Միջնորդական ջանքերի էվոլյուցիայի պատկերը․ «Փաստ»
ПОЛИТИКА
«Փաստ» օրաթերթը գրում է.
2020 թվականին Արցախյան պատերազմի ընթացքում ակնառու դարձավ այն, որ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահությունը դադարեց ներկայանալ որպես միասնական միջնորդական կառույց։ Պատերազմը կանգնեցնելու հետ կապված ականատես եղանք առանձին միջնորդական ջանքերի, երբ մի կողմից՝ Փարիզը և Վաշինգտոնը, իսկ մյուս կողմից՝ Մոսկվան, փորձեցին տարանջատ կերպով նախաձեռնել հրադադարի պայմանավորվածություններ։ Մի քանի անհաջող փորձերից հետո միայն Ռուսաստանին հաջողվեց հասնել հրադադարի պայմանավորվածության և նոյեմբերի 9-ի եռակողմ հայտարարության ստորագրման։
Փաստացի, Մոսկվային հաջողվեց միջնորդական նախաձեռնությունը վերցնել իր ձեռքը, որն էլ պետք է ենթադրեր բանակցային գործընթացի հաջողությունն առաջին հերթին մոսկովյան հարթակում։ Բայց Արևմուտքը, բնականաբար, խանդով ընդունեց այն հանգամանքը, որ այս իրողությունը կարող է հանգեցնել Հարավային Կովկասում Ռուսաստանի դիրքերի ամրապնդմանը, և անմիջապես անցավ գործի։ Արևմուտքի ջանքերի արդյունքում Վաշինգտոնում տեղի ունեցան Հայաստանի ու Ադրբեջանի արտգործնախարարների և այլ բարձրաստիճան պաշտոնյաների հանդիպումներ, իսկ երկրների ղեկավարների մակարդակով հանդիպումների նախաձեռնությունն իր վրա վերցրեց ԵՄ-ն, քանի որ Բաքուն մերժում էր Մինսկի խմբի համանախագահ երկիր Ֆրանսիայի միջնորդությունը։ Արդյունքում, ԵՄ-ի ակտիվ միջնորդական դերակատարության պայմաններում Բրյուսելում, Քիշնևում, Պրահայում կազմակերպվեցին Ալիևի և Փաշինյանի հանդիպումները։ Բայց անցյալ տարվա կեսերից սկսած Բաքուն ոչ միայն հրաժարվում է արևմտյան միջնորդությունից, այլ առաջ է քաշում երկկողմ՝ առանց միջնորդների բանակցություններ վարելու մոտեցումը։
Իսկ ինչո՞ւ էր մի ժամանակ Ալիևը մեծ հոժարությամբ համաձայնում հանդիպել Բրյուսելի միջնորդության հարթակում, իսկ հիմա՝ ոչ։ Ի՞նչ է փոխվել։ Պարզ է, որ ԵՄ-ի միջնորդությունն այլևս Ադրբեջանին պետք չէ, քանի որ Բաքուն այդ հանդիպումներից ստացել է այն, ինչ իրեն պետք էր։ ԵՄ-ի միջնորդության պայմաններում էր, որ Հայաստանը հրաժարվեց Արցախի ինքնորոշմանը հասնելուն միտված իր դիրքորոշումից և Պրահայում ընդունված հայտարարության արդյունքում ճանաչեց Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականությունը։ Մյուս կողմից էլ՝ Ալիևը գնահատեց իրավիճակի վրա ազդելու ԵՄ-ի անկարողությունը, երբ տեղի էր ունենում Արցախի շրջափակումը և հայաթափումը։ Հիմա արդեն Բաքվի համար Արևմուտքի միջնորդությունն ընդհանրապես անիմաստ է դարձել, երբ ինքը կարող է վարվել այնպես, ինչպես ցանկանում է։ Իրեն ավելորդ կապանքներ պետք չեն։
Դրանով է պայմանավորված, որ նույնիսկ տեղեկություն տարածվեց, թե Ադրբեջանը հրաժարվել է ընդունել ԱՄՆ պետքարտուղարության՝ Հարավային Կովկասի հարցերով հատուկ ներկայացուցիչ Լուիս Բոնոյին՝ ԱՄՆ-ի «միակողմանի և անհասկանալի քաղաքականության» պատճառաբանությամբ։ Փաստացի ստացվում է, որ արևմտյան միջնորդությամբ հայ-ադրբեջանական բանակցությունները ձախողվել են, իսկ Արևմուտքը, բացի մի քանի ձևական հայտարարություններից, տեսանելի քայլեր չի ձեռնարկում Բաքվի վրա ճնշում գործադրելու համար։ Իսկ եթե բանակցություններն ընթանան երկկողմ ձևաչափով, ապա պարզ է, որ Բաքուն մի կողմից՝ փորձելու է մաքսիմալ ճնշում բանեցնել Հայաստանի վրա, իսկ մյուս կողմից էլ՝ հաշտության պայմանագրում անորոշությունների տեղ թողնել, որպեսզի հետագայում նոր ռազմական ագրեսիա ձեռնարկի։ Իսկ կայուն խաղաղության գործընթաց ապահովելու համար անհրաժեշտ են որոշակի երաշխիքներ։ Պատահական չէ նաև, որ Փաշինյանը վերջերս խոսել էր փոխադարձ երաշխիքների մասին։
Այսինքն, դրանք չպետք է լինեն միակողմանի։ Նման երաշխիքների ապահովման համար առաջին հերթին պետք են երաշխավորներ։ Բայց եթե Արևմուտքի միջնորդությունը փակուղու առաջ է կանգնած, ապա մնում է ռուսական միջնորդության տարբերակը։ Ռուսաստանը տրամադրված է միջնորդության «փայտիկն» իր ձեռքը վերցնելուն, մանավանդ Կրեմլը ՌԴ տարբեր պաշտոնյաների շուրթերով պարբերաբար հայտարարում է, որ պատրաստ է Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության բանակցությունների հարթակ տրամադրել: Սակայն այս հարցում խնդիրներ կան, քանի որ ՀՀ իշխանությունները հասցրել են փչացնել մեր հարաբերությունները Ռուսաստանի հետ, ու դեռևս բարելավման միտումներ նկատելի չեն, ինչն էլ խոչընդոտ է եռակողմ բանակցությունների սկսման համար։ Արդյունքում ունենք մի իրավիճակ, երբ փորձագետները և միջազգային լրատվամիջոցները արդեն խոսում են նոր պատերազմի հավանականության մասին։
ԱՐԹՈՒՐ ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
Создают хаос, а затем думают, как его преодолеть: «Паст»
Противоположная сторона… антицерковной «реформы»: «Паст»
Ucom предлагает корпоративным клиентам комплексную услугу по построению внутренних сетей
С какой политической силой будет участвовать на выборах «Страна для жизни»? «Паст»
На пути к разрушению церкви «хватается за пену»: «Паст»
Еврокомиссия объявила о мерах по ускорению производства дронов и систем противодействия им
Водитель пострадавшего вследствие камнепада на проспекте Мясникяна автомобиля рассказал, как это было
В Армении начнет работать монетизация YouTube
Суд в Германии приговорил к тюремному сроку гражданина США по делу о шпионаже в пользу Китая
Юнибанк стал членом А-уровня Армяно-британской торгово-промышленной палаты
Зимние приключения продолжаются в Myler: Idram&IDBank
Совет Европы согласился лишить дипломатического иммунитета бывшего генсека в связи с делом Эпштейна
Сила одного драма — общественной организации Матeмик
Учёные впервые исследовали банки Дарвина с помощью уникального лазерного метода без вскрытия
Рубен Варданян: Я представляю армянский народ здесь, на этом суде, не боюсь никакого наказания или решения
Первый трейлер «Дьявол носит Prada 2» — смех, интриги и стиль
Валерий Царукян продолжит карьеру в «Ахмате»
В Москве состоится масштабное шоу скрипача-виртуоза Самвела Айрапетяна
Трамп: Иран поступил бы глупо, если бы не заключил сделку с США
Нетаньяху обсудил в Вашингтоне с Уиткоффом и Кушнером переговоры США с Ираном
К каким ещё мерам прибегнет Пашинян, чтобы сорвать Собрание епископов? «Паст»
Попытаются применить «западный» сценарий в «армянизированном» варианте: «Паст»
В прошлом ЭСА на протяжении многих лет оказывала поддержку Церкви: «Паст»
В Польше создают военный резерв повышенной готовности
SCMP: в Китае обнаружили антитело для борьбы с лихорадкой SFTS
Вновь открылся филиал IDBank «Нор Норк»
Вице-президент США Дж. Д. Вэнс прибыл в резиденцию премьер-министра Республики Армения
Европа пытается вредить взаимодействию России и Закавказья — Лавров
Суд над бывшим премьером Арцаха Рубеном Варданяном в Баку продолжится 10 февраля
ФСБ объявила, что подозреваемые в покушении на замглавы ГРУ Владимира Алексеева признали вину
Маск пообещал защитить любого, кто расскажет правду об Эпштейне
Теперь от чего «расстроены» ГД-вцы? «Паст»
Что показывают просмотры и реакции на пресс-конференцию Роберта Кочаряна? «Паст»
Призовое «братство»... за счет тысяч жертв, лишений и насильственного переселения: «Паст»
WSJ: Иран отказался приостанавливать обогащение урана в ходе переговоров с США
Самый богатый человек в мире признал, что деньги не приносят счастья
Армения – на обложке французского журнала Le Courrier de l’Atlas
Поздравляю Вас с днём рождения, господин генерал. полковник запаса Вооружённых сил РА Артом Симонян
Архиепископ Микаэл Аджапахян отпущен под домашний арест
Давид Хачатрян – чемпион Европы по стрельбе
Глава МТУИ РА и посол Ирана обсудили вопросы сотрудничества
Копыркин: Москва готова к обсуждениям возможности подключения России к проекту «Маршрут Трампа»
Архиепископ Микаэл Аджапахян подал жалобу в ЕСПЧ
В Норвегии начали расследование против экс-премьера из-за досье Эпштейна
Премия за “укрепление братства” или “карт-бланш на геноцид”? Общественность требует отменить присуждение премии Zayed Award Алиеву и Пашиняну
В Армению прибыла большая делегация из США
США рекомендовали своим гражданам покинуть Иран
Новые подробности: на напряжённость между телеком-операторами и платёжно-расчётными организациями откликаются последние: «Паст»
Попытаются «сделать своими» глав общин։ «Паст»
«В поле «прозападников» «рассветы» вовсе не мирные». «Паст» 
