Չեղած տեղից ստեղծված ճգնաժամն իշխանություններն ավելի են խորացնում
АНАЛИТИКАԵրկու տարի շարունակ Հայաստանի դատական իշխանությունները ճնշումների տակ են գտնվում։ Խնդիրն այն է, որ իշխանությունները չեն հանդուրժում դատական իշխանության անկախությունը, ինքնուրույնությունը և առանձնացվածությունը։ Սակայն այս համատեքստում տեղին է նկատել, որ ժողովրդավարության առանցքային տարրերից մեկը վերաբերում է օրենսդիր, գործադիր և դատական իշխանության մարմինների տարանջատվածությանը և անկախությանը։
Գաղտնիք չէ, որ իշխանության երեք ճյուղերի արդյունավետ գործունեությունն է միայն երաշխավորում զսպումների ու հակակշիռների մեխանիզմը, որը հնարավորություն է տալիս վերահսկելու ու փոխլրացնելու միմյանց ՝ կանխելով ուղղակի միջամտությունը։ ՀՀ իշխանությունները նախընտրում են ամեն պատեհ առիթի խոսել ժողովրդավարության մասին և ընդգծել, թե իրենց իշխանության հաստատումից հետո ժողովրդավարությունը մեծ առաջընթաց է գրանցել, իսկ իրականում մենք տեսնում ենք մի իրավիճակ, երբ անընդհատ փորձեր են կատարվում ներգործել դատարանների գործունեության վրա։
Սակայն առավել վերահսկելի դատական համակարգ ունենալու գործընթացը իշխանությունները փորձում են «սղղացնել» դատական համակարգի բարեփոխումների անվան տակ, այդ նպատակով էլ նրանք հայտարարեցին դատական համակարգում վեթինգի իրականացման անհրաժեշտության մասին, և մինչև հիմա այդ թեման գտնվում է նրանց օրակարգում։
Բայց իրենց նպատակների ճանապարհին իշխանությունների համար հիմնական խոչընդոտը Սահմանադրական դատարանն է շարունակում մնալ, քանի որ սահմանադրական արդարադատությունն իրականացնող այս մարմինն իրավասություն ունի հակասահմանադրական ճանաչել իշխանությունների որոշ գործողություններ և որոշումներ։ Ուստի և ՍԴ-ի հարցերը լուծելու նպատակով նախ՝ ակնհայտ ճնշումներ գործադրվեցին ՍԴ նախագահի և անդամների վրա, ապա ԱԺ-ում ընդունվեց սահմանադրական փոփոխությունների նախագիծը, որով դադարեցվում են ՍԴ 3 անդամների՝ Ալվինա Գյուլումյանի, Ֆելիքս Թոխյանի և Հրանտ Նազարյանի լիազորությունները, իսկ Հրայր Թովմասյանը դադարում է պաշտոնավարել որպես ՍԴ նախագահ։
Այս փոփոխություններից հետո իշխանությունները հնարավորություն ստացան ընտրել 3 նոր ՍԴ դատավորներ, սակայն նրանց այդպես էլ չի հաջողվում ընտրել համապատասխան թեկնածուներին։ Այստեղ շատ կարևոր հարց է թեկնածուների քաղաքական չեզոքության սկզբունքը, որպեսզի նրանք չասոցացվեն որևէ քաղաքական ուժի հետ, սակայն իշխող ուժի ներկայացուցիչները փորձում են այնպիսի թեկնածուներ ընտրել, որոնք առավել վերահսկելի և կանխատեսելի կլինի իրենց համար։
Դատական համակարգի շուրջ հնարավոր զարգացումներից մեկն էլ կարող է լինել այն, որ ՍԴ նոր դատավորների ընտրությամբ իշխանությունների գործողությունների արդյունքում ՍԴ-ում ստեղծված ճգնաժամը ոչ թե հանգուցալուծվի, այլ ավելի խորանա։ Խնդիրն այն է, որ ՍԴ «նախկին» դատավորներն իրենց իրավունքների խախտումն արձանագրելու և վերականգնելու համար դիմել են Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարան։
Ավելի վաղ տեղեկություններ տարածվեցին այն մասին, թե Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը մերժել է Սահմանադրական դատարանի նախագահի և դատավորների դիմումն ընդդեմ Հայաստանի։ Սակայն հետագայում պարզվեց, որ մերժումը վերաբերում էր միջանկյալ նորմի գործադրմանը։ Իսկ Սահմանադրական դատարանի նախագահի և դատավորների գործը ներկայումս գտնվում է քննության փուլում։
Իրավիճակը կարող է ավելի բարդանալ այն դեպքում, երբ ՄԻԵԴ-ն արձանագրի, որ ՍԴ դատավորների իրավունքները խախտվել են։ Իսկ նման արձանագրումը, բացի փոխհատուցումներից, կարող է ենթադրել նաև նրանց նախկին փաստացի իրավական կարգավիճակի վերականգնում։ ՍԴ-ի շուրջ ճգնաժամ ձևավորելով ու այդ ճգնաժամը դեռ չհաղթահարած՝ իշխանական շրջանակներն արդեն իսկ ձեռնամուխ են եղել նոր նախաձեռնության, այն է՝ ընդհանրապես ազատվել ՍԴ-ի գոյությունից։
Դրա համար էլ սահմանադրական բարեփոխումների մասնագիտական հանձնաժողովը օրերս 8 կողմ և 7 դեմ ձայների հարաբերակցությամբ որոշել է բարձրագույն դատական ատյաններից ՍԴ-ն ու Վճռաբեկ դատարանը միավորելու և մեկ Գերագույն դատարան ստեղծելու հայեցակարգը ներառել առաջիկայում հանրային քննարկման ներկայացվող սահմանադրական բարեփոխումների հայեցակարգում: Իհարկե, այս նախաձեռնությունը պատահական լինել չի կարող, քանի որ իշխանությունները տևական ժամանակ է, ինչ հայտարարում են ՍԴ-ն լուծարելու իրենց նպատակադրումների մասին։
Բայց թե ո՞րն է գործող ինստիտուտները բարեփոխելու, այդ ինստիտուտների գործունեությունը կատարելագործելու փոխարեն դրանք լուծարելու և ֆիկտիվ փոփոխություններ անելու իրական անհրաժեշտությունը, մնում է հարցական։ Առավել ևս, որ այս ընթացքում նրանք զբաղված են նույն ՍԴ կազմը փոխելու «առաքելությամբ»: Այսինքն, կա երկու տարբերակ. կամ ԳԴ ստեղծման գաղափարը պարզ թատրոն է, կամ ՍԴ նոր անդամները ժամանակավոր «կամակատարներ» են դառնալու՝ մինչև նոր Սահմանադրության ընդունումը իշխանության քաղաքական ցանկությունները սպասարկելու համար:
Поздравление лидера движения «Всеармянский фронт» с Днем Независимости Армении
Заявление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю второй годовщине сдачи Арцаха и депортации армян
Ральф Йирикян встретился с участниками программы Ucom Fellowship
Юнибанк — титульный спонсор футбольного клуба «Алашкерт»
Колл-центр Юнибанка по будням перешел на круглосуточную работу
Ральф Йирикян обсудил с участниками Школы лидерства вызовы современного
управления
Юнибанк стал главным спонсором AGBU Global Run в поддержку Camp Nairi
По новому адресу открылся переименованный филиал Юнибанка «Туманян» 
Моя задача — чтобы вы трезво оценили ситуацию. Аршак Карапетян
Ucom продолжает масштабную модернизацию сети, расширяя покрытие 5G и повышая качество связи
Ни один исторический документ никогда не останавливала агрессора. Аршак Карапетян
Отношение армянского народа к русскому народу: глубже, чем геополитика
Станьте акционером Юнибанка и приобретите бессрочные облигации с доходностью 13,25%
Оценка действий российского миротворческого контингента в Арцахе. Аршак Карапетян
Полный каталог Armflix вновь доступен на Uplay
Всё, что я говорю, оно опирается на факт. Аршак Карапетян
Верите вы мне или не верите — это ваше дело, но от этого сказанное мной не перестает быть правдой
Что будет если 102-я российская военная база выйдет из Армении?
Арутюн Арутюнян: «Власти не намерены подавать заявку на членство в ЕС, а закон
приняли, чтобы не допустить референдума»
Что если 102-я российская военная база выйдет из Армении?
Алиев наступает, Ереван оправдывается: К чему приведет «мир» по-азербайджански и как это остановить
Присоединяйтесь к Движению "Всеармянский фронт". Вместе мы победим!
Ucom стал технологическим партнером Coca-Cola Fest 2026
Воспитанники «Оррана» начали новый учебный год при поддержке инициативы «Сила одного драма»
Верите вы мне или не верите — это ваше дело, но от этого сказанное мной не перестает быть правдой. Аршак Карапетян
Стипендиаты «Армянских виртуозов» — на сцене IV Международного фестиваля молодежных оркестров мира
Юнибанк запустил акцию «U-Teenager»: главный приз — обучение в зарубежном университете
«Юниспорт» вышел в основной раунд Лиги чемпионов по футзалу
Выпускники курса по кибербезопасности приняли участие в программе Ucom «Junior Academy»
Ucom представляет тарифные планы Green, превращая повседневную связь во вклад в защиту окружающей среды
Кто на самом деле предатель. Раскрытие генерала Карапетян
Ucom представляет специальное предложение «Unity — снова в школу» к новому учебному году
Обновленный Центр продаж и обслуживания Ucom открылся на улице Саят-Нова 7 в Гюмри
Ответье честно на эти вопросы. Аршак Карапетян
«Юниспорт» примет участие в Лиге чемпионов УЕФА по футзалу
Предатель в одном прав: если народу что-то не нравится, пусть делают революцию. Аршак Карапетян
История покажет, кто друг, а кто враг. Аршак Карапетян
Парламентская реформа Казахстана: первые выборы и новый Курултай
Арам Барсегян назначен генеральным директором Team Telecom Armenia, Айк Есаян возглавит группу компаний Team
Поздравительное письмо Его Святейшеству Гарегину II с 75-летием
Поздравление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю Дня принятия Декларации о независимости Армении
Казахстан выбирает новый парламент — Курултай
Придет момент, когда эта власть начнет убеждать, что мы не христиане. Аршак Карапетян
Программа «Бок о бок» для семей из Арцаха, проживающих в общине Севан: IDBank
Поздравление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю 75-летия со дня рождения Верховного Патриарха и Католикоса Всех армян, Его Святейшества Гарегина II
История покажет, кто друг, а кто враг. Аршак Карапетян
Стартовал финальный этап турнира Junius
Церемония награждения победителей конкурса «100 лучших студентов Армении»: вручение сертификатов
Новый Samsung Galaxy A27 в рамках специального предложения Ucom «Снова в школу 2026»
Миллениалы, Gen Z или Gen Alpha: как разные поколения готовятся к новому учебному году: Idram&IDBank 
