«Երբ կյանքս սևից փոխվեց դեպի սպիտակը». «Էնիփրա. հայելու առջև» գիրքը կարող է մոտիվացիայի աղբյուր դառնալ շատերի համար. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

«Էնիփրա. հայելու առջև»-ը Արփինե Փանոսյանի առաջին գիրքն է: Մանկության և պատանեկության տարիներին ամաչկոտ և անինքնավստահ աղջիկը, որի խոսքերով իր կյանքի այդ տարիներն անցել են միայնության մեջ, որոշել է հոգեբանություն սովորել` իր իսկ ներհոգեկան խնդիրները լուծելու համար:

«Կարողացա ձեռք բերել շատ մեծ շրջապատ, ու դրա հետ մեկտեղ ինձ մոտ սկսեցին մասնագիտական և ոչ մասնագիտական գաղափարներ առաջանալ: Տարբեր պահերի մոտիվացնող մտքեր էին գալիս, անգամ ինքս ինձ ասում էի` մի տեղ գրեմ, որ չմոռանամ: Իսկ հետո մտածեցի` գուցե գիրք գրեմ: Ամուսնուս կարծիքը հետաքրքիր էր, հարցրեցի` արժե՞ գրել, ամեն դեպքում չունեմ այդ կարողությունները: Խորհուրդ տվեց` սկսիր ու շարունակության մասին մի մտածիր, վերջում կտեսնենք` ինչպես կստացվի: Գիրքն ավարտեցի, իսկ հետո արդեն ծանոթացա պարոն Արտակ Ճաղարյանի հետ: Բախտս շատ բերեց, նա, որպես խմբագիր, ինձ կարևոր հուշում-խորհուրդներ տվեց, ինչի արդյունքում գիրքն ավելի ամբողջական դարձավ»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասում է Արփինեն:

Կարծում է, որ իր գրքում ասելիքը շատ է: «Սկզբում պատմում եմ իմ կյանքի, փորձի, դժվարությունների մասին: Վերջին մի քանի էջերում անդրադարձել եմ շատ հատկանշական հարցերի, եթե դրանք ընթերցողն ինքն իրեն ուղղի և փորձի, ըստ այդմ, շտկումներ մտցնել իր կյանքում, ապա վստահաբար, եթե ոչ հարյուր հոգին, ապա տասն իրենց կյանքում ինչ-որ փոփոխություններ կկատարեն: Եթե բոլոր մարդկանցից, որոնք կկարդան այս գիրքը՝ լինի հարյուր, հազար, թե մեկ միլիոն մարդ, գոնե մեկին այն օգուտ տա, նշանակում է, որ իմ աշխատանքը զուր չէր»,-նշում է մեր զրուցակիցը:

Արփինեն ասում է, որ ի սկզբանե հստակ է եղել որոշումն, այսպես ասած, ինքնակենսագրական գիրք գրելու, չնայած որ հասարակությունը սովոր է, որ նման գրքեր գրում են ավելի փորձառու մարդիկ, մինչդեռ ինքը դեռ երիտասարդ է կյանքի մեծ փորձ ունենալու համար:

«Բայց պատմում եմ դեռահասի մասին, թե ինչերի միջով է անցել, շատ անգամ թաքցրել իր ապրումները ծնողներից` մյուսներից չտարբերվելու, անգամ չամաչելու համար: Հասարակության մեջ ո՛չ առաջինն եմ, ՛ոչ էլ վերջինը կլինեմ, որ տարբեր պատճառներով սեփական խնդիրների մասին չեն պատմում ծնողներին, հարազատներին, չեն դիմում մասնագետների օգնությանը: Հոգեբանություն ուսումնասիրելով՝ արդեն վստահ գիտեմ, որ շատ քչերն են ինքնուրույն հաղթահարում այդ դժվարությունները, հասնում խաղաղված հոգեվիճակի, մեծամասնության մոտ այդ ապրումները հետքեր են թողնում, դա կարող է լինել ինքնավստահության բացակայություն, ռիսկի չդիմելու անկարողություն, ամեն մեկի մոտ դա տարբեր կերպ է արտահայտվում: Եվ մտածեցի` եթե մարդիկ կարդան և տեսնեն, թե հոգեպես որքան թույլ էի, բայց կարողացա հասնել խաղաղված հոգեվիճակի, ճիշտ է, ամեն ինչ գրված ավելի հեշտ է թվում, բայց դա ինձանից տարիներ խլեց, կհասկանան` եթե կարողացա, ուրեմն ցանկացածն էլ կարող է, որևէ մեկից որևէ բանով առավել չեմ, առանձնահատուկ կարողություններ չունեմ: Կարող եմ մոտիվացնել ուրիշներին, ուղղակի մի շարք հարցերի շուրջ մարդիկ ավելի խոր պետք է մտածեն: Նաև այդ հարցերն եմ առանձնացրել, որոնք և դրանց պատասխանները բանալիներն էին քայլ առ քայլ առաջ գնալու»,-հավելում է գրքի հեղինակը:

Հետաքրքրվում եմ նաև, թե ինչու «Էնիփրա»: Ի դեպ, նախքան մեր զրույցն անընդհատ փորձում էի հասկանալ, թե ինչ է նշանակում այս բառը, և որքան մեծ էր իմ զարմանքը, երբ ստացա ինձ հուզող հարցի պատասխանը: «Գրքում պատմում եմ այն մասին, թե ինչպես կյանքս սևից փոխվեց սպիտակի, ներքևից բարձրացավ վերև, մտածեցի` ինչ ավելի լավ անուն կարող եմ ընտրել գրքի համար, քան իմ անունը, բայց հակառակ գրված՝ հայելու առջև: Ինչպես իմ կյանքը շրջվեց, այնպես էլ իմ անունը: Այս վերնագիրը ևս առիթ կդառնա, որ մարդիկ մի քիչ ավելի մտածեն, փորձեն հասկանալ, թե ինչ է նշանակում դա»,-հավելում է նա:

Արփինեի ճանապարհը հեշտ չի եղել: Մի քանի տարի առաջ Իրանից Երևան տեղափոխված Արփինեն իր հոգեբանական խնդիրները հաղթահարելու և առհասարակ կյանքում ինչ-որ բան փոխելու համար սկսել է մարզասրահ այցելել, որտեղ էլ ծանոթացել է ապագա ամուսնու` Կոմիտասի հետ:

«Այդ ժամանակ համալսարան ընդունվելու համար չորս տարի «ուշացել էի», չէի մտածում բուհ ընդունվելու մասին: Բայց Կոմիտասն ինձ քաջալերեց՝ ասելով, թե այս դարում ինչ ես անելու առանց կրթության, որ ավելի լավ է ուշ գնալ համալսարան, բայց գնալ, առանց կրթության մարդն ուղղակի ոչ ոք է: Սկզբում նեղանում էի անգամ, բայց հետո եկավ այն գիտակցումը, որ նա ինձ սիրելով է դա ասում: Բոլորիս կյանքում լինում են հարազատ մարդիկ, որոնք չեն ասել այդ կարևոր բաները, դրանք ասող մարդն է իրականում սրտացավ: Որոշեցի փորձել՝ հստակ գիտակցումով՝ եթե անգամ չստացվի, գոնե փորձած կլինեմ: Եվրոպական համալսարան գնացի. սիրահարվեցի իմ մասնագիտությանը, և սրանք ուղղակի խոսքեր չեն: Հիմա սովորում եմ չորրորդ կուրսում, ուսումս կշարունակեմ մագիստրատուրայում` ուսումնասիրելով նաև մարդկային ռեսուրսների կառավարում: Այդ ընթացքում արդեն կսկսեմ աշխատել: Կշարունակեմ նաև գրել: Ի դեպ, հաջորդ գիրքն արդեն սկսել եմ»,-եզրափակում է Արփինեն` ընդգծելով, որ կյանքում նաև շատ կարևոր է ճիշտ մարդկանց հանդիպելը. նա նրանցից մի քանիսին արդեն հանդիպել է:

ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ 

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում