«Փաստ» օրաթերթը գրում է

«Փաստը» «Իրազեկ սպառող» խորագրի ներքո անդրադառնում է սպառողների իրավունքներին՝ համոզված լինելով, որ միայն իրազեկ սպառողը կարող է պաշտպանված լինել: Մեր այս համարում «Սպառողների ասոցիացիա» ՀԿ-ի իրավաբան Սյուզաննա Չիլինգարյանի հետ զրուցել ենք համատիրությունների մասին:

Չիլինգարյանը նշում է՝ «Համատիրությունների մասին» օրենքն ընդունվել է 2002թ.-ի մայիսի 7-ին և փոփոխվել 2011-2012 թթ.-ին, իսկ վերջին անգամ՝ 2020թ.-ի հունվարի 24-ին: «Համատիրությունը բազմաբնակարան շենքի կամ շենքերի մասնավոր սեփականատերերի կամավոր միության և իր անդամների գույքային փայավճարների միավորման միջոցով ստեղծված, շահույթ չհետապնդող ոչ առևտրային միավորում է՝ հիմնված քաղաքացիների և իրավաբանական անձանց անդամակցության վրա և հիմնադրված սեփականության կառավարման և պահպանման, բազմաբնակարան շենքի կամ շենքերի բաժնային սեփականություն հանդիսացող գույքի կառավարման նպատակով: Համատիրություն ստեղծելը բնակիչների իրավունքն է, նրանք ինքնուրույն են ընտրում ընդհանուր բաժնային սեփականության կառավարման մարմին: Համատիրության ստեղծումից հետո դրան կարող է անդամակցել համատիրության մեջ ընդգրկված բազմաբնակարան շենքի շինության ցանկացած սեփականատեր, ինչպես նաև՝ տեղեկություն ստանալ համատիրության գործունեության մասին, ստանալ հաշվետվություններ:

Շենքի ընդհանուր սեփականության պահպանման նպատակով համատիրությունը պարտավոր է անել պարտադիր միջոցառումներ և աշխատանքներ, որոնք սահմանված են Կառավարության 2007 թ.-ի հոկտեմբերի 4-ի թիվ 1161-Ն որոշմամբ : Օրինակ՝ ընդհանուր օգտագործման տարածքների, աղբամուղի ու աղբահավաք խցերի դեզինսեկցիան (միջատների դեմ պայքար) և դեռատիզացիան (կրծողների դեմ պայքար), որը պետք է իրականացվի առնվազն երեք ամիսը մեկ անգամ: Ընդհանուր օգտագործման տարածքների մաքրումը պետք է կազմակերպվի առնվազն երկու օրը մեկ։ Տանիքների, աստիճանավանդակների, վերելակների և այլ ընդհանուր գույքի վերանորոգումն ու կանխարգելիչ միջոցառումների իրականացումը ևս համատիրության պարտականությունն է: Բնակիչները երբեմն այս աշխատանքների կատարումը պահանջում են քաղաքապետարանից, մինչդեռ դա համատիրության պարտականությունն է»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասում է Չիլինգարյանը։

Նշում է՝ համատիրությունը շինության սեփականատերերին, շենքում բնակվող կամ շահագրգիռ այլ անձանց տալիս է տեղեկանքներ շենքի բաժնային սեփականության կառավարման ձևի, շինության սեփականատիրոջ ընդհանուր բաժնային սեփականության կառավարման բնագավառում չկատարված պարտավորությունների, շենքի ընդհանուր բաժնային սեփականության կառավարման համար նախատեսված վճարների չափի, շենքում բնակվելու, նրանց ընտանիքի կազմի կամ շենքում գործունեություն իրականացնելու, շինության տիրապետման կամ օգտագործման մասին և այլն: «Համատիրության կողմից սեփականատերերի վճարների հաշվին պետք է կատարվեն սպառման թափոնների հեռացում, ծխաօդատար ուղիների մաքրում-կարգաբերում՝ առնվազն տարին մեկ անգամ, բազմաբնակարան շենքերի տեխնիկական վիճակի ուսումնասիրություններ, վերանորոգման աշխատանքների և կանխարգելիչ միջոցառումների իրականացում»,-տեղեկացնում է ՀԿ-ի իրավաբանը:

Հավելում է՝ համատիրությունը պարտավոր է հրապարակել շենքի ընդհանուր բաժնային սեփականության կառավարման տարեկան բյուջեն, շինությունների սեփականատերերից հավաքագրված վճարների չափը և տարբեր ուղղություններով կատարված ծախսերը: «Սակայն մինչ օրս քանի՞ համատիրություն է այդպես թափանցիկ աշխատում և որքանո՞վ է հաշվետու բնակիչների առջև: Ցավոք, վերջին տարիներին բնակիչները մեծմասամբ անհաղորդ են շենքի կառավարման հարցերին և համատիրության գործունեությանը՝ այն ընկալելով միայն որպես փող հավաքող և ոչինչ չանող կառույց։ Պատճառը ոչ միայն բնակիչների՝ շենքի կառավարման կարգի վերաբերյալ գիտելիքների պակասն է, այլև համատիրությունների՝ ոչ թափանցիկ և հաշվետու գործունեությունը, հետևապես անհապաղ պետք է համատիրությունների հետագա պահպանության համար նախատեսել առավել մասնագիտացված կառավարման մոդել՝ դրանց լուծարումից խուսափելու համար: Բնակիչներն արդարացիորեն չեն վստահում համատիրություններին և հրաժարվում են կատարել պարտադիր վճարումները:

Թերհավաքագրված բյուջեն իր հերթին օբյեկտիվ խոչընդոտ է դառնում շենքի պահպանումն ու սպասարկումը պատշաճորեն իրականացնելու համար, ինչը կրկին բերում է անարդյունավետության և անվստահության։ Այնուամենայնիվ, կան օրինակելի համատիրություններ, որոնք աշխատում են՝ ականջալուր լինելով բնակիչների օրհասական խնդիրներին և դրանց արագ լուծմանը, իսկ բնակիչներն իրենց հերթին պետք է իրազեկ լինեն իրենց իրավունքներին և պարտականություններին՝ բարձրացնելով սեփական պատասխանատվության զգացումը»,-նշում է մեր զրուցակիցը: Արձանագրում է՝ համատիրությունների այսօրվա հիմնական խնդիրներն են միջոցների բացակայությունը, ծառայությունների վատ մատակարարումը, մրցակցության բացակայությունը, բնակարանների սպասարկման վարձավճարների չտրամադրումը տեղական ինքնակառավարման մարմինների կողմից, իրազեկվածության պակասը, շենքի բնակիչների շրջանում տեղեկությունների պակասը, կառավարման մարմինների մոտ կառավարման հմտությունների ցածր մակարդակը:

«Համատիրությունների հետագա գոյության որպես միակ և կարևոր նախապայման կարող է դառնալ բնակիչների շրջանում վստահության ձևավորումը և կայուն հարաբերությունների հաստատումը, ինչպես նաև աշխատանքների ճիշտ կազմակերպումը, թափանցիկ գործունեությունը, բնակիչների բողոքներին և առաջարկներին հետևողական լինելու և նպատակին ճիշտ ծառայելու պատասխանատվությունը»,-եզրափակում է Սյուզաննա Չիլինգարյանը:

Լուսինե Առաքելյան

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում