ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (9 ՄԱՐՏԻ)․ Արտոնագրվել են արհեստական ատամները, փողոցային փոստարկղը․ «Փաստ»

ОБЩЕСТВО 9 Март, 2023 13:31

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

ՏՈՆԵՐ ԵՎ ՀԻՇԱՐԺԱՆ ՕՐԵՐ

Դիջեյի համաշխարհային օր, Լիբիա՝ Ուսուցչի օր:

ՀԱՅ-ՀԱՅԱՍՏԱՆ

1904-ծնվել է հայ խորհրդային բուսաբույծ Արտաշես Մաթևոսյանը:

1911- ծնվել է վաստակավոր շինարար, ճարտարապետ Էդմոնդ Տիգրանյանը:

1920- ծնվել է հայազգի նկարիչ Ժանսեմը:

1922-ծնվել է լեզվաբան, բանասեր, դասախոս, հրապարակախոս Ռաֆայել Իշխանյանը:

1968 - ծնվել է ֆրանսահայ ֆուտբոլիստ, 1998 թվականի աշխարհի առաջնության և 2000 թվականի Եվրոպայի առաջնության չեմպիոն Յուրի Ջորկաեֆը։

1974 - վախճանվել է գրող, թարգմանիչ, բանասեր Խաչիկ Դաշտենցը։

1983- Բելգրադում սպանվել է Թուրքիայի դեսպանը։ Այդ գործով 20 տարվա ազատազրկման են դատապարտվել Րաֆֆի Էլպեքյանը և Հարություն Լևոնյանը, երկուսն էլ՝ «Հայկական ցեղասպանության արդարության մարտիկներ» ընդհատակյա քաղաքական կազմակերպությունից։

1988- ԽՄԿԿ Կենտկոմի խորհրդակցությունում հայտարարվել է Ադրբեջանի և Հայաստանի կոմունիստական կուսակցությունների առաջնորդներ Բաղիրովի և Դեմիրճյանի հրաժարականների մասին՝ կապված ԼՂԻՄում տեղի ունեցող իրադարձությունների հետ:

1990- ծնվել է Հայաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի նախկին ֆուտբոլիստ Արազ Օզբիլիզը։

1994- Հայաստանը դիվանագիտական հարաբերություններ է հաստատել Գաբոնի հետ:

2004-Լեռնային Ղարաբաղի մայրաքաղաքում շախմատի աշխարհի 10-րդ չեմպիոն Բորիս Սպասսկին բացել է աշխարհի 9-րդ չեմպիոն Տիգրան Պետրոսյանի ծննդյան 75-ամյակին նվիրված միջազգային շախմատային մրցաշարը:

2010-վերաքննիչ դատարանը Նիկոլ Փաշինյանի նկատմամբ համաներում է կիրառել և կիսով չափ կրճատել պատժի չկրած մասը:

ԱՇԽԱՐՀ

1454 - ծնվել է ֆլորենցիացի նավագնաց Ամերիգո Վեսպուչին, որի անունով է կոչվել Ամերիկա մայրցամաքը:

1500 - ծով է դուրս եկել Վասկո դե Գամմայի ղեկավարած Բարտոլոմեո Դիաշի և Պեդրու Կաբրալի՝ 13 նավից կազմված արշավախումբը:

1822 - նյույորքցի Չարլզ Գրեմմը արտոնագրել է իր ստեղծած արհեստական ատամները:

1831 - Ալժիրում հիմնադրվել է Ֆրանսիայի արտասահմանյան լեգեոնը:

1842 - Միլանի «Լա Սկալա» թատրոնում տեղի է ունեցել Ջուզեպե Վերդիի «Նաբուկկո» օպերայի պրեմիերան։

1847 - Վերակրուսում ամերիկյան բանակի ափհանմամբ սկսվել է Սկոտտի մեքսիկական կամպանիան:

1849- ծնվել է գերմանացի իրավաբան, բանաստեղծ, գրականագետ Յոզեֆ Կոհլերը:

1858 - Ֆիլադելֆիայի բնակիչ Ալբերտ Պոտտսը արտոնագրել է փողոցային փոստարկղը:

1908 – հիմնադրվել է Միլանի «Ինտեր» ֆուտբոլային ակումբը։

1918- Խորհրդային Ռուսաստանի մայրաքաղաքը Պետրոգրադից դարձել է Մոսկվան:

1937 - ԽՍՀՄ-ի Շաբոլովկա հեռուստակենտրոնը իրականացրել է երկրում առաջին փորձնական հեռուստահաղորդման եթեր հեռարձակումը:

1943- ծնվել է ամերիկացի հայտնի շախմատիստ, շախմատի աշխարհի 11-րդ չեմպիոն Ռոբերտ Ֆիշերը:

1945 - Վիետնամում սկսվել են ճապոնացիների ռազմական գործողությունները ֆրանսիացիների դեմ:

1948 - Կալիֆորնիայի ցիկլոտրոնում հաջողվել է ստանալ մեզոններ:

1953- Մոսկվայում Ստալինի թաղման ժամանակ հարյուրավոր մարդիկ են զոհվել հրմշտոցի արդյունքում։

1959- Նյու Յորքում խաղալիքների տոնավաճառում վաճառքի է հանվել Բարբի հանրահայտ տիկնիկը։

1961 - Դալայ-Լաման դիմել է ՄԱԿ-ին Տիբեթի անկախությունը վերականգնելու կոչով։

1964 - հոսքագծից իջել է առաջին «Ֆորդ Մուստանգը», որը հանդիսանում է «Pony Car» ոչ մեծ սպորտային դասի ավտոմեքենաների առաջնեկը:

1966- Ֆրանսիայի կառավարությունը հայտարարել է Հյուսիսատլանտյան դաշինքից երկրի դուրս գալու մասին։

1977 - ԱՄՆ-ում և Կանադայում արգելվել է սախարինի օգտագործումը բժշկության մեջ և սննդում:

1990 - Բեռլինում սկսվել են Գերմանիայի վերամիավորման մասին բանակցությունները:

2019 - վախճանվել է թատրոնի և կինոյի դերասան, ռեժիսոր, մանկավարժ Վլադիմիր Էտուշը:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում