Այսօր Արցախյան շարժման 36-ամյակն է
ОБЩЕСТВОՍեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին
1988 թ. փետրվարի 20-ին ԼՂԻՄ ժողովրդական պատգամավորների XX գումարման խորհրդի արտահերթ նստաշրջանը որոշում ընդունեց դիմել Ադրբեջանական ԽՍՀ և Հայկական ԽՍՀ Գերագույն խորհուրդներին խնդրանքով՝ «խորապես ըմբռնել Լեռնային Ղարաբաղի հայ բնակչության ձգտումները և լուծել ԼՂԻՄ-ը Ադրբեջանական ԽՍՀ կազմից Հայկական ԽՍՀ կազմ տեղափոխելու հարցը, միաժամանակ միջնորդել ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի առջև ԼՂԻՄ-ը Ադրբեջանական ԽՍՀ կազմից Հայկական ԽՍՀ կազմ տեղափոխելու հարցին դրական լուծում տալու համար»:
Փետրվարի 27-29 Ադրբեջանի Սումգայիթ քաղաքում կազմակերպվեց հայ բնակչության կոտորած, որն ուղեկցվում էր սպանություններով, բռնաբարություններով, ջարդերով, կողոպուտով: Այնուհետև հայկական ջարդերի ալիքը տարածվեց Ադրբեջանի ողջ տարածքով մեկ:
Երևանում մեկնարկեցին լայնամասշտաբ հանրահավաքներ՝ ի սատարումն ԼՂ-ի բնակչության արդար պահանջի։
1988 թ. մարտին Լեռնային Ղարաբաղում ստեղծվեց «Կռունկ» կազմակերպությունը, որը համակարգում էր Արցախի հայերի ազատագրական շարժումը։ 1988 թ. հունիսի 13-ին Ադրբեջանական ԽՍՀ Գերագույն խորհրդի նախագահությունը կտրականապես հրաժարվեց բավարարել Լեռնային Ղարաբաղի հայության պահանջը՝ մարզը Ադրբեջանական ԽՍՀ-ից Հայկական ԽՍՀ կազմ տեղափոխելու մասին։ Երկու օր անց Հայկական ԽՍՀ Գերագույն խորհուրդը համաձայնություն տվեց «Լեռնային Ղարաբաղի ինքնավար մարզը Հայկական ԽՍՀ կազմի մեջ ընդգրկելու կապակցությամբ»:
1988 թ. հուլիսի 12-ին ԼՂԻՄ Ժողովրդական պատգամավորների XX գումարման խորհրդի 8-րդ նստաշրջանը հայտարարեց «Ադրբեջանական ԽՍՀ կազմից Լեռնային Ղարաբաղի ինքնավար մարզի դուրս գալու» մասին:
Ստեղծված իրավիճակում ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի նախագահությունը 1989 թ. հունվարի 12-ի հրամանագրով ԼՂԻՄ-ում ժամանակավորապես մտցրեց կառավարման հատուկ ձև: Ըստ հրամանագրի՝ ԼՂԻՄ Ժողովրդական պատգամավորների խորհրդի և նրա գործադիր կոմիտեի լիազորություններն այնուհետև դադարեցվում էին մինչև Խորհրդի նոր կազմի ընտրությունների անցկացումը: Նրա լիազորություններն ամբողջ ծավալով փոխանցվում էին նոր կազմավորված ԼՂԻՄ Հատուկ կառավարման կոմիտեին (ՀԿԿ), որն անմիջականորեն ենթարկվում էր ԽՍՀՄ պետական իշխանության և կառավարման բարձրագույն մարմիններին: ՀԿԿ-ի ղեկավարումը ստանձնած Արկադի Վոլսկին առաջարկում էր մեղմել լարվածությունը Ղարաբաղի տնտեսության զարգացման, ԼՂԻՄ-ի և Հայաստանի միջև տնտեսական ու մշակութային ամուր կապերի հաստատման և հայ բնակչության հանդեպ խտրականության կանխարգելման միջոցով:
ԼՂԻՄ-ում իշխանության օրինականորեն ընտրված մարմիններին փոխարինած և վարչական անսահմանափակ լիազորություններ ստացած ՀԿԿ-ն միևնույն ժամանակ զրկված էր մարզի տնտեսական կյանքը ղեկավարելու որրևիցե հնարավորությունից: Լեռնային Ղարաբաղին հատկացված միջոցները տնօրինվում էին ադրբեջանական ղեկավարության կողմից, որն էլ լայնամասշտաբ շինարարություն ծավալեց ադրբեջանական բնակավայրերում՝ բնակության ու աշխատանքի վայրեր ստեղծելով ադրբեջանցի վերաբնակիչների համար: Ապարդյուն էին նաև Հատուկ կառավարման կոմիտեի ջանքերը՝ վերացնելու կամ թեկուզ մեղմելու Լեռնային Ղարաբաղի շրջափակումն Ադրբեջանի կողմից:
Մարզային կառույցները ցրելու մասին որոշումը բացասաբար ընդունվեց ԼՂԻՄ-ում, քանի որ այդ քայլը խափանում էր լիիրավ երկխոսության հնարավորությունները: Որպես ելք ստեղծվեց Ազգային խորհուրդ՝ 1918-1920 թթ. Ղարաբաղում գոյություն ունեցած Ազգային խորհրդի օրինակով:
1989 թ. օգոստոսի 16-ին ժողովրդական ներկայացուցիչների համագումարը ձևավորեց Լեռնային Ղարաբաղի Ազգային խորհուրդը: Կուսակցական կոմիտեների բոլոր պլենումները և Պատգամավորների խորհուրդների նստաշրջանները որոշում ընդունեցին ճանաչել ԼՂԻՄ Ազգային խորհուրդը որպես Արցախի տարածքում իշխանության բարձրագույն մարմին և նրան պատվիրակել պաշտոնական կառույցների ղեկավարման իրավունքը:
Սակայն խորհրդային հանրապետությունների ինքնիշխանության ձեռքբերման գործընթացի մեկնարկից հետո ղարաբաղյան հարցին լուծում գտնելու ԽՍՀՄ կենտրոնական իշխանությունների համեստ փորձերը՝ ելնելով կողմերի շահերի հավասարակշռությունից, փոխարինվեցին Արցախի ժողովրդի կամարտահայտությունը ճնշելու միանշանակ դիրքորոշմամբ:
Նոյեմբերի 28-ին ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի որոշմամբ ԼՂԻՄ Հատուկ կառավարման կոմիտեն լուծարվեց, և նրա փոխարեն ստեղծվեց հանրապետական կազմկոմիտե, որը ղեկավարում էր Ադրբեջանի Կոմկուսի ԿԿ 2-րդ քարտուղար Վիկտոր Պոլյանիչկոն։
ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի այդ որոշումը ծայրաստիճան բացասական արձագանք գտավ ինչպես Ղարաբաղում, այնպես էլ Հայաստանում: Ի պատասխան՝ ԼՂԻՄ-ում անցան բազմահազարանոց ցույցեր, որոնց ընթացքում ընդունվում էին քաղաքացիական անհնազանդության, նշված որոշումը բոյկոտելու, միութենական իշխանությունների հետ համագործակցությունից հրաժարվելու կոչ անող բանաձևեր, Լեռնային Ղարաբաղի Ազգային խորհրդին ու Հայկական ԽՍՀ Գերագույն խորհրդին ուղղված դիմումներ՝ Հայաստանի ու ԼՂԻՄ-ի վերամիավորման պահանջով: Այս տրամադրություններն արտացոլվեցին 1989 թ. դեկտեմբերի 1-ին Երևանում Հայկական ԽՍՀ Գերագույն խորհրդի և Լեռնային Ղարաբաղի Ազգային խորհրդի համատեղ նիստին ընդունված «Հայկական ԽՍՀ-ի և Լեռնային Ղարաբաղի վերամիավորման մասին» որոշման մեջ:
Առավել մանրամասն` այստեղ. https://t.me/arm24live
Песков сообщил, что обсуждали Путин и Пашинян
«Юниспорт» — чемпион Высшей лиги Армении по футзалу
Чем Армении грозит прекращение членства в ЕАЭС?
Путин провел телефонный разговор с Пашиняном
Генрих Мхитарян номинирован на звание лучшего игрока месяца в «Интере»
CBS: миграционная служба США за второй срок Трампа задержала более 6,3 тыс. детей
Поздравление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю Дня защиты детей
Трамп заявил, что сделка с Ираном по большей части посвящена ядерной тематике
Загадки средневековой Барселоны: археологи обнаружили необычные захоронения рядом с королевой
Израиль просит США разрешить расширение ударов ЦАХАЛ по Бейруту
30 мая «Юниспорт» поборется за звание чемпиона Армении
Но если это так «прозрачно», почему же так секретно? «Паст»
Роберт Кочарян обсуждает состав правительства: «Паст»
Почему США так спешат? «Паст»
Он уже начал «разносить» даже членов своей команды: нужного количества голосов набрать не получится: «Паст»
Масштабная патриотическая акция «Евразия-Армения» в Сардарапате
6-месячное успешное сотрудничество проекта «Формула виртуозов», реализуемого при поддержке «Реншин»
При поддержке IDBank в музыкальной школе №6 Гюмри учреждены премии имени Иэна Гиллана и Тони Айомми
ВТБ (Армения) предлагает пакетное предложение для индивидуальных предпринимателей
Ушаков заявил об отсутствии запроса Армении на переговоры с Путиным по ЕАЭС
Путин и Лукашенко обсудили тему Армении на встрече лидеров ЕАЭС
Незабываемый день вместо игрушек: гид к 1 июня от Idram&IDBank
Роспотребнадзор остановил продажу 64,5 млн бутылок армянской воды «Джермук»
Юнибанк выпустил бессрочные облигации с доходностью 13,25% годовых для акционеров
28 мая — символ силы, веры и единства Армении. Арман Варданян
«Песчинка перевесит»: известные зарубежные деятели обратились к народу Армении (Видео)
«В Госдуме предложили поэтапно приостановить членство Армении в ЕАЭС и ОДКБ»
Через Азербайджан из России в Армению отправлено 126 т карбамида и 67 т муки
Посольство РФ в Республике Армения поздравляет народ Армении с Днем Республики
Европейский парламент считает карабахцев беженцами, а не «сбежавшими»: глава «Евронест»
Армянская сеть TUMO начала работу в Испании
Яна Егорян привела команду к золоту Кубка мира
Информационный штаб Арцаха организует встречу в представительстве 
Трамп заявил, что не допустит передачи запасов высокообогащенного иранского урана России или Китаю
IDBank представил свое видение социальной ответственности на Impacture 2026
30 серебряников для Пашиняна: геополитический торг, оставляющий Армению без будущего
Юнибанк не повысит процентные ставки по кредитам под залог недвижимости
Полная ложь и сплетни: Согомонян о финансировании кампаний Татояна и Марутяна
Пашинян анонсировал для Армении эпохальные события
Ашот Даниелян: Власти Армении совершили очередной позорный и аморальный шаг в отношении Арцаха и его народа
NBC: Пентагон разработал список дополнительных сложных целей в Иране
Мировые цены на газ могут летом вырасти на 50%
В Ереване произошло крупное ДТП: среди пострадавших военнослужащие
Газ, рынок и ОДКБ: Госдума пригрозила пересмотром отношений с Арменией 
Генеральный директор компании Ucom Ральф Йирикян принял участие в конференции Impacture 2026
Global HackAtom-2026 в Ереванском филиале Плехановского университета
А как будут определены 300-500 тысяч? «Паст»
Какое правительство сформирует Роберт Кочарян? «Паст»
«Придет время, когда все виновные будут привлечены к ответственности»: «Паст» 
