ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (23 ՕԳՈՍՏՈՍԻ). Հայաստանի Գերագույն խորհուրդն ընդունել է ՀՀ անկախության մասին Հռչակագիրը. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

ՏՈՆԵՐ ԵՎ ՀԻՇԱՐԺԱՆ ՕՐԵՐ

Ստալինիզմի և նացիզմի զոհերի հիշատակի եվրոպական օր, Ռումինիա՝ Ֆաշիստական օկուպացիայից ազատագրման օր, Սվազիլենդ՝ Ումհլանգա, Անտիկ Հռոմ՝ Վուլկանալիա, Ռուսաստան՝ Մարտական փառքի օր:

ՀԱՅ-ՀԱՅԱՍՏԱՆ

1071 – Մանազկերտի ճակատամարտում բյուզանդացիները պարտություն են կրել սելջուկներից:

1904 – ծնվել է խորհրդային էստրադայի արտիստ, ասմունքող Սուրեն Քոչարյանը:

1908 – ծնվել է ֆրանսահայ գրող, արձակագիր և դրամատուրգ Արթյուր Ադամովը:

1910 – ծնվել է նկարիչ Վաղարշակ Էլիբեկյանը:

1938 – ծնվել է բանաստեղծ Արտավազդ Հովակիմյանը:

1947 – վախճանվել է խորհրդահայ դերասան Հասմիկը (Թագուհի Հակոբյան):

1990 – Հայաստանի Գերագույն խորհրդի առաջին նստաշրջանն ընդունել է «Հռչակագիր Հայաստանի անկախության մասին», որով դրվել է Հայաստանի անկախացման գործընթացի սկիզբը։

1992 – Ղարաբաղյան առաջին պատերազմի ժամանակ ադրբեջանական երեք Су-25եր ռմբակոծել են Ստեփանակերտը, 500 կիլոգրամանոց մեկ ռումբ ընկել է այն հյուրանոցի շենքի վրա, որտեղ պատսպարված են եղել Մարտակերտի շրջանի փախստականները, զոհվել է 14 մարդ:

1992 – Հայաստանը դիվանագիտական հարաբերություններ է հաստատել Էստոնիայի հետ:

1993 – Ղարաբաղյան առաջին պատերազմի ժամանակ հայկական զինված խմբավորումները գրավել են Ջեբրայիլ շրջկենտրոնը և համանուն շրջանը:

1999 – Երևանում բացվել են Համահայկական առաջին խաղերը։

2002 – Հայաստանի հանրակրթական դպրոցների ծրագրում ընդգրկվել է «Հայ եկեղեցու պատմություն» առարկան:

2004 – Լեռնային Ղարաբաղի մայրաքաղաքում քվեարկության երկրորդ փուլի արդյունքներով քաղաքապետ է ընտրվել ընդդիմադիր ճամբարը ներկայացնող թեկնածուն՝ Էդուարդ Աղաբեկյանը:

2007 – Վրաստանի կրթության և գիտության նախարար Կախա Լոմայան մերժել է Ջավախքում հայկական համալսարան բացելու առաջարկը:

2011 – Ստամբուլում ձերբակալվել է Հայոց ցեղասպանությունը ժխտող ամենահայտնի թուրք հետազոտողներից մեկը` Մեհմեդ Փերինչեքը:

2016 – Շիրակի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանը ռուսական 102-րդ ռազմաբազայի զինծառայող Վալերի Պերմյակովին ցմահ ազատազրկման է դատապարտել՝ նրան մեղավոր ճանաչելով գյումրեցի Ավետիսյանների յոթ հոգանոց ընտանիքի սպանության, ավազակային հարձակման և հայ-թուրքական սահմանը հատելու փորձի համար:

2018 – ոստիկանության ներքին զորքերի առաջին հերթափոխն է մեկնել հայ-ադրբեջանական սահմանագիծ հերթապահության:

2021 – վերաքննիչ դատարանը բեկանել է պրոֆեսոր Չարչյանին գրավի դիմաց ազատ արձակելու՝ առաջին ատյանի դատարանի որոշումը, նախկինում ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը համարել հիմնավորված և թողել անփոփոխ։

ԱՇԽԱՐՀ

476 – Տիցինեի ճակատամարտում Օդոակրը հաղթել է հռոմեացի զորահրամանատար Ֆլավիոսի գլխավորած բանակին և իր բանակի կողմից հռչակվել է Իտալիայի թագավոր:

1303 – Լոնդոնում մահապատժի է ենթարկվել Շոտլանդիայի ազգային հերոս Ուիլլիամ Ուոլլեսը։ Նրա կյանքի պատմության հիման վրա է նկարահանվել հանրահայտ «Քաջ սիրտը» ֆիլմը։

1552 – ռուսական ցար Իվան Գրոզնու բանակը շրջափակել է Կազան քաղաքը:

1631 – վախճանվել է լիտվական գրերի հիմնադիր Կոնստանտինուս Սիրվիդասը:

1754 – մահապատժի է ենթարկվել Ֆրանսիայի թագավոր Լյուդովիկոս 16-րդը:

1806 – վախճանվել է ֆրանսիացի ֆիզիկոս Շառլ Օգյուստեն Կուլոնը:

1839 – Միացյալ Թագավորությունը նվաճել է Հոնկոնգը:

1864 – ծնվել է հույն քաղաքական գործիչ Էլեֆթերիոս Վենիզելոսը:

1866 – կնքվել է Փարիզյան հաշտության պայմանագիրը, որը վերջ է դրել Ավստրոպրուսական պատերազմին: Ըստ այդ պայմանագրի, Վենետիկն անցել է Իտալիային:

1867 – ծնվել է ռուս կոմպոզիտոր, թավջութակահար, ավելի ուշ՝ արդյունաբերող և գործարար Ալեքսեյ Դավիդովը:

1913 – Կոպենհագենում բացվել է Անդերսենի հեքիաթի հերուսուհու՝ Ջրահարսի արձանը:

1914 – Ճապոնական կայսրությունը, պատերազմ հայտարարելով Գերմանիային, մտել է Առաջին համաշխարհային պատերազմի մեջ:

1921 – Հույն-թուրքական պատերազմների շրջանակներում Սանգարիոս գետի մոտ տեղի ունեցած խոշոր ճակատամարտում Զմյուռնիայից հեռացած և հիմնական հենակետերից կտրված, եվրոպական պետությունների օգնությունից զրկված հունական բանակը պարտվել է, ինչն արագացրել է Անտանտի հակաթուրքական դաշինքի քայքայումը։

1942 – Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Ստալինգրադը առաջին անգամ ենթարկվել է զանգվածային ռմբակոծության, սկսվել է Ստալինգրադի պաշտպանությունը:

1943 – Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ խորհրդային բանակի կողմից ազատագրվել է Խարկովը. դա համարվում է Կուրսկի աղեղի ճակատամարտի ավարտը:

1989 - Էստոնիայի, Լատվիայի և Լիտվայի երկու միլիոն բնակիչ ձեռք-ձեռքի տալով կազմել է Վիլնյուսից մինչև Տալլին ձգվող 600 կմ երկարության շղթա:

1991-Բորիս Ելցինի կողմից դադարեցվել է ԽՄԿԿ-ի պաշտոնաթերթի՝ «Պրավդայի» հրատարակությունը:

1991 – հիմնադրվել է համացանցը, աշխարհում առաջին անգամ բացվել է մուտքը վեբ-սերվերին բոլորի համար:

2023 – Տվերի մարզի երկնքում վթարի է ենթարկվել Embraer Legacy 600 մասնավոր ինքնաթիռը, որի արդյունքում զոհվել է 10 մարդ, այդ թվում՝ ավելի վաղ զինված ապստամբության փորձ արած Եվգենի Պրիգոժինը:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում