Ереван, 24.Апрель.2026,
00
:
00
ВАЖНО


Երկ­րորդ եռամ­սյա­կի ՀՆԱ-ի ան­կումն առա­վել խո­րը չի եղել ըն­դեր­քի հաշ­վին

АНАЛИТИКА

Past.am

Չնայած կորոնավիրուսի համավարակը դեռևս հաղթահարված չէ, բայց ինչպես աշխարհի շատ երկրներում, այնպես էլ Հայաստանում տնտեսական վերականգնման հարցը դարձել է առավել քան հրատապ։ Սակայն արագ տեմպերով տնտեսության վերականգնմանը հասնելը հեշտ գործ չէ, և այդ նպատակն իրականացնելու համար առաջին հերթին անհրաժեշտ է ախտորոշել իրավիճակը, հասկանալ նախորդ ամիսների գրանցված արդյունքները և տեսնել, թե ինչպիսի պայմաններ են ստեղծված տնտեսության ճյուղերում և ինչ վերականգնման հնարավոր սցենարներ կարող են գործի դրվել։

Իրավիճակը գնահատելու տեսանկյունից որպես փաստական տվյալներ կարող են առաջինը դիտարկվել վիճակագրական կոմիտեի հրապարակած տվյալները։ Օրերս պարզ դարձան 2020 թ. 2-րդ եռամսյակի տվյալները, ըստ որոնց, ՀՀ-ում ՀՆԱ-ն նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի հետ համեմատած նվազել է 13,7 %-ով, իսկ 2020 թ. առաջին եռամսյակի նկատմամբ անկումը եղել է 0,4 %: Ըստ էության, հրապարակված ցուցանիշները վկայում են, որ այս տարվա երկրորդ եռամսյակում ՀՀ տնտեսությունը գտնվել է խոր անկման մեջ։

Եվ սա պատահական չէ, քանի որ երկրորդ եռամսյակի ընթացքում Հայաստանը գտնվում էր կորոնավիրուսի տարածման ինտենսիվ փուլում և խիստ սահմանափակումները կիրառության մեջ էին, այդ թվում՝ տնտեսական գործունեության, և սահմանափակումներից շատերը միայն մայիսին հանվեցին։ Նկատենք, որ մեկ շնչին բաժին ընկնող ՀՆԱ-ն մարդկանց բարեկեցության, կենսակերպի մակարդակի տեսանկյունից էական ցուցիչ է։

Դրա նվազումը վկայում է այն մասին, որը մարդկանց բարեկեցությունը ևս նվազել է, աճել է գործազրկությունը։ Իսկ իրավիճակը գնահատելու տեսանկյունից շատ կարևոր է վերլուծել գրանցված ցուցանիշների կառուցվածքը, տեսնել, թե որ ուղղություններով կարելի է խթանել տնտեսական զարգացումը։ Երկրորդ եռամսյակում գրանցված ցուցանիշները վկայում են, որ 13,7 % տնտեսական անկման վրա ամենամեծ ազդեցությունն ունեցել են առևտրի ու ծառայությունների ոլորտը, որը վերջին տարիներին ապահովում է Հայաստանի համախառն ներքին արդյունքի կեսից ավելին։

Եվ այս ֆոնին ուշագրավ է, որ վիճակագրական կոմիտեի առանձնացրած քսան ոլորտներից միայն մի քանիսն են երկրորդ եռամսյակը աճով փակել։ Դրանք են՝ հանքարդյունաբերությունը, գյուղատնտեսությունը, կապը, ֆինանսական ոլորտը, կրթությունը և պետական կառավարումը (պաշտպանություն, պարտադիր սոցիալական ապահովություն):

Հետաքրքրական է իրավիճակը հատկապես հանքարդյունաբերության ոլորտում։ Դատելով հանքարդյունաբերության ցուցանիշներից՝ դժվար կլիներ ենթադրել, որ երկրում տնտեսական ճգնաժամ է, առավել ևս արտակարգ դրություն է հայտարարվել։ Խնդիրն այն է, որ հանքագործական արդյունաբերության և բացահանքերի շահագործման ծավալները այս տարվա երկրորդ եռամսյակում, նախորդ տարվա նույն եռամսյակի համեմատ, 22,4 %-ով ավելացել են։

Սա փաստում է այն մասին, որ տնտեսական անկումն ավելի խորը չի եղել նրա հաշվին, որ հանքարդյունաբերությունը երկնիշ թվով աճ է գրանցել։ Այս հանգամանքը բավականին հատկանշական է այն համատեքստում, որ վարչապետ Փաշինյանը նախկին իշխանություններին մեղադրում էր նրանում, թե Հայաստանի ընդերքը թալանվում է։ Այսինքն, հումքն առանց վերամշակման, էժան գնով հանվում և վաճառվում է արտերկրում։ Բայց եթե շարժվենք Փաշինյանի տրամաբանությամբ, ապա ստացվում է այնպես, որ հենց Փաշինյանի իշխանավարման ժամանակաշրջանում է ամենաշատն ընդերքը թալանվում։

Էլ չենք խոսում այն մասին, որ վարչապետ Փաշինյանն ԱԺ ամբիոնից հայտարարում էր, թե Հայաստանի տնտեսությունը երեք սյուների վրա է հենված՝ ավանդական գյուղատնտեսություն, հանքարդյունաբերություն և խաղատնային բիզնես և պետք է ամբողջությամբ փոխել այդ կառուցվածքը ու ունենալ բարձրտեխնոլոգիական տնտեսություն։ Սակայն թե որքանով է տեխնոլոգիապես հագեցած մեր տնտեսությունը ներկայումս, դատեք ինքներդ։

Греция уступит Италии первое место по госдолгу в еврозоне к концу года: ReutersСамвел Карапетян: Сегодняшние руководители Армении пытаются оправдать тех, кто осуществил Геноцид армянЗаявление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю 111 годовщины геноцида армянКурс финансовой грамотности в благотворительной организации Learning Mission. Idram&IDBank«Геноцидальный антиарменизм активизировался с полной яростью в 2020-х» — международные эксперты Новый уровень цифрового банкинга: IDBank начинает стратегическое сотрудничество с Oracle Переосмысление института президента: почему предлагается кандидатура архиепископа Микаэла Аджапахяна? «Паст»Каждый день дает такой повод: «Паст»Между Сионом и Араратом: почему в Израиле невозможен «лидер-ликвидатор»? «Паст»Сегодня последний день: кто уже подал документы в ЦИК? «Паст»Разрушение двух храмов в Степанакерте в преддверии Геноцида армян очень знаково – САРСоюзники США Персидского залива и Азии обратились за финансовой поддержкой на фоне конфликта вокруг ИранаЦены на нефть превысили отметку в 100 долларов за баррельКатоликос возглавит молитву в Цицернакаберде, а Эчмиадзин проведет литургию в память жертв ГеноцидаМеждународный день Земли: Idram&IDBankУкраина обратилась к Турции с просьбой организовать встречу Зеленского и ПутинаКредит «Новый партнер» набирает популярность среди клиентов ВТБ (Армения)Индия может не разрешить запуск услуг Starlink из-за неправомерного использования в ИранеUcom объявляет о запуске программы управления углеродным следомВ США пройдет выставка «Оставшиеся» — об армянской общине СтамбулаВ Москве заявили, что вступление Армении в ЕС сократит приток туристов из России и ИранаAxios: Трамп дал Ирану несколько днейАппарат омбудсмена Армении ответил на сообщение Рубена Варданяна из бакинской тюрьмыМинобороны США запросило 11,7 миллиарда долларов «на сдерживание Китая»Юнибанк выпустил долларовые облигации с доходностью 5,6% Повышают немного пенсии, а цены стремительно взлетают: «Паст»ГД-вские против своего лидера: «Паст»Честолюбивый Гюмри снова отверг Пашиняна: «Паст»Idram и IDBank — среди участников Career City Fest 2026Сегодня — последний год памяти Геноцида армян. СуренянцМалхас Амоян признан лучшим борцом Европы 2025 годаВТБ (Армения) расширяет возможности оплаты для туристов из России Китай осудил захват США иранского грузового судна как «принудительный перехват»Эдмон Марукян пояснил собственное заявление на съезде партии «Светлая Армения»Фильмы Лилит Казарян и Марианны Мовсесян стали победителями Всероссийского фестиваля «КиноСфера»Шок в семье легенды: Шер узнала о тайной внучке спустя годыКНДР провела испытания модифицированных тактических ракет «Хвасонпхо-11ра»В Германии созовут Совет безопасности из-за ситуации с поставками топливаАдвокат: Суд отклонил ходатайства об аресте директора сети пиццерий «Ташир» Вагинака Газаряна и Маиса БагумянаСуд в Иерусалиме отменил показания Нетаньяху по делу о коррупцииCNN: Иран просит США смягчить санкции и разморозить активыУтверждается, что Оник Гаспарян во время войны действовал под давлением приказов Пашиняна и в атмосфере страха․ Арам Габрелянов,,Сильная Армения с Россией ". Партия СКП судя по всему выдвигается на парламентские выборы Прямое указание? Почему власти в замешательстве? «Паст»Ходят по домам и расспрашивают: «Паст»Паспортные тени: кому будут доступны наши биометрические данные? «Паст»Жестокость полиции и опасения властей: что зафиксируют европейские чиновники? «Паст»Великобритания и Франция объявили о совместном плане по защите свободы судоходства В Грузии заявили, что ЕС должно быть стыдно за беспорядки в других странахТяжелоатлет Артём Асликян завоевал полный комплект медалей на первенстве России