«Խախտված է և՛ քաղաքական, և՛ պետական կառավարման համակարգը». ԱԺ նստաշրջանի մեկնարկը՝ ապօրինություններով. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

8-րդ գումարման Ազգային ժողովի նստաշրջանի մեկնարկը հատկանշական էր գործընթացներով, որոնք ապօրինի ու հակասահմանադրական են որակվում թե՛ ընդդիմության, թե՛ իրավաբանների կողմից: Մասնավորապես, ԱԺ նախագահի ընտրությունն անցկացվեց երկու թեկնածուների՝ «Հայաստան» դաշինքի պատգամավորներ Մխիթար Զաքարյանի և Արթուր Սարգսյանի բացակայության պայմաններում: Հիշեցնենք, որ պատգամավորները շարունակում են կալանավորված մնալ:

«Գործ ունենք Սահմանադրության և օրենսդրության խախտման հետ. ըստ մեր երկրի Սահմանադրության, ԱԺ պատգամավորները կարող են ձերբակալվել, կալանավորվել, քրեական պատասխանատվության ենթարկվել միայն ԱԺ համաձայնությամբ: Երբ մարդն ընտրվել է պատգամավոր, ու ԱԺ-ն մեկնարկում է իր աշխատանքը, ապա օգոստոսի 2-ին՝ ժամը 10-ին, անազատության մեջ գտնվող բոլոր պատգամավորներն անհապաղ պետք է ազատ արձակվեին հենց միայն ԱԺ աշխատանքին մասնակցելու հնարավորություն ունենալու համար: Եթե դատախազությունը գտնում է, որ նրանց նկատմամբ քրեական հետապնդումը պետք է շարունակվի, ապա պետք է գա ԱԺ ու հանդես գա համապատասխան միջնորդություններով: Բայց խախտվել է սա:

Ու բացի Սահմանադրության և օրենքների խախտմամբ անազատության մեջ լինելուց, այդ պատգամավորները, լինելով ԱԺ նախագահի թեկնածու, հնարավորություն չունեցան ԱԺ-ին ներկայացնել իրենց կենսագրությունը, պատկերացումները, մոտեցումները: Հարց է առաջանում, թե մյուսները քվեարկելուց ի՞նչ սկզբունքով են առաջնորդվել: Այսինքն, անհավասար պայմաններ են ստեղծված: Սա և՛ օրինական չէ, և՛ ազնիվ չէ: ԱԺ-ն նման ապօրինի մեկնարկ տվեց, ինչը ցավալի է ու, փաստորեն, պետք է վիճարկվի ՍԴ-ում»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասաց ՍԴ աշխատակազմի նախկին ղեկավար Էդգար Ղազարյանը՝ նշելով, որ մեկ այլ ապօրինություն էլ կատարեցին վարչապետի թեկնածության առաջադրման հարցում:

«8-րդ գումարման ԱԺ-ն պաշտոնապես իր լիազորությունները ստանձնել է նիստի պահին, խմբակցությունների ձևավորման մասին հայտարարությունն էլ եղել է ժամը 10:00-ից հետո: Բայց երբ դեռ նիստը շարունակվում էր, իսկ խմբակցությունը նոր էր ձևավորվել, ու ՔՊ-ի պատգամավորները ևս նիստերի դահլիճում էին, անգամ ընդմիջում չէր եղել, այդ ընթացքում նախագահին «խմբակցության որոշում» վերնագրով մի գրություն են ուղարկում՝ հայտնելով, որ վարչապետի պաշտոնում խմբակցությունն առաջադրել է Նիկոլ Փաշինյանի թեկնածությունը: Խմբակցության նիստ պետք է լիներ, ինչն ակնհայտորեն տեղի չի ունեցել: Բացի նրանից, որ Փաշինյանի թեկնածության առաջադրումը վարչապետի պաշտոնում ապօրինի է, նաև փաստաթուղթ է կեղծվել, խմբակցության որոշում է կեղծվել:

Ընդհանուր առմամբ, կարծում եմ, որ այս ԱԺ-ն ոչ լեգիտիմ է, ձևավորվել է ոչ թե ազատ ընտրությունների, այլ իշխանազավթման հետևանքով: Ընտրությունները մասսայական խախտումներով են անցկացվել: Փաստացի, իշխանությունները, ավելի կոնկրետ՝ Նիկոլ Փաշինյանը, իրագործելով ապօրինությունների մի համալիր շղթա, ապօրինի կերպով զավթել է իշխանությունը: Դրա հետևանքով ՔՊ-ի ցուցակով 71 հոգի պատգամավոր է դարձել, թեպետ նրանցից ոչ ոք այդ կարգավիճակն ունենալու որևէ արժանիք չունի: Նրանք բոլորը կամակատար են ու գործուղված են ԱԺ մեկ մարդու՝ Նիկոլ Փաշինյանի հանձնարարությունները կատարելու համար: Ալեն Սիմոնյանը ԱԺ նախագահ դարձավ 71, Ռուբեն Ռուբինյանը ԱԺ փոխնախագահ դարձավ 70, Հակոբ Արշակյանը՝ 71 ձայնով: Այսինքն, Սովետական միություն, կոմունիստական կուսակցություն, միաձայն որոշումներ, իսկ ընդդիմությունը չի մասնակցում քննարկումներին: Սա ժողովրդավարության ու պետական կառավարման հետ որևէ կապ չունի»,-ասաց մեր զրուցակիցը՝ հիշեցնելով, որ մեր երկրի կառավարման ձևը խորհրդարանական է՝ կառավարությունը պետք է հաշվետու լինի ԱԺ-ի առջև:

«Մինչդեռ իրականում ունենք ԱԺ մեծամասնություն, որը ոչ միայն ամբողջովին հաշվետու է, այլև ուղիղ ենթակա է գործադիր իշխանության ղեկավարին: Ըստ այդմ, նրանք անտրամաբանական քայլեր են անում, ապօրինություններ են իրականացնում, միայն թե կատարեն Ն. Փաշինյանի հանձնարարությունը: Եվ այդպես է լինելու նաև վաղը, մնացած օրերին: Սա նշանակում է, որ խախտված է և՛ քաղաքական համակարգը, և՛ պետական կառավարման համակարգը, իսկ խեղաթյուրված ու հոգեխեղված այդ համակարգից որևէ լավ բան սպասել չի կարելի: Վստահ եմ, որ այս ԱԺ-ն մեր հանրային կյանքում ֆունկցիոնալ դերակատարություն չի ունենալու:Այսինքն, որևէ որոշում չկա, որ ԱԺ լիազորությունների տիրույթում է ու այն կայացվելու է ԱԺ-ում: Նույնիսկ ԱԺ-ին վերաբերող բոլոր որոշումներն է Նիկոլ Փաշինյանը կայացնելու: Այդ որոշումներն ընդամենը պետք է վավերացվեն, ինչն անելու են առանց քննարկելու, որովհետև 71 հոգուց և ոչ մեկը, կենսաբանական միավոր լինելուց բացի, ուրիշ ոչ մի արժեք իրենից չի ներկայացնում թե՛ մարդկային, թե՛ մասնագիտական, թե՛, առավել ևս, քաղաքական տեսանկյունից»,-ասաց նա:

Խոսելով ընդդիմության մասին՝ Ղազարյանը շեշտեց, որ ընդդիմությունը կարող է ակտիվություն ցուցաբերել, ինչը տեսնում ենք այս օրերին. «Կարող է նաև մշտապես հանդես գալ հարցադրումներով, ելույթներով, չի բացառվում նաև քննիչ հանձնաժողովներ ստեղծելու նախաձեռնություններով հանդես գան: Բայց, ամեն դեպքում, որոշումների կայացման վրա նրանք ազդեցություն ունենալ չեն կարող: Միակ լուրջ գործիքը, որն ունեն, ի տարբերություն նախորդ ընդդիմության, այս կամ այն օրենքի, որոշումների ընդունումից հետո ԱԺ պատգամավորների 1/5-ով դրանք ՍԴ-ում վիճարկելն է, ինչը պատրաստվում են անել ԱԺ նախագահի ընտրության վերաբերյալ:

Այդպես կարող են վարվել նաև օրենքների ընդունման հարցերով: Բայց քանի որ իշխանությունն իրենցից առաջ է ընկել և խորհրդարանից առաջ իշխանազավթում է իրականացրել ՍԴ-ում, այդ գործիքն էլ իրականության մեջ կյանքի չի կոչվի: Անկեղծ ասած, հույս չունեմ, որ ԱԺ նախագահի ընտրությունը վիճարկելու դեպքում ՍԴ-ն այդ որոշման վրա ազդեցություն կունենա, որովհետև Ալեն Սիմոնյանի՝ ԱԺ նախագահ լինելու որոշումը ոչ թե ԱԺ-ն, այլ Փաշինյանն է կայացրել: Նույն Փաշինյանը, որը որոշել է, որ Վահե Գրիգորյանն ու մյուս երեք դատավորները պետք է լինեն ՍԴ-ում, Արման Դիլանյանը՝ ՍԴ նախագահ: Հետևաբար, այնտեղ էլ է մեկ մարդ որոշում կայացնում, իսկ մյուսները, առանձին բացառություններով, այդ որոշումները կյանքի կոչող խամաճիկներ են: Բայց ամբողջ ցավն այն է, որ հիմնական որոշում կայացնողը՝ Նիկոլ Փաշինյանը, հայ ժողովրդի ամենամեծ թշնամին է»:

Էդգար Ղազարյանի հետ զրույցում անդրադարձանք նաև ԱԺ շենքում խստացված անվտանգությանը, ուժայինների մեծ թվին: Հիշեցնենք նաև, որ իշխանությունը հանդես է եկել նաև լրագրողների աշխատանքը սահմանափակող նախաձեռնությամբ: Որպես պատճառաբանություն՝ 1999 թ. հոկտեմբերի 27-ն են հիշեցնում: Էդգար Ղազարյան էլ հիշեցնում է՝ նման բան ԱԺ պատմության մեջ չի եղել անգամ հոկտեմբերի 27-ից հետո. «Հոկտեմբերի 27-ը տեղի է ունեցել 22 տարի առաջ: 22 տարի առաջ տեղի ունեցած իրադարձությունը հիմք ընդունելով՝ նման որոշում կայացնելը ցնդաբանություն է: Դրանից հետո այնքան բան է փոխվել, ընդ որում՝ նույնիսկ ԱԺ դարպասները քաղաքացիների առջև բացելու որոշում է կայացվել: Հիմա, փաստորեն, ոչ միայն ԱԺ տարածքն է փակ, այլև ԱԺ նիստերի դահլիճը: Բացի այդ, մինչև պատգամավորները հատուկ զննություն չեն անցնում, ԱԺ նիստերի դահլիճ մտնելու իրավունք չունեն: Մինչդեռ ԱԱԾ պետական պահպանության խնդիրը ԱԺ շենքի ու պատգամավորների անվտանգությունը պահպանելն է, ոչ թե հակառակը:

Բացի այդ, նիստերի դահլիճ մտնելուց առաջ լրացուցիչ ստուգումը, անվտանգության ուժերի առկայությունը միջանցքներում նաև հոգեբանական ճնշման միջոց է պատգամավորների գործունեության վրա: Մեծ հաշվով, սա ճնշման ձև է, երկրորդ՝ այս իշխանությունն իսկապես ամենօրյա վախի մթնոլորտում է ապրում: Մասնավորապես Նիկոլ Փաշինյանը, որովհետև լավ գիտի, թե ինչ հանցանքներ է գործել մեր պետության և մեր ժողովրդի նկատմամբ, և վտանգներ է տեսնում: Նա ցանկացած պահի է վախի մթնոլորտում ապրում: Նոյեմբերի 9-ից հետո կառավարության շենքի, Հանրապետության հրապարակի շրջակայքում ևս հարյուրավոր ոստիկաններ են տեղակայվում: Ու սա անգամ այն ժամանակ, երբ որևէ ակցիա հայտարարված չէ»:

Մեր զրուցակիցը շեշտեց, որ մեկ մարդու վախի բարդույթի պատճառով պետությունն օրական հազարավոր դոլարների միջոցներ է ծախսում. «Սա իրականացվում է միայն նրա համար, ինչ է թե մի հոգի իր գործած մեղքերի ու հանցանքների համար խիստ անհանգիստ է և վախենում է, որ իր նկատմամբ կարող է վատ բան կատարվել: Սա անում է մի մարդ, որն ընդամենը 3 տարի առաջ հանրությանը խաբում ու ասում էր, թե ինքն այնքան պարզ ու բաց մարդ է, որ հեծանիվով կամ քայլելով է գնում աշխատանքի: Երեխաներին գրկելու թատերականացված միջոցառումների էլ ենք ականատես եղել: Ինքը փողոցով քայլում էր, ու մի երեխա՝ մորից կտրվելով, վազում էր դեպի գլխավոր հերոսը: Հիմա այդ գլխավոր հերոսն Ազգային ժողովի, կառավարության շենքում իրեն քիչ թե շատ կարողանում է ապահով զգալ միայն այն դեպքում, եթե այնտեղ մի քանի հազար ոստիկան կա»:

ԱՆՆԱ ԲԱԴԱԼՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում