Թուրքիան պետք է համակերպվի Արցախյան հակամարտության կարգավորման բանակցային գործընթացից դուրս մնալու իրողության հետ․«Փաստ»
АНАЛИТИКА
«Փաստ» օրաթերթը գրում է
Ադրբեջանաթուրքական հրոսակների կողմից սանձազերծված ագրեսիայի արդյունքում Արցախում ծավալվող ռազմական գործողությունները լուրջ վտանգ են ներկայացնում տարածաշրջանային անվտանգության համար, քանի որ անկայունության ալիքը կարող է բռնկվել ավելի մեծ աշխարհագրությամբ և ուղղակի պայթեցնել ողջ տարածաշրջանը։ Այդ իսկ պաճառով էլ ռազմական գործողությունների ծավալման ընդլայնումը թույլ չտալու և դրա ինտենսիվությունը նվազեցնելու նպատակով ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահ երկրները փորձեր են ձեռնարկում իրավիճակը բեռնաթափելու, կրակը դադարեցնելու և հրադադարի հաստատմանը տանելու համար, որպեսզի հնարավոր լինի կրկին բանակցային սեղանի շուրջ նստել։
ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահ երկրների այսպիսի դիրքորոշումը ուղղակիորեն բխում է հակամարտության խաղաղ կարգավորման իրենց միջնորդական առաքելությունից։ Պատահական չէ, որ Արցախյան հիմնախնդրի կարգավորման բանակցային հիմնական սկզբունքներից մեկն էլ վերաբերում է ուժ կամ ուժի սպառնալիք չկիրառելուն։ Սակայն Ադրբեջանը, ստանալով Թուրքիայի անվերապահ աջակցությունը և օգտվելով այն հանգամանքից, որ համանախագահող երկրները հասցեականորեն չեն դատապարտում իր գործողությունները, կոնֆլիկտը բորբոքում է նոր ուժով։
Մեկ անգամ չէ, որ Ադրբեջանի նախագահն իր ելույթներում թիրախավորել և թիրախավորում է ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահության ձևաչափը։ Թուրքիան այս առումով ևս ձայնակցում է Ադրբեջանին՝ համանախագահության ինստիտուտը համարելով անարդյունավետ, քանի որ նրանք տասնամյակներ շարունակ անընդունակ են եղել լուծել Արցախյան հակամարտությունը։ Այս հայտարարությունների տակ թաքնված է այն մտադրությունը, որ ստեղծվի կոնֆլիկտի կարգավորման այնպիսի մի ձևաչափ, որում իր գործուն մասնակցությունը կունենա Թուրքիան։ Այլ կերպ ասած՝ Թուրքիան՝ որպես Մինսկի խմբի անդամ պետություն, բացահայտ կերպով նպատակ ունի դառնալ նաև Մինսկի խմբի համանախագահող երկիր։
Եվ Ադրբեջանի նախագահ Ալիևը պարբերաբար ակնարկում է այս մասին՝ նշելով Թուրքիայի կարևոր դերակատարությունը հակամարտության կարգավորման գործում։ Գաղտնիք չէ, որ համանախագահող երկրի կարգավիճակի միջոցով Թուրքիան տարածաշրջանային ազդեցության նոր լծակ կարող է ստանալ և հակազդել մյուս ուժերին։ Իսկ այդ նպատակին հասնելու ճանապարհներից մեկն էլ Արցախյան հակամարտության վրա ներգործությունն է, որը շարունակ Թուրքիան փորձում է ընդլայնել։
Ադրբեջանական օդուժի աշխատանքների կոորդինացումը փաստացի գտնվում է թուրքական հրամանատարության ձեռքերում, թուրք հատուկ ջոկատայինները ներգրավված են Արցախում ընթացող հատուկ օպերացիաներում, ռազմական գործողություններում կարևոր դեր է կատարում թուրքական սպառազինության կիրառումը։ Բացի այդ, հենց Թուրքիայի միջոցով են վարձկան ահաբեկիչները ներմուծվում հակամարտության գոտի։ Ու պատահական չէ նաև, որ հակամարտության գոտում տեղի ունեցող յուրաքանչյուր իրողություն պարտադիր միակողմանի մեկնաբանություն է ստանում Թուրքիայում, այն էլ ամենաբարձր մակարդակով։ Բնականաբար, Թուրքիայի այսպիսի ակտիվ ներգործությունը ենթադրում է տարածաշրջանային մյուս ուժերի դուրս մղում։
Սակայն Մինսկի խմբի համանախագահ երկրներից Ռուսաստանը, Հարավային Կովկասի վրա ունենալով ամենամեծ ազդեցությունը, նախաձեռնությունը վերցրել է իր ձեռքը և հրադադարի հասնելու ուղղությամբ ջանքեր է գործադրում։ ՌԴ միջնորդությամբ հոկտեմբերի 9-ին ավելի քան 11 ժամ քննարկվեց հրադադարի հասնելու պայմանավորվածությունը և, ի վերջո, եղավ ՌԴ-ի, Հայաստանի և Ադրբեջանի եռակողմ հայտարարությունը: Բայց Թուրքիային մտահոգում է այն հարցը, որ ինքը այդ հայտարարության կողմ չէ, ավելին՝ հստակ նշվում է, որ Մինսկի խմբի համանախագահության ձևաչափը մնում է անփոփոխ։
Դրա համար էլ Անկարան Ադրբեջանին մղում է հրադադարի ռեժիմի խախտմանը և խաղաղ բնակավայրերի ռմբակոծմանը։ Այսպիսի իրավիճակից ելնելով՝ ՀՀ արտգործնախարար Մնացականյանը օրերս մեկնեց Մոսկվա և հանդիպում ունեցավ ՌԴ արտգործնախարար Լավրովի հետ, որտեղ կողմերը կրկին վերահաստատեցին հրադադարը պահպանելու անհրաժեշտությունը։ Սա, կարծես թե, արդեն մեսիջ էր Թուրքիային, որ չփորձի յուղ լցնել առանց այն էլ թեժ հակամարտության վրա։ Թուրքիային մնում է միայն համակերպվել այն իրողության հետ, որ ինքը դուրս է հակամարտության կարգավորման բանակցային գործընթացից, իսկ կոնֆլիկտի զոնայում նրա միջամտությունները կարող են ոչ բարվոք ավարտ ունենալ իր համար։
Այս համատեքստում պատահական չէ, որ երկուշաբթի ՌԴ պաշտպանության նախարար Սերգեյ Շոյգուն հեռախոսային խոսակցություն է ունեցել Թուրքիայի ազգային պաշտպանության նախարար Հուլուսի Աքարի հետ: Ռուսաստանը հասկացնում է, որ Թուրքիայի միջամտությունները հակամարտության գոտում կոշտ արձագանքի կարող է արժանանալ ռուսական կողմից, այդ թվում և ռազմական իմաստով։
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
Курс финансовой грамотности в благотворительной организации Learning Mission. Idram&IDBank
«Геноцидальный антиарменизм активизировался с полной яростью в 2020-х» — международные эксперты
Новый уровень цифрового банкинга: IDBank начинает стратегическое сотрудничество с Oracle
Переосмысление института президента: почему предлагается кандидатура архиепископа Микаэла Аджапахяна? «Паст»
Каждый день дает такой повод: «Паст»
Между Сионом и Араратом: почему в Израиле невозможен «лидер-ликвидатор»? «Паст»
Сегодня последний день: кто уже подал документы в ЦИК? «Паст»
Разрушение двух храмов в Степанакерте в преддверии Геноцида армян очень знаково – САР
Союзники США Персидского залива и Азии обратились за финансовой поддержкой на фоне конфликта вокруг Ирана
Цены на нефть превысили отметку в 100 долларов за баррель
Католикос возглавит молитву в Цицернакаберде, а Эчмиадзин проведет литургию в память жертв Геноцида
Международный день Земли: Idram&IDBank
Украина обратилась к Турции с просьбой организовать встречу Зеленского и Путина
Кредит «Новый партнер» набирает популярность среди клиентов ВТБ (Армения)
Индия может не разрешить запуск услуг Starlink из-за неправомерного использования в Иране
Ucom объявляет о запуске программы управления углеродным следом
В США пройдет выставка «Оставшиеся» — об армянской общине Стамбула
В Москве заявили, что вступление Армении в ЕС сократит приток туристов из России и Ирана
Axios: Трамп дал Ирану несколько дней
Аппарат омбудсмена Армении ответил на сообщение Рубена Варданяна из бакинской тюрьмы
Минобороны США запросило 11,7 миллиарда долларов «на сдерживание Китая»
Юнибанк выпустил долларовые облигации с доходностью 5,6% 
Повышают немного пенсии, а цены стремительно взлетают: «Паст»
ГД-вские против своего лидера: «Паст»
Честолюбивый Гюмри снова отверг Пашиняна: «Паст»
Idram и IDBank — среди участников Career City Fest 2026
Сегодня — последний год памяти Геноцида армян. Суренянц
Малхас Амоян признан лучшим борцом Европы 2025 года
ВТБ (Армения) расширяет возможности оплаты для туристов из России
Китай осудил захват США иранского грузового судна как «принудительный перехват»
Эдмон Марукян пояснил собственное заявление на съезде партии «Светлая Армения»
Фильмы Лилит Казарян и Марианны Мовсесян стали победителями Всероссийского фестиваля «КиноСфера»
Шок в семье легенды: Шер узнала о тайной внучке спустя годы
КНДР провела испытания модифицированных тактических ракет «Хвасонпхо-11ра»
В Германии созовут Совет безопасности из-за ситуации с поставками топлива
Адвокат: Суд отклонил ходатайства об аресте директора сети пиццерий «Ташир» Вагинака Газаряна и Маиса Багумяна
Суд в Иерусалиме отменил показания Нетаньяху по делу о коррупции
CNN: Иран просит США смягчить санкции и разморозить активы
Утверждается, что Оник Гаспарян во время войны действовал под давлением приказов Пашиняна и в атмосфере страха․ Арам Габрелянов
,,Сильная Армения с Россией ". Партия СКП судя по всему выдвигается на парламентские выборы
Прямое указание? Почему власти в замешательстве? «Паст»
Ходят по домам и расспрашивают: «Паст»
Паспортные тени: кому будут доступны наши биометрические данные? «Паст»
Жестокость полиции и опасения властей: что зафиксируют европейские чиновники? «Паст»
Великобритания и Франция объявили о совместном плане по защите свободы судоходства
В Грузии заявили, что ЕС должно быть стыдно за беспорядки в других странах
Тяжелоатлет Артём Асликян завоевал полный комплект медалей на первенстве России
Фильм «Бимбат. Жизнь над Землей» Александра Мартиросова получил Гран-при «Циолковского»
Премьер Британии уволил замглавы МИД из-за утраты доверия
Грант Акопян назначен Генеральным исполнительным директором и Председателем Директората Конверс Банка
