Ереван, 21.Март.2026,
00
:
00
ВАЖНО


Նախքան դավաճաններ կարգելը, տե՛ր եղեք սեփական սխալներին․«Փաստ»

ОБЩЕСТВО

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Լրագրողի մասնագիտությունը թույլ է տալիս տարբեր կարծիքներ լսել, քննարկումների մասնակցել, խնդիրներին տարբեր կողմերից նայել։ «Թավշյա, ոչ բռնի, սիրո հեղափոխությանը» հաջորդած երկուսից ավելի տարվա ընթացքում ոչ մեկ անգամ հարյուրից ավելի անհատներ, հասարակական ու քաղաքական գործիչներ ասում էին՝ հարգելի՛ իշխանություն, ճիշտ ուղղությամբ չեք ընթանում, սասանում եք երկրի կարևորագույն սյուները՝ մշակութային, հոգևոր, կրթական, տնտեսական։ Այս մասին գրում էր մամուլը, ահազանգում էին մտավորականները, հասարակական ու քաղաքական գործիչները։ Մինչդեռ ի՞նչ էր ասում իշխանությունը։ Բոլորը, ովքեր իշխանությանը հաճո չէին, ստացան հակահեղափոխական «տիտղոսը»։

Իշխանության համար անհաճո դատավորները դարձան դռների տակ վնգստացող։ Ինչ-որ մարդիկ փակեցին Կաթողիկոսի մեքենայի ճանապարհը, թիրախում հայտնվեց Հայ առաքելական եկեղեցին ու հոգևոր դասը։ Հաջորդ թիրախը բժշկական համակարգն էր, բարեփոխումների անվան տակ մեր երկրում սկսեցին հիվանդանոցներ փակվել կամ միավորվել, բազմափորձ բժիշկներ ու ոլորտի կազմակերպիչներ մեկ օրում վարկաբեկվեցին։ Փորձ արվեց ձևափոխել կրթական համակարգը։ Ձևափոխե՞լ, դա, իհարկե, մեղմ է ասված, ավելի կոնկրետ՝ խեղաթյուրել հայոց պատմությունը, անհասկանալի փոփոխություններ արվեցին «Հայոց լեզու» և «Հայ գրականություն» առարկաների ծրագրերի մեջ։ Իրավապահ համակարգում՝ անհասկանալի պաշտոնանկություններ։

Վերադասավորումներ տարբեր ոլորտներում, անհասկանալի նշանակումներ, աշխատանքից ազատումներ, պետական կառավարման համակարգը սկսեցին լքել պրոֆեսիոնալները, պատճառաբանությունը մեկն էր՝ չենք կարողանում աշխատել թավշյա իշխանությունների հետ։ Մտահոգ քաղաքացիներն անդադար, ամեն օր ու ժամ երկու տարուց ավելի ահազանգում էին՝ իշխանությունների այս գործելաոճը մեր երկիրը կործանման կտանի, բայց մեզ լսող չկար, մենք հակահեղափոխական էինք, մենք սև էինք, մենք խանգարում էինք, որ աշխատեին։ Թողեցինք, աշխատեցիք, իսկ ի՞նչ ստացանք արդյունքում: Տնտեսություն, որում որևէ լուրջ հաջողություն չգրանցվեց, կրթության ու գիտության ոլորտ, որտեղ դոփում ենք նույն տեղում, գուցե անգամ մի քանի քայլ էլ հետ ենք գնացել, և այսպես շարունակ։ Մինչդեռ չկար ելույթների պակաս՝ լի պոպուլիզմով, հաթաթաներով, կոռուպցիան արմատախիլ անելու հստակ մտադրությամբ։ Խոսքեր, խոսքեր, խոսքեր։

Հետո եկավ պատերազմը, պատերազմ, որը մեզանից խլեց մեր լավագույն որդիներին։ Դրա պատճառների և վերջում ստորագրված խայտառակ անվանվող համաձայնագրի մասին քննարկումների մեջ չենք մտնի։ Դրա մասին կխոսեն փորձագետները, մարդիկ, որոնք իրավասու են կարծիք հայտնել, քանի որ մեր մեկնաբանությունը կարող է լինել զգացմունքային, գուցե նաև միակողմանի ու ոչ համապարփակ։ Բայց կա մի հարց, որն ինձ մտահոգում է որպես քաղաքացու, որպես մարդու, որը մի քանի տարուց իր հարազատներից մի քանիսին ճանապարհելու է հայկական բանակ։ Ինչո՞ւ են դավաճան կարգում մեր զինված ուժերին, մեր զինվորին։ Ի՞նչ իրավունքով։ Ի՞նչ խղճով։ Տպավորություն է, թե բոլորը դավաճան են, բոլորն անտեղյակ։ Այս ի՞նչ վտանգավոր ճանապարհ եք ընտրել։

Թերացումներ գուցե եղել են, ամեն ինչ հնարավոր է, ես խրամատում չեմ եղել, ես դիրք չեմ պաշտպանել, ես դրա մասին մեծ-մեծ խոսելու իրավունք չունեմ, բայց եթե առկա թերացումները ժամանակին չեն վերացվել, ուրեմն իր տեղում չեն եղել մեր երկու պետությունների քաղաքական և ռազմական ղեկավարությունները։ Պետք է ազնիվ լինել ու նաև դրա մասին խոսել։ Անկախ 44-օրյա պատերազմի ելքից՝ ես ունեմ հերոսներ։ Հայկական բանակը՝ ի դեմս շարքայինի ու սպայի, որը ռազմի դաշտում իր ուժերից ավելին է արել, հրամանատարի, ով զինվորի հետ համահավասար կռիվ է տվել հայրենի հողի համար և անգամ հիմա չի լքում իրեն վստահված դիրքը, իմ հերոսն է հոգևորականը, ով պատերազմի առաջին իսկ օրվանից՝ մի ձեռքում խաչը, մյուսում՝ զենքը, կանգնեց բանակի կողքին։ Իմ հերոսը Հայաստանի ու աշխարհի տարբեր ծայրերում բանակի թիկունքը պահող մարդիկ են։

Նրանց արածն անգնահատելի է։ Ու իրենք բոլորն օգնում են, որ վերջնականապես չխենթանանք ու չկորցնենք մեր հավատը։ Փաստորեն ճիշտ էր Նիկոլ Փաշինյանը, երբ գրում էր՝ «Իսկական հեղափոխականի համար մահ է իշխանությունը, որովհետև իսկական հեղափոխականը քանդում է փտած համակարգերը, իսկական հեղափոխականը անգամ զենք է վերցնում։ Բայց վայ այն հեղափոխականին, որ դա անում է հանուն սեփական իշխանության», իսկ վերջում էլ հավելում էր՝ «Հեղափոխականի, հեղափոխության առաջնորդի համար բարձրագույն խնդիր պիտի լինի, գերնպատակ՝ երբեք չդառնալ այնպիսին, ինչի դեմ պայքարում է հեղափոխությունը»։ Մինչդեռ ով կմտածեր, որ ժողովրդի ինչ-որ մասի վստահության քվեն ստացած իշխանությունն այսքան շուտ՝ ընդամենը երկու տարի անց կմսխի այդ նույն վստահությունը, կմնա ֆեյքերի հույսին, իսկ քաղաքացիներն առաջ կքաշեն նրա հեռանալու պահանջը։

 Լուսինե Առաքելյան

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

За два месяца девять лет восполнится? «Паст»Освещения мероприятия блока «Армения» набрали около 15 миллионов просмотров: «Паст»Только стыд и позор из-за властей: «Паст»Кто такой Марио Науфал, которому дал интервью Нарек Карапетян? «Паст»Движение «Нет “Западному Азербайджану”» обратилось к еврокомиссару Марте Кос: вопрос суверенитета Армении поставлен ребром Наапетян: выборы превращаются в референдум — за «кандидата Азербайджана» или против В Иране заявили, что нанесли удар по израильским топливозаправщикамВозвращение или экспансия: что стоит за вопросом азербайджанских переселенцев? Татоян - Пашиняну: Соберите свои «сердечки» и «смайлики» и готовьтесь стать бывшимИранский удар по базе Али аль‑Салем: 3 кувейтских Eurofighter уничтожены, 2 итальянских поврежденыГроссмейстер Айк Мартиросян стартовал с двух побед на международном турнире в ТашкентеБиблиотека Русской Общины АрменииВ КСИР отметили, что страна даже во время войны с США и Израилем продолжает производство боеприпасов WSJ: Трамп намерен пересмотреть иммиграционную политику страныГосдеп: более 70 тыс. американцев покинули Ближний Восток после ударов по ИрануСила одного драма присоединяется к заключительному этапу проекта «Симфонический лес»Специальное предложение от Idram&IDBank в Далма Гарден МоллеСюник под угрозой: от стратегических уступок к демографическим последствиям Руководство Ucom отмечает Международный день клиентов вместе с абонентами Какие «инструменты» используют власти? «Паст»Потеря памяти или преднамеренность? «Паст»«Лакмусовая бумажка» для оппозиционного поля и избирателей: «Паст»«Такие люди сами у себя в шахматы выигрывают»: Захарова раскритиковала выступление Пашиняна в ЕвропарламентеСюникцы обеспокоены: ситуацией вокруг Ирана могут воспользоваться враждебные силы, создавая риски через проникновение этнически опасных элементов Иран пригрозил «сжечь дотла» всю энергоинфраструктуру врагаЦены на нефть выросли после ударов по нефтегазовым объектам ИранаIDBank и Idram продолжают сотрудничество с образовательным фондом ЗаркВ небе над США взорвался семитонный метеорФонд развития «Керон» и фонд «Музыка во имя будущего» сотрудничают во имя молодых талантовНАТО размещает дополнительную систему Patriot в ТурцииЧужой пазл: как Армению встраивают в чужие геополитические проекты, превращая в Западный Азербайджан Азербайджан на грани втягивания в региональную войну: геополитический сценарий и риски Татоян: Мир возможен только тогда, когда ты силен и можешь защитить себяИзраиль разбомбил Ливан: есть погибшие, разрушено здание в центре БейрутаНа мир обрушатся беспрецедентно высокие температурыПрезидент Кубы ответил на угрозы США: Любой внешний агрессор столкнется с непреодолимым сопротивлениемАйвазян: западные покровители могут подтолкнуть Баку к действиям против Ирана IDBank выпустил второй и третий транш облигаций 2026 годаUcom предупреждает о новой волне телефонного мошенничестваIDBank запускает специальную кампанию для SWIFT-переводов «Проблема не только в том, чтобы сменить Никола, проблема в том, чтобы после этого у нас была четкая концепция управления государством»։ «Паст»Почему знак «Серых волков» ассоциируется с жестами ГД-вских? «Паст»Региональные «экскурсии» Пашиняна проходят на полупустых улицах: «Паст»Когда дети становятся частью пропаганды: «невинный разговор» или?... «Паст»Звуки бомбежек слышны, но в армянской общине паники нет: СомунджянГлава МИД Индии поблагодарил Армению за помощь в эвакуации индийских граждан из ИранаThe New York Times рекомендует попробовать женгялов хац в Лос-АнджелесеАрмянский борец Сурен Агаджанян завоевал золото чемпионата Европы U23«Если у вас ничего не болит - проверьте, может, вы умерли»: Ирина Оганесян о пути балерины на стыке боли и любовиСемья незаконно удерживаемого в Баку Рубена Варданяна выступила с вызывающим тревогу заявлением