական պատմության սև էջերի հետ։

Բայց, չնայած այն հանգամանքին, որ Հայոց ցեղասպանության միջազգային ճանաչումն էական արդյունքներ է գրանցել, վերջին տարիներին ՀՀ գործող իշխանությունները որոշել են ամբողջովին վերանայել Հայաստանի կողմից վարվող քաղաքականությունը։ Նրանք ինչպես ուրացան Արցախը, այնպես էլ ուրանում են Հայոց ցեղասպանությունը։ Դա իրենց կարևոր քաղաքական առաքելությունն է, որի համար եկել են իշխանության, և որն առաջ են տանում։

Մասնավորաբար, Փաշինյանը այնպիսի հայտարարություններ է անում, որոնք գերազանցում են նույնիսկ թուրքական ժխտողական թեզերին։ Նրա խոսույթից այնպիսի տպավորություն է առաջանում, որ նա արդարացնում է ոճրագործ պետությանը, փոխարենն այնպիսի պատկեր ստեղծում, թե Ցեղասպանության զոհերն են մեղավոր, որ իրենց նկատմամբ նման հանցագործություն է իրականացվել։ Պատահական չէ, որ անցյալ տարի անգամ Լեմկինի անվան ցեղասպանության կանխարգելման ինստիտուտը հայտարարություն տարածեց՝ քննադատելով Նիկոլ Փաշինյանի՝ Հայոց ցեղասպանության վերաբերյալ մեկնաբանությունները։

Այս համատեքստում այնպիսի պատկերացում է ստեղծվում, որ Փաշինյանն իր արտաքին քաղաքական գործունեության հիմնական նպատակը համարում է ամեն կերպ Թուրքիային ու թուրքական իշխանություններին գոհացնելը։ Իսկ Իսրայելի վարչապետ Նեթանյահուի՝ վերջերս արած հայտարարությունը, թե Իսրայելը ճանաչել է Հայոց ցեղասպանությունը, Փաշինյանի համար հերթական առիթը ստեղծեց Թուրքիայի ջրաղացին ջուր լցնելու համար։ Պատկերացնո՞ւմ եք, Հայաստանի վարչապետի պաշտոնն զբաղեցնող անձը հայտարարում է, թե ինչների՞ս էր պետք Ցեղասպանության ճանաչման գործընթացը։ Հետո այնքան է պրիմիտիվացնում հարցը, թե իբր ճանաչումները տարբեր երկրներում տեղի են ունեցել ընդամենը մի քանի ձայն ավելի ստանալու համատեքստում։

Փաստացի նա ուզում է ասել, թե այս հարցը չի վերաբերում պատմական արդարության վերականգնման հետ կապված իրողությանը, ու թեման ներկայացնում է ընդամենը որպես աշխարհաքաղաքական մանրադրամ։ Սա մի պնդում է, որ տարիներ շարունակ անում է թուրքական կողմը, թե իբր տարբեր երկրներ Ցեղասպանության թեման ուղղակի դարձրել են Թուրքիայի վրա ճնշում գործադրելու աշխարհաքաղաքական մանրադրամ։

Ինչ վերաբերում է Ներթանյահուի հայտարարությանը, ապա տպավորություն է, թե Փաշինյանը, հետևելով պաշտոնական Անկարայի արձագանքին, որը դատապարտում է այդ հայտարարությունը, փորձում է ասել, թե մեզ հարկավոր չէ Իսրայելի կողմից Ցեղասպանության ճանաչումը։ Այնինչ Հայաստանի ղեկավարի կողմից ամենաադեկվատ պատասխանը կլիներ դիվանագիտական արձագանքը, որ եթե Նեթանյահուն ասում է, թե Իսրայելը ճանաչել է Հայոց ցեղասպանությունը, ապա այդ երկրի խորհրդարանը թող կոնկրետ բանաձև ընդունի դրա հետ կապված, ոչ թե երկրի ղեկավարը կիսատ-պռատ հայտարարություններ անի։

ԱՐԹՈՒՐ ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ 

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Миллионы долларов убытков в результате «операции-вешалки» Никола Пашиняна - «Паст»Почему Конституционный суд уклоняется от ответа на запрос? — «Паст»Как можно улучшить ситуацию всего за 5-6 лет? - «Паст»Даже президент Азербайджана намекает, что Пашинян — уходящая фигураОкончательный демонтаж демократии руками Пашиняна: «Паст»В России задержаны грузовики «Спайки»: «Паст»В Армении правоохранители провели обыски в домах ряда судейГлава правительства хуситов погиб при авиаударе Израиля по ЙеменуПутин вынес на обсуждение Совбеза сотрудничество со странами СНГМузей ARARAT вновь удостоен награды Travelers’ Choice от TripadvisorСила Самвела Карапетяна построит новую экономику: Ашот ФарсянИспанская Ла Лига: Стартует третий турЕС вызвал посла России в Брюсселе после удара по Киеву, а Макрон выступил с заявлениемАбрам Овеян: Нам нужно не поддаться внешнему влиянию и спасти систему образованияАмериабанк представляет первые цифровые бизнес-карты в Армении Глава МИД Турции прокомментировал заявление Нетаньяху о Геноциде армянИран заявил, что подключит железную дорогу Чабахар для транспортировки грузов на КавказЖена Брюса Уиллиса рассказала, что актёр с деменцией живёт отдельно от неё и их дочерейОкеан под властью кислорода: разгадана тайна древнего эволюционного рывкаВласти играют не только с ЭСА, но и с судьбой энергетической безопасности страны: «Паст»Поскольку система декларирования провалилась, они решили заняться мелкой «благотворительностью»: «Паст»Конец «эпохи» старых коммуникаций: На Кавказе первая – Армения: «Паст»Даже сумки и канцелярские товары пугают власти: «Паст»Почему власти разделяют Сюник, и почему теряется здравый смысл? «Паст»Армения попала в десятку крупнейших импортеров сахаристых кондитерских изделий из РоссииПосольство США: Армения продолжает оставаться страной с наибольшим представительством в Силах КосовоМакрон призвал Нетаньяху не превращать борьбу с антисемитизмом в оружиеВ Госдуме РФ предложили ужесточить контроль за мигрантами без медстраховкиГюмри вошел в топ малоизвестных европейских городов, обязательных к посещениюКарен Хачанов успешно начал выступление на US Open в Нью-ЙоркеАмериабанк – лидер ипотечного рынка с долей более 22% Мы будем бороться за наши права, за возвращение Арцаха, за национальное достоинство, за Республику АрменияНа острове Сицилия произошло новое извержение вулкана ЭтнаНетаньяху заявил, что признает Геноцид армянУченые обнаружили древний ген, который помог выжить народам АмерикиГермания и Бельгия выступили против конфискации российских активовАрмянское общество делает выбор в пользу проверенного годами стратегического партнерства с Россией Армянское лето десятков подростков в мире технологий։ «Паст»Есть ли в Ереване секретные подземные туннели и где они находятся? «Паст»Воскресный отдых։ как жители Еревана проводят выходные дни?Азербайджан для Центральной Азии становится коридором в Турцию: что должна делать Армения? «Паст»Они делают ЭСА ГД-вской и постоянно лезут в карманы налогоплательщиков: «Паст»Действительно ли туризм в Армении «переживает свои лучшие времена»? «Паст»Члены и активисты движения «Всеармянский фронт» организовали акцию в Гюмри в поддержку присутствия 102-й российской военной базы в АрмениВыступление в Армении скандальной певицы Sevdaliza на Music Fest with Coca-Cola отмененоСумма в 5 042 314 драмов была направлена в эко-лагерь Зарк. Бенефициаром инициативы «Сила одного драма» за август стала ОО Мост надеждыИран надеется, что в ближайшее время начнутся поставки российского газа через АзербайджанВ Ливии в результате столкновений погибли по меньшей мере 12 человекНачалось очередное судебное заседание по делу архиепископа Микаела АджапаянаЭрдоган высказался о коридоре через Армению