«Մանևրելու համար նաև խելք է պետք, որը ևս բացակայում է»․ «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Վերջին հանդիպումից գրեթե երեք ամիս անց այսօր տեղի կունենա Պուտին-Փաշինյան հանդիպումը: Քաղտեխնոլոգ Արմեն Բադալ յանը դիտարկում է հանդիպմանը նախորդած շրջանը, որը, նրա բնորոշմամբ, մի քանի հանգամանքներով է աչքի ընկել:

«Առաջինը ՀՀ վարչապետի կողմից Վրաստանի վարչապետի միջոցով Էրդողանի հետ կապ հաստատելու տեղեկությունն էր, երկրորդը՝ Էրդողան-Պուտին հանդիպումը, որտեղ քննարկվել է նաև Ղարաբաղյան կոնֆլիկտը: Բացի այդ, Հայաստանի վարչապետն այցելել է Լիտվա, որն ԱՊՀ տարածքում հակառուսականության կենտրոն է համարվում: Գումարենք նաև դիպուկահարների կողմից Մարտակերտի քաղաքացու սպանությունը: Մեծ հաշվով, այս ընթացքում անորոշությունը շարունակվել է:

Կարող ենք դիտարկել անմիջականորեն այս հանդիպման հետ կապ չունեցող Իրանի՝ «Զանգեզուրի միջանցքի» հետ կապված խնդրի մատնանշումը, որը Թուրքիան ու Ալիևը պահանջում են: Ընդհանուր առմամբ, դժվար է ասել, թե ինչ կարող է հետևել այդ հանդիպմանը, բայց ամեն ինչ է հնարավոր: ՌԴ նախագահը շատ լավ գիտի ՀՀ վարչապետի էությունը: Միևնույն ժամանակ, ՀՀ վարչապետը լուրջ քաղաքական ու ծանրակշիռ գործիչ չէ, որպեսզի ասենք՝ այս կամ այն գործընթացում զիջումների չի գնա: Հնարավոր է՝ ՌԴ-ն մի բան պահանջի, ու ՀՀ իշխանությունն անմիջապես դա տա՝ հանուն իր իշխանությունը պահելու»,-«Փաստի» հետ զրույցում նշեց քաղտեխնոլոգը:

Նրա խոսքով, կապիտուլ յացիայից հետո Հայաստանի իշխանությունները տանում են «խաղաղության դարաշրջանի» քաղաքականության իրենց գիծը: «Միգուցե հասկանալով, կամ չհասկանալով, կամ էլ իրենց պատվիրել են այդ քաղաքականությունն առաջ տանել, բայց իրենց խնդիրն է մոռացնել այն ամենն, ինչ եղել է, որ մարդիկ համակերպվեն Արցախի հետ տեղի ունեցած իրողության հետ: Ուզում են ամեն հնարավոր միջոցներով մի կողմ դնել Արցախի հարցը, Արցախը մղել դեպի ռուս-ադրբեջանական դաշտ, իսկ այստեղ փորձել իրենց կոչած խաղաղությունը հաստատել: Արցախին միայն գումար են տալիս, Արցախից մնացած կրճոնների վրա բնակարաններ են կառուցում և ուզում են դրանով հարցը փակել: Ուզում են տարածաշրջանում ճանապարհների ապաշրջափակմանը հասնել՝ մտածելով, թե ամեն ինչ մոռացվելու է, ժողովուրդը մոռանալու է ամեն ինչ, ու իրենց էլ ձեռքերի վրա բարձրացնելու են այնպես, ինչպես 2018-ին:

Բայց սխալվում են իրենց այդ քաղաքականության հարցում, որովհետև Ադրբեջանն ու Թուրքիան չեն հրաժարվել իրենց վերջնական նպատակից, որը ոչ թե ապաշրջափակումը, այլ հենց «Զանգեզուրի միջանցքի» հարցն է, որին կտրուկ դեմ է Իրանը ու բանակցություններ է վարում ՌԴ-ի հետ: Իրանը դժգոհ է ստեղծված իրավիճակից: Առավել ևս՝ այն վիճակից, որ Ադրբեջանի հսկողության տակ անցած շրջաններում, մասնավորապես Ֆիզուլիում, օդանավակայան է կառուցվում, որից կարող են օգտվել կամ արդեն օգտվում են իսրայելական ռազմական գործիչները: Սա զայրացնում ու մտահոգում է Իրանին: Այսպիսով, Արցախյան պատերազմում տուժողներից մեկն անուղղակիորեն դարձավ Իրանը, որն այս հարցում ՌԴ-ի հետ պարզելու խնդիրներ ունի: Հիմա ամբողջ այդ բարդ կոմպլեքսում Հայաստանի իշխանությունն ուզում է խաղաղություն հաստատել, «Զանգեզուրի միջանցքը» տրամադրելով՝ չնշել, որ դա միջանցք է, ինչին հակադրվում է Իրանը: Հայաստանի իշխանությունների հիմնական նպատակը սա է, ու քաղաքականությունն էլ հենց այս ուղղությամբ են տանում»,-ասաց Ա. Բադալյանը՝ միևնույն ժամանակ շեշտելով, որ Հայաստանի իշխանությունները մանևրելու հնարավորություն չունեն նույն Իրան-Ադրբեջան լարվածության համատեքստում:

«Մանևրելու համար նախաձեռնողական արտաքին քաղաքականություն պետք է վարել, ինչը բացակայում է: Մանևրելու համար նաև խելք է պետք, որը ևս բացակայում է ՀՀ իշխանությունների մոտ: Թեպետ հայտարարում են, որ Իրանի հետ պետք է լավ լինենք, ընդդեմ Իրանի դավադրությունների չենք մասնակցի, բայց հենց Իրանը Ադրբեջանի ռազմական ինքնաթիռների համար փակեց Բաքվից դեպի Նախիջևան ճանապարհը, Հայաստանը Ադրբեջանի քաղաքացիական ինքնաթիռների համար ճանապարհ բացեց: Սա քայլ էր, որը դուր չեկավ Իրանին: Արտաքին քաղաքականության հայեցակարգ չկա: Առհասարակ, որևէ քաղաքականության հայեցակարգ չկա, ինչի մասին ես բազմիցս եմ ասել»,-ընդգծեց մեր զրուցակիցը:

Իսկ ներքին դաշտում, ըստ քաղտեխնոլոգի, իշխանությունները շարունակում են անձնիշխանության համակարգի ձևավորման քաղաքականությունը: «Ամեն ինչ արվում է, որ բոլորը մեկ մարդու քմահաճույքին ենթարկվեն: Վերջին ուղղությունը ՏԻՄ մարմիններն են: Առաջիկայում ընտրություններ անցկացնելով ու իշխանական լծակներն օգտագործելով՝ այդ մարմիններում էլ իրենց մարդկանց կփորձեն նշանակել: Սրանով ավարտին կհասցնեն ամբողջ կառավարման համակարգը մեկ մարդու քնահաճույքին ենթարկեցնելու քաղաքականությունը: Անձնիշխան համակարգի բնույթից է բխում նաև հետևյալը. իրենց չենթարկվողների նկատմամբ «դատաիրավական» գործընթաց է իրականացվում՝ անկախ նրանից, թե ինչ պաշտոն է զբաղեցնում»:

ԱՆՆԱ ԲԱԴԱԼՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում