Ереван, 21.Март.2026,
00
:
00
ВАЖНО


Հո­գե­հան անող լռու­թյան ու անո­րո­շու­թյան սեպ­տեմ­բե­րի 1-ը

ОБЩЕСТВО

Սպիտակ հսկա ժապավեն, սև ու սպիտակ համազգեստ, գույնզգույն պայուսակ, մի փունջ ծաղիկ, թվացյալ խոժոռված դեմք, բայց իրականում անորոշության զգացում, աչքերում քարացած հարց՝ այս որտեղ եմ հայտնվել: Սա մի պատկեր է հեռավոր 1995 թվականից, երբ առաջին անգամ մուտք գործեցի դպրոց: Պատկերացումներ դպրոցի մասին ունեի, բանաստեղծություններ գիտեի, հեքիաթներ էի պատմում, գրել նախքան դպրոցն այդպես էլ չսովորեցի, բայց միևնույն է՝ անհարմար իրավիճակ էր:

Մի խումբ անծանոթ երեխաներ, ուսուցչուհի, որն աչք էր ծակում իր էլեգանտությամբ, գրագետ հայերենով, իսկ օծանելիքի անուշաբույրը տարածվել էր ողջ դասարանում, գրքեր ու տետրեր սեղանին, ամենավերևում՝ դեղին և կապույտ կազմով Այբբենարանը, կողքի դասասեղանի մոտ նստած լացող աղջիկը, որն անդադար մայրիկին էր կանչում: Սրանք առաջին հիշողություններն են դպրոցից, գուցե նաև լավագույնները: Հետո ամեն ինչ մի տեսակ սովորականի պես էր՝ դասեր, գնահատական, քննություններ:

Ավաղ, առաջին ուսուցչուհիս ողջ չէ, բայց նրա կարևորագույն խորհուրդները, խստությունն իր աշակերտներից գրեթե բոլորի համար ճանապարհ հարթեցին: Պահանջը մեկն էր՝ հայոց լեզվին պետք է կատարյալ տիրապետեք, դա պարտադիր է, հետաքրքիր էր՝ երբեմն նաև հավատքի մասին էր մեզ հետ զրուցում: Իր շնորհիվ սովորեցինք տերունական աղոթքը: Նա մինչ օրս էլ ինձ համար մնում է մանկավարժի լավագույն օրինակներից մեկը:

Հետո արդեն բարձր դասարաններ, փոխվեցին պահանջները, առաջ եկան մեր հետաքրքրությունները, սկզբունքները: Տարբեր մարդկանցից հաճախ եմ լսում՝ «կուզենայի դպրոց վերադառնալ» արտահայտությունը: Անկեղծ խոստովանություն կանեմ՝ ավարտելուցս հետո 15 տարի է անցել, բայց նման ցանկություն երբևէ չեմ ունեցել, ոչ թե որ ուսուցիչներրը լավը չէին, կամ էլ հաճույքով չեմ սովորել, բնավ, ուղղակի շատերս մեր կյանքի այդ փուլը վերջնական ենք փակում՝ մեզ հետ տանելով հաճելի հիշողություններ, գիտելիք, ընկերներ և այդքանը:

Գուցե դպրոց վերադառնալու ցանկությունը մենք ավելի հաճախ ասոցացնում ենք մանկության ու անհոգության հետ: Հնարավոր է: Անկախ նրանից, թե ինչպիսին կլիներ ուսումնական ողջ տարին, սեպտեմբերի մեկը տոն է բոլորի համար, երբեմն, իհարկե, անհարկի և հարևաններին ու բարեկամներին ինչ-որ բան ցույց տալու համար կատարվող ծախսերի շքահանդես, բայց ամեն դեպքում տոն, լավագույններից մեկը յուրաքանչյուրի համար: Իսկ երեկ Հայաստանում այդ տոնը չկայացավ: Սեպտեմբերի 1-ի առավոտյան անսովոր լռություն էր տիրում մեր փողոցում:

Երկու հանրակրթական դպրոցների հարակից փողոցում բնակվել և ուսումնական տարվա առաջին օրը չարթնանալ դպրոց շտապող երեխաների աշխույժ, երբեմն էլ երեխաներից առավել ոգևորված ծնողների ձայներից, ուղղակի անթույլատրելի է: Բայց այս տարին այլ է, այս տարի սեպտեմբերի մեկին հայաստանյան դպրոցները չեն ընդունում աշակերտներին: Մի տեսակ տոնական տրամադրություն էլ չկա, դա անգամ գնումներից է երևում: Նախորդ տարիներին օգոստոսի վերջին շաբաթը խանութներ կամ էլ տոնավաճառներ այցելելն իսկական փորձություն կարող էր դառնալ մարդու համար: Հիմա ամեն տեղ մի տեսակ հոգեհան անող լռություն է, անորոշությունը պարուրել է մեզ և պոկ չի գալիս:

Ո՞վ կհավատար, որ 2020 թվականը մեզ այսքան շատ տհաճ անակնկալներ է մատուցելու: Մի կողմ թողնելով այսօրվա բարձրագոչ շնորհավորանքները՝ կրթության ու գիտության կարևորության մասին հիացական մտքերը, կարևոր է նշել՝ տոնական տրամադրությունը պետք է յուրաքանչյուրիս ներսում լինի և ուղեկցի ողջ տարվա ընթացքում: Մեր ծնողների ներսում, որոնցից շատերը մեծ դժվարությամբ են երեխաներին ճանապարհում դպրոց, ուսուցիչների, որոնք, ցավոք, այնքան էլ բարձր չեն վարձատրվում, երիտասարդների, որոնք, որպես ուսուցիչներ, առաջին անգամ մուտք են գործելու դպրոցներ կարևորագույն՝ սերունդներին կրթելու առաքելությամբ:

Ի վերջո, կրթված անհատներն են երկրի ու հասարակության հիմքը: Երեխաներին պետք է սովորեցնել ամենակարևորը՝ կյանքի յուրաքանչյուր փուլում բոլոր փակված դռները բացում է գիտելիքը: Ի դեպ, սա ապացուցված է սեփական փորձով: Շնորհավոր սեպտեմբերի մեկ:

Движение «Нет “Западному Азербайджану”» обратилось к еврокомиссару Марте Кос: вопрос суверенитета Армении поставлен ребром Наапетян: выборы превращаются в референдум — за «кандидата Азербайджана» или против В Иране заявили, что нанесли удар по израильским топливозаправщикамВозвращение или экспансия: что стоит за вопросом азербайджанских переселенцев? Татоян - Пашиняну: Соберите свои «сердечки» и «смайлики» и готовьтесь стать бывшимИранский удар по базе Али аль‑Салем: 3 кувейтских Eurofighter уничтожены, 2 итальянских поврежденыГроссмейстер Айк Мартиросян стартовал с двух побед на международном турнире в ТашкентеБиблиотека Русской Общины АрменииВ КСИР отметили, что страна даже во время войны с США и Израилем продолжает производство боеприпасов WSJ: Трамп намерен пересмотреть иммиграционную политику страныГосдеп: более 70 тыс. американцев покинули Ближний Восток после ударов по ИрануСила одного драма присоединяется к заключительному этапу проекта «Симфонический лес»Специальное предложение от Idram&IDBank в Далма Гарден МоллеСюник под угрозой: от стратегических уступок к демографическим последствиям Руководство Ucom отмечает Международный день клиентов вместе с абонентами Какие «инструменты» используют власти? «Паст»Потеря памяти или преднамеренность? «Паст»«Лакмусовая бумажка» для оппозиционного поля и избирателей: «Паст»«Такие люди сами у себя в шахматы выигрывают»: Захарова раскритиковала выступление Пашиняна в ЕвропарламентеСюникцы обеспокоены: ситуацией вокруг Ирана могут воспользоваться враждебные силы, создавая риски через проникновение этнически опасных элементов Иран пригрозил «сжечь дотла» всю энергоинфраструктуру врагаЦены на нефть выросли после ударов по нефтегазовым объектам ИранаIDBank и Idram продолжают сотрудничество с образовательным фондом ЗаркВ небе над США взорвался семитонный метеорФонд развития «Керон» и фонд «Музыка во имя будущего» сотрудничают во имя молодых талантовНАТО размещает дополнительную систему Patriot в ТурцииЧужой пазл: как Армению встраивают в чужие геополитические проекты, превращая в Западный Азербайджан Азербайджан на грани втягивания в региональную войну: геополитический сценарий и риски Татоян: Мир возможен только тогда, когда ты силен и можешь защитить себяИзраиль разбомбил Ливан: есть погибшие, разрушено здание в центре БейрутаНа мир обрушатся беспрецедентно высокие температурыПрезидент Кубы ответил на угрозы США: Любой внешний агрессор столкнется с непреодолимым сопротивлениемАйвазян: западные покровители могут подтолкнуть Баку к действиям против Ирана IDBank выпустил второй и третий транш облигаций 2026 годаUcom предупреждает о новой волне телефонного мошенничестваIDBank запускает специальную кампанию для SWIFT-переводов «Проблема не только в том, чтобы сменить Никола, проблема в том, чтобы после этого у нас была четкая концепция управления государством»։ «Паст»Почему знак «Серых волков» ассоциируется с жестами ГД-вских? «Паст»Региональные «экскурсии» Пашиняна проходят на полупустых улицах: «Паст»Когда дети становятся частью пропаганды: «невинный разговор» или?... «Паст»Звуки бомбежек слышны, но в армянской общине паники нет: СомунджянГлава МИД Индии поблагодарил Армению за помощь в эвакуации индийских граждан из ИранаThe New York Times рекомендует попробовать женгялов хац в Лос-АнджелесеАрмянский борец Сурен Агаджанян завоевал золото чемпионата Европы U23«Если у вас ничего не болит - проверьте, может, вы умерли»: Ирина Оганесян о пути балерины на стыке боли и любовиСемья незаконно удерживаемого в Баку Рубена Варданяна выступила с вызывающим тревогу заявлениемСША заключили соглашения по энергоносителям с партнерами в Азии на $57 млрдКогда сёла пустеют. Эксперты предупреждают о риске заселения Сюника азербайджанскими переселенцами (видео) Министр юстиции РА: Текст нового проекта Конституции Армении уже готовЗавершилась международная туристическая выставка «MITT 2026»: Были обсуждены имеющиеся возможности