Ագիտացիայից և պրոպագանդայից խուսափելը գրեթե անհնար է
БЛОГ
Արմեն Հովասափյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է.
Հասարակական-քաղաքական գործընթացներում հաճախ ստեղծվում են իրավիճակներ, երբ քաղաքացիները, անկած իրենց կամքից, դառնում են պրոպագանդայի «զոհ»: Որպես օրինակ կարելի է նշել քաղաքական ընտրությունները, համապետական այլ միջոցառումները:
«Պրոպագանդա» (լատ. propagare՝ ընդարձակել, տարածել բառից) հասկացությունը ծագել է եկեղեցական համատեքստում՝ ունենալով դարձի բերելու, առաքելականության (միսիոներականության) իմաստ։ Առաջին հայտնի կիրառությունը եղել է 1718 թվականին, այն առնչվում է կաթոլիկ եկեղեցու կողմից 1620-ական թթ. սկզբին հիմնված՝ օտարերկրյա միսիոներականությունը վերահսկող «Հավատքի պրոպագանդման ժողովի» անվանման հետ։
Հայերենում «պրոպագանդայի» փոխարեն հաճախ կիրառվում է «քարոզ» (քարոզչություն) բառը։ Այն փոխառվել է ասորերեն karoza՝ մունետիկ, սուրհանդակ բառից և ժամանակի ընթացքում ձեռք է բերել «սարկավագի կարդացած աղոթք» իմաստը։ Ժամանակակից հայերենում «քարոզի» և «պրոպագանդայի» միջև համանիշային կապի է առաջացել, իսկ արդեն 20-րդ դարասկզբին քարոզելը լիարժեքորեն գործածվում է քաղաքական գաղափարներ տարածելու իմաստով:
«Ագիտացիա» հասկացությամբ էլ ավելի է ընդգծվում սեփական քաղաքական նպատակներից ելնելով այլոց գործողությունների մղելու կողմը (լատիներեն agitatio՝ վարել, շարժման մեջ դնել բառից): Այն բացատրվում է որպես մասսաների գիտակցության ու տրամադրության վրա ներգործող, որոշակի գաղափարների ու կոչերի միջոցով նրանց հասարակական, քաղաքական կարևոր խնդիրների լուծմանը մասնակից դարձնող քաղաքական գործունեություն։
Պրոպագանդայի համեմատությամբ ագիտացիայի առանձնահատկությունը մասսայականությունն է, ավելի մասնավոր ու կոնկրետ գաղափարների, գիտելիքների տարածումը։ Ըստ էության, լինելով պրոպագանդայի գործադրման ձև՝ ագիտացիան քաղաքական բառապաշարում հաճախ կիրառվում է դրա հետ նույնացած կերպով:
Արդյունքում ժամանակակից «քարոզչությունը» քաղաքական լեզվում հաճախ ներառում է և՛ «պրոպագանդան», և՛ «ագիտացիան»՝ թույլ չտալով դիտարկել դրանց տարբերությունը։ Հետևաբար, տեսաբանական տեքստերում, որտեղ նշանակալի են տերմինների առանձին կողմերը, անհրաժեշտ է նախապես սահմանել կամ ճշգրտել հասկացությունների իմաստները։
«Պրոպագանդա» հասկացությունը արևմտյան համատեքստում ստացավ բացասական իմաստավորում 20-րդ դարի համաշխարհային պատերազմների, բոլշևիզմի, ֆաշիզմի և ստալինիզմի փորձառությունից հետո, երբ ինտենսիվորեն ուսումնասիրվում, մշակվում և գործադրվում էին զանգվածային պրոպագանդայի ամենակոպիտ մեթոդները, որոնք արդի արևմտյան մշակույթի շրջանակում ունեցան ողբերգական հետևանքներ։
Минус $5,1 млрд за год, долг $14,5 млрд, 74% реэкспорта: арифметика катастрофы Армении
«Другу» срочно нужны деньги! IDBank предупреждает об эксплуатации доверия в социальных сетях
«Россия с вами» — помощь, которую ждут
Пустые дома, исчезнувшие субсидии. «Паст»
Пашинян втягивает Армению в очень опасную «игру». «Паст»
«Когда соответствующие органы годами закрывают на всё глаза» «Паст» 
Ужас на дорогах Армении. «Паст»
Ucom представляет услугу виртуального облачного сервера VPS
Джей Ди Вэнс рассказал, почему считает временное перемирие с Ираном «хрупким»
IDBank представил инновационные решения для сектора МСП на региональной конференции Союза банков Армении
Армения–Иран. Сильное партнёрство государств и общность ценностей народов. Арман Варданян
Генпрокурор РА и временный поверенный в делах США обсудили возврат средств от продажи особняка экс-министра финансов
В Армении повысят уровень защиты прав потребителей: Обсуждение законодательного пакета
Минтруда Армении представило на общественное обсуждение проект жилищного обеспечения многодетных семей
Армянский национальный конгресс: С усилением Ирана мир наступает и для Армении
Цены на газ в Европе упали на 18,5% на фоне временного перемирия между США и Ираном
Женщина сорвала джекпот в 1 млн. долларов, используя одну и ту же комбинацию чисел на протяжении многих лет
Трамп принял 10 требований Ирана перед двухнедельным перемирием
До 25% idcoin при покупке авиабилетов с премиальными картами IDBank
NHK: негативное влияние ситуации в Персидском заливе на экономику сохранится
Армения приветствовала резолюцию ГА ООН о создании, реализации и пересмотре мандатов
На дороге Сисиан-Горис грузовик вылетел в кювет
IDBank и Idram рядом с НПО «Матемик»
IDBank — участник региональной конференции Союза банков Армении
Юнибанк примет участие в выставке Leasing Expo 2026
АНО «Евразия» подвела итоги двухлетней работы и открыла прием заявок на премию 2026 года
Разве никто не знал закон,порядок и правила? «Паст»
Почему не позволили выступать с произведениями Арама Хачатуряна? «Паст»
В Азербайджане готовятся к горнодобывающему буму, а у нас?.. «Паст»
Поздравление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю праздника Материнства и красоты
Ось консолидации: «Сильная Армения»: на политической арене формируется новый центр. «Паст»
Армянская Апостольская Церковь подвергается давлению. Армянский народ обращается во Всемирный совет церквей (видео)
Экс-министр: Проведение саммита Европейского политического сообщества в Ереване становится риском
Глава МВД Армении не нашла минуту, чтобы ответить на волнующий общественность вопрос об арестованном школьнике
Премьер Японии хотела бы переговорить с лидерами США и Ирана в ближайшие дни
Лукашенко: ОДКБ надо быть очень аккуратной в работе с Арменией
«Open banking» в Армении: И.о. главы ЦБ представил плюсы запланированных нововведений
Reuters: Иран не откроет Ормузский пролив в обмен на временное прекращение огня
Армянская церковь под давлением. Армяне обращаются во Всемирный совет церквей
Поздравление лидера движения «Всеармянский фронт» генерал-майора Аршака Карапетяна с Пасхой
IDBank предоставит стипендии на сумму 35 миллионов драмов 103 арцахским студентам Ереванского государственного университета
ВТБ (Армения) упростил процесс автокредитования на первичном рынке
Геополитическое балансирование — на «нитке». «Паст»
Одним из главных рисков выборов является распыление голосов. «Паст»
С кем же на самом деле встретился Никол Пашинян? «Паст»
Власти уже «цепляются за соломинку». «Паст»
А где же человечность? «Паст»
Жители Тигранашена не имеют права собственности и живут в постоянном ощущении угрозы (Видео)
Арман Царукян сделал громкое заявление насчет своего будущего
Армия Ирана пригрозила отбросить военных США в период до каменного века 
