Տարածաշրջանում Թուրքիայի ագրեսիվ նկրտումները լուրջ հակազդեցություն են առաջ բերում

Մերձավորարևել յան տարածաշրջանում ակտիվ աշխարհաքաղաքական գործընթացներ և ուժերի վերադասավորումներ են տեղի ունենում։ Դրանք պայմանավորված են ոչ միայն համաճարակային իրավիճակով, այլև այստեղ ներկայացված երկրների շահերի բախմամբ։ Տեղի ունեցող փոփոխությունները խոստանում են, որ ուժերի առկա բալանսը որոշակի փոփոխության կենթարկվի։

Եվ այս համատեքստում հատկապես նկատելի է Թուրքիայի՝ չափից ավելի ակտիվությունը, որը ձգտում է մեկ աստիճանով բարձրացնել իր ազդեցությունը տարածաշրջանում տեղի ունեցող գործընթացների վրա։ Իսկ այդ նպատակին հասնելու համար թուրքական պետությունը փորձում է հակամարտություններ հրահրել և մեծացնել իր ներգրավվածությունն այդ հակամարտություններում։ Այդ է պատճառը, որ Տավուշի ուղղությամբ հուլիսյան մարտական գործողությունների ֆոնին Թուրքիան միակողմանի, Ադրբեջանին բացահայտ սատարող հայտարարություններով հանդես եկավ։ Իսկ մարտական գործողությունների ավարտից անմիջապես հետո թուրքական կողմի անմիջական նախաձեռնությամբ տեղի ունեցան թուրք-ադրբեջանական համատեղ զորավարժությունները։

Դա էլ հերիք չէ, հիմա էլ Թուրքիան ծրագրեր ունի թյուրքական պետությունների հետ միավորված բանակ ձևավորելու շուրջ, որը պետք է ամրագրի Թուրքիայի կենտրոնական դերակատարությունը թուրքալեզու երկրներում։ Իր քայլերով և հայտարարություններով Անկարան Բաքվին հրահրում է նոր ռազմական ավանտյուրայի՝ նպատակ ունենալով դրա միջոցով Նախիջևանի վրա լիակատար վերահսկողություն հաստատել և ընդլայնել Ադրբեջանի ղեկավարության վրա ունեցած իր ազդեցությունը։

Սակայն ուշագրավ է, որ այս գործընթացներին զուգահեռ Թուրքիան ավելի է ներքաշվում Միջերկրածովյան արևել յան հատվածում սկսված հակամարտության մեջ։ Խնդիրն այն է, որ Հունաստանը և Կիպրոսը հակադրվում են Միջերկրածովյան արևել յան հատվածում Թուրքիայի՝ էներգակիրներ հայտնաբերելուն միտված հորատումներին և հետախուզական աշխատանքներին։ Հունաստանին և Կիպրոսին այս հակամարտության շրջանակներում աջակցում են ԵՄ-ն՝ ի դեմս Ֆրանսիայի, Եգիպտոսը, Իսրայելը և այլ երկրներ։

Թուրք-հունական լարվածության շուրջ Հունաստանին աջակցելու մասին հայտարարությամբ հանդես եկավ նաև Հայաստանը՝ չնայած այդ հայտարարությունը կարող էր լինել ավելի կոշտ։ Սրվում են Թուրքիայի հարաբերությունները նաև հարևան արաբական երկրների՝ Սիրիայի և Իրաքի հետ։ Հարցն այն է, որ Թուրքիան պարբերաբար քրդական զինյալների դեմ պայքարելու պատրվակով այս երկրներ է ներխուժում և խախտում է նրանց ինքնիշխանությունն ու տարածքային ամբողջականությունը։ Եվ դա է պատճառը, որ պաշտոնական Բաղդադը վերջերս չեղարկեց Թուրքիայի պաշտպանության նախարար Հուլուսի Աքարի այցը Իրաք։

Թուրքիան նաև ներքաշված է լիբիական հակամարտության մեջ և մասնակցություն է ունենում այնտեղ տեղի ունեցող ռազմական գործողություններին՝ աջակցելով Տրիպոլիում Ֆաիզ ալ-Սարաջի գլխավորած «Ազգային համաձայնության կառավարությանը»։ Եգիպտոսը և Արաբական Միացյալ Էմիրությունները բացահայտ աջակցում են Լիբիայի արևելքում Տոբրուք քաղաք-կենտրոնով գործող ուժին՝ գեներալ Խալիֆա Հաֆթարի գլխավորած «Լիբիայի ազգային բանակին» (LNA)։

Եվ այս համատեքստում Եգիպտոսը ու Արաբական Միացյալ Էմիրությունները փորձում են բացահայտորեն հակազդել Լիբիայում թուրքական ազդեցության ընդլայնմանը։ Այս հանգամանքն է պատճառը, որ Եգիպտոսը հայտարարել է Թուրքիայի դեմ դաշինք ստեղծելու մտադրության մասին, որի մեջ մտնում են Հունաստանը, Կիպրոսը, Արաբական Միացյալ Էմիրությունները և Ֆրանսիան, որպեսզի Լիբիայում և Միջերկրական ծովում պայքար մղվի Թուրքիայի գործողությունների դեմ: Ստացվում է, որ Թուրքիայի ագրեսիվ նկրտումները այնպիսի հակազդեցություն են առաջ բերում, որոնք անգամ միջազգային դաշինքների ձևավորման հիմք են դառնում։

Եվ Հայաստանը, հաշվի առնելով Թուրքիայի հակահայկական կեցվածքի սաստկացումը, կարող է ոչ միայն չբավարարվել Թուրքիայի գործողությունները դատապարտող կիսատպռատ հայտարարություններով, այլև իր ուրույն տեղն ունենալ հակաթուրքական դաշինքներում։