Ереван, 22.Сентябрь.2026,
00
:
00
ВАЖНО


Կա­ռա­վար­ման հա­մա­կար­գի ժո­ղովր­դա­վա­րա­կան տար­րե­րը խարխլ­վում են

АНАЛИТИКА

Ժողովրդավարական համակարգը նախատեսում է իշխանության թևերի միջև հակակշիռների և փոխզսպումների մեխանիզմների առկայություն, որքան էլ վարչապետին նյարդայնացնում է այս դասական ձևակերպումը, ինչը չթաքցրեց երեկ ԱԺ-ում իր եզրափակիչ ելույթում: Սակայն Փաշինյանը, ուզի թե չուզի, սա պարզ քաղաքագիտական կանոն է՝ բնորոշ ժողովրդավարությանը: Եթե այս իշխանությունները չեն ուզում գնալ այդ ճանապարհով, այլ հարց է, սակայն իրականության մեջ պետք է տեղի ունենա իշխանության ապակենտրոնացում, որտեղ օրենսդիր, դատական և գործադիր իշխանությունները միմյանց փոխլրացնող և հավասարակշռող ֆունկցիա պետք է կատարեն։

Հայաստանում տարիներ շարունակ խոսվում է կառավարման համակարգում ժողովրդավարական մեխանիզմները զարգացնելու մասին, սակայն այդ մասին հայտարարությունների մեծ մասն այդպես էլ իրականություն չի դառնում։ Դրան զուգահեռ գրանցվում են նաև դեպքեր, երբ այնպիսի նախաձեռնություններ են առաջ քաշվում, որոնք ոչ միայն չեն բխում ժողովրդավարության տրամաբանությունից, այլև իշխանության գերկենտրոնացում են նախատեսում։

Այսպես, օրինակ՝ 2018 թվականի մայիսի 1-ին, երբ ԱԺ-ում քննարկվում էր Նիկոլ Փաշինյանին վարչապետ ընտրելու հարցը, վերջինս հայտարարում էր, թե երկրում օրենսդրության առումով սուպերվարչապետական համակարգ է ստեղծվել, և ինքը հանձնառու է համարում իրեն այդ խնդիրը շտկելու և իշխանությունը հավասարակշռված դարձնելու հարցում։ 

Սակայն ամենաուշագրավն այն է, որ այն ժամանակ վարչապետի թեկնածու Փաշինյանը նունիսկ ակնարկում էր, թե վարչապետին վերապահված լիազորություններից պետք է բաշխվի նաև նախագահական ինստիտուտին, քանի որ նրան վերապահվել է օֆիսային աշխատողի կարգավիճակ, ինչն ուղղակի հարվածում է պետության հեղինակությանը։

Բայց վարչապետ ընտրվելուց հետո Փաշինյանի՝ սուպերվարչապետական համակարգը վերացնելու հանձնառությունն այդպես էլ անցավ պատմության գիրկը։ Դրա փոխարեն Փաշինյանն իր պաշտոնավարման ընթացքում չի բավարարվում վարչապետի պաշտոնի համար նախատեսված՝ առանց այն էլ չափազանց շատ լիազորություններով, դրա համար էլ ձգտում է ավելի ընդլայնել իր ազդեցության շրջանակը՝ ձեռք գցելով նոր իշխանական լծակներ։

Ինչ վերաբերում է օրենսդիր մարմնին, ապա Ազգային ժողովում իշխանական խմբակցությունը Փաշինյանի համար վերահսկելի պահվածք է դրսևորում, ավելին՝ իբր միասնականության ցույցերի ֆոնին այնքան են ոգևորվել, որ նմանվել են ԽՄԿԿ-ին՝ իր համագումարներով: 

Սակայն պառլամենտի նկատմամբ տոտալ վերահսկողություն ապահովելու համար պետք է իշխանությունների համար կանխատեսելի լինի նաև ընդդիմությունը, դրա համար էլ ԲՀԿ-ն վերջին շրջանում տարբեր ճնշումների է ենթարկվում և դարձել է քրեական գործերի հարուցման թիրախ։

 

Միևնույն ժամանակ Փաշինյանին անհանգստացնում է նաև այն, որ գործադիր և օրենսդիր իշխանություներին հակակշռելու մեծ պոտենցիալ ունի դատական իշխանությունը։ Մասնավորապես, Սահմանադրական դատարանը կարող է վիճարկել օրենսդիր և գործադիր իշխանությունների գործողությունների և ընդունած որոշումների սահմանադրականության հարցը։

Դրա համար էլ ՍԴ դատավորների կազմը փոխելու նպատակով իշխանությունները տարբեր ուղիներ են փնտրում, իսկ դրան հասնելու ճանապարհին փորձում են այնպես անել, որ այդ նախաձեռնության սահմանադրականության հարցը ՍԴ-ն չքննարկի։

Եվ պատահական չէ, որ սահմանադրական իրավունքի մասնագետները նշում են, թե իշխանությունները առաջ են շարժվում հակասահմանադրական ճանապարհով։

Սա քիչ չէ, հիմա էլ սահմանափակվում են նախագահի ինստիտուտի լիազորությունները։ Դրա մասին է վկայում այն, որ նախագահն ինքն իր ձեռքով ստորագրել է ՀՀ նախագահի լիազորությունները սահմանափակող օրենքը, համաձայն որի՝ Ազգային ժողովի կողմից ընդունված Սահմանադրական փոփոխություններն այլևս չեն ուղարկվի նախագահի ստորագրմանը։

Փաստորեն Փաշինյանը, եթե պետության համար հեղինակության հարց էր համարում, որ ՀՀ նախագահի ինստիտուտը դուրս գա օֆիսային աշխատողի կարգավիճակից, հիմա այդ ինստիտուտի լիազորություններն ավելի է սահմանափակում։ Կարճ ասած՝ իշխանությունների գործողությունների արդյունքում կառավարման համակարգի ժողովրդավարական տարրերը խարխլվում են, և տպավորություն է առաջանում, թե Հայաստանը շարժվում է դեպի հեղափոխական դիկտատուրա։

ԱՐՏԱԿ ԳԱԼՍՏՅԱՆ

Поздравление лидера движения «Всеармянский фронт» с Днем Независимости АрменииЗаявление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю второй годовщине сдачи Арцаха и депортации армянРальф Йирикян встретился с участниками программы Ucom Fellowship Юнибанк — титульный спонсор футбольного клуба «Алашкерт»Колл-центр Юнибанка по будням перешел на круглосуточную работу Ральф Йирикян обсудил с участниками Школы лидерства вызовы современного управления Юнибанк стал главным спонсором AGBU Global Run в поддержку Camp NairiПо новому адресу открылся переименованный филиал Юнибанка «Туманян» Моя задача — чтобы вы трезво оценили ситуацию. Аршак КарапетянUcom продолжает масштабную модернизацию сети, расширяя покрытие 5G и повышая качество связиНи один исторический документ никогда не останавливала агрессора. Аршак КарапетянОтношение армянского народа к русскому народу: глубже, чем геополитика Станьте акционером Юнибанка и приобретите бессрочные облигации с доходностью 13,25%Оценка действий российского миротворческого контингента в Арцахе. Аршак КарапетянПолный каталог Armflix вновь доступен на UplayВсё, что я говорю, оно опирается на факт. Аршак Карапетян Верите вы мне или не верите — это ваше дело, но от этого сказанное мной не перестает быть правдой Что будет если 102-я российская военная база выйдет из Армении? Арутюн Арутюнян: «Власти не намерены подавать заявку на членство в ЕС, а закон приняли, чтобы не допустить референдума» Что если 102-я российская военная база выйдет из Армении? Алиев наступает, Ереван оправдывается: К чему приведет «мир» по-азербайджански и как это остановитьПрисоединяйтесь к Движению "Всеармянский фронт". Вместе мы победим! Ucom стал технологическим партнером Coca-Cola Fest 2026Воспитанники «Оррана» начали новый учебный год при поддержке инициативы «Сила одного драма»Верите вы мне или не верите — это ваше дело, но от этого сказанное мной не перестает быть правдой. Аршак КарапетянСтипендиаты «Армянских виртуозов» — на сцене IV Международного фестиваля молодежных оркестров мираЮнибанк запустил акцию «U-Teenager»: главный приз — обучение в зарубежном университете«Юниспорт» вышел в основной раунд Лиги чемпионов по футзалу Выпускники курса по кибербезопасности приняли участие в программе Ucom «Junior Academy» Ucom представляет тарифные планы Green, превращая повседневную связь во вклад в защиту окружающей средыКто на самом деле предатель. Раскрытие генерала Карапетян Ucom представляет специальное предложение «Unity — снова в школу» к новому учебному годуОбновленный Центр продаж и обслуживания Ucom открылся на улице Саят-Нова 7 в Гюмри Ответье честно на эти вопросы. Аршак Карапетян«Юниспорт» примет участие в Лиге чемпионов УЕФА по футзалуПредатель в одном прав: если народу что-то не нравится, пусть делают революцию. Аршак КарапетянИстория покажет, кто друг, а кто враг. Аршак Карапетян Парламентская реформа Казахстана: первые выборы и новый Курултай Арам Барсегян назначен генеральным директором Team Telecom Armenia, Айк Есаян возглавит группу компаний Team Поздравительное письмо Его Святейшеству Гарегину II с 75-летием Поздравление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю Дня принятия Декларации о независимости АрменииКазахстан выбирает новый парламент — КурултайПридет момент, когда эта власть начнет убеждать, что мы не христиане. Аршак КарапетянПрограмма «Бок о бок» для семей из Арцаха, проживающих в общине Севан: IDBankПоздравление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю 75-летия со дня рождения Верховного Патриарха и Католикоса Всех армян, Его Святейшества Гарегина IIИстория покажет, кто друг, а кто враг. Аршак Карапетян Стартовал финальный этап турнира JuniusЦеремония награждения победителей конкурса «100 лучших студентов Армении»: вручение сертификатовНовый Samsung Galaxy A27 в рамках специального предложения Ucom «Снова в школу 2026» Миллениалы, Gen Z или Gen Alpha: как разные поколения готовятся к новому учебному году: Idram&IDBank