Կառավարությունը պետք է ոչ միայն կոչեր հնչեցնի, այլև վստահ լինի, որ դրանք հասնում են հասցեատերերին

«Закону тут не место» ֆիլմը դիտե՞լ եք: Հիշո՞ւմ եք՝ ինչի մասին է այն: Իտալական փոքրիկ քաղաքի բնակիչները դժգոհ են իշխանություններից, ընտրությունների միջոցով քաղաքապետին «գահընկեց» են անում, նորին ընտրում, որը կարգ ու կանոն է հաստատում քաղաքում, սակայն որոշ ժամանակ անց նրանք հիշում են հին քաղաքապետի մասին և ամեն ինչ անում նրան նախկին պաշտոնին վերադարձնելու համար: Եվ միայն մի պատճառով, որ նախկինի օրոք արել են ամենը, ինչ ուզել են, չեն հետևել օրենքներին, խիստ անկարգապահ են եղել: Վերջին օրերին հատկապես այս ֆիլմի սցենարը պարբերաբար ուղեկցում է ինձ, բայց ոչ դրա քաղաքական ենթատեքստերը, այլ քաղաքացու անկարգապահությանը, օրենքին չհետևելու ցանկությանը վերաբերող մտքերը, հատկապես այս օրերին, երբ մեր երկրում արտակարգ դրություն է: Արտակարգ դրությո՞ւն, ինքնամեկուսացո՞ւմ: Չէ, չենք լսել: 

Ցերեկային ժամերին, օրինակ՝ մի հպանցիկ հայացք Շինարարների փողոցում գտնվող շուկային ու խանութներին, իսկ երեկոյան էլ Հալաբյան փողոցի ողջ երկայնքով կայանված և երթևեկող մեքենաներին և տպավորություն է, թե Հայաստանում ո՛չ արտակարգ դրություն է, ո՛չ էլ կորոնավիրուսի վարակ է տարածված: Է՜, եթե մարդկանց մի ստվար զանգված ոչ մի կանոնի չի հետևում, էլ ի՞նչ իմաստ ունի բժիշկների այդքան չարչարանքն ու տառապանքը, սեփական առողջության և ընտանիքի հաշվին հիվանդների մասին հոգ տանելը, ի՞նչ իմաստ ունի ոստիկանների շուրջօրյա աշխատանքը, ի՞նչ իմաստ ունի շատերիս ինքնամեկուսացումը կամ էլ տնից աշխատելը:

Օրերս կլրանա մեկ ամիսը, ինչ տնից եմ աշխատում: Դուրս եմ գալիս խիստ անհրաժեշտության դեպքում՝ գնումներ կատարելու կամ էլ աղբը թափելու համար: Երբեմն մեկտեղում եմ այս երկու գործողությունը, որ կարևորագույն իրադարձության են վերածվել իմ կյանքում: Երբեմն անգամ ուզում եմ մազերս հարդարել, դիմահարդարում անել, տոնական զգեստ ու բարձրակրունկներ հագնել այս «արարողությունն» էլ ավելի նշանակալի դարձնելու համար: Սա, իհարկե, կատակով: 

Երբեմն նաև դուրս եմ գալիս բակ մաքուր օդ շնչելու: Միայն այսքանը: Վերջ: Հավատացեք՝ շատերս ենք ուզում գնալ զբոսնելու, ընկերուհու ու բարեկամի տուն, մեծահասակ բարեկամին այցելության և այլն: 

Բայց ո՛չ, մենք այդպես չենք վարվում, քանի որ կարծում ենք՝ թեկուզ քչերս, մեր ինքնամեկուսացումով, տանից աշխատելով կարող ենք նպաստել մղձավանջի վերացմանը: Մեր հաշվին կորոնավիրուսով վարակվածի կամ էլ վարակակրի թիվը չի մեծանա: Սա է թերևս սոցիալական պատասխանատվություն ասվածը:

Փողոցում հերթապահող ոստիկանական մեքենաներից ոստիկանները, հեռուստացույցից պարետը և առողջապահական գերատեսչությունը մեզ կոչ են անում կանխել վարակի տարածումը և սահմանափակել մեր գործողությունները, ավելի պարզ ասած՝ մնալ տանը: Եվ այստեղ ուզում ես ասել՝ հարգելիներս, վաղուց արդեն տանն եմ մնացել, ի դեպ, բոլոր առումներով (դե, այս օրերին հումորը որևէ մեկիս չի խանգարի): 

Չշեղվելով բուն նյութից՝ կառավարության, պետության, կուզեք՝ պարետի կամ էլ առողջապահության նախարարի կոչն ինձ ուղղված չէ, նրանց կոչի հասցեատերը ես չեմ, նրանց կոչն, ավաղ, տեղ չի հասնում: Ինչո՞ւ: Բայց արդյոք այդ հարցի պատասխանն էլ պետք է քաղաքացիները տան:

Այսպես թե այնպես, այն մարդիկ, որոնք ավելի զգոն են, որոնց գուցե վախն է առաջնորդում, հետևում են իրենց անձնական հիգիենային, անհրաժեշտության դեպքում դիմում են բժշկի, պահպանում են սոցիալական հեռավորություն, իսկ ձեռքերն էլ այնքան են լվացել, որ անսովոր սպիտակ երանգ են ստացել: 

Մեզ անընդհատ ասում են, որ իրավիճակը, վիճակագրությունը կարող է փոխել մեկ մարդ, և այդ մեկ մարդը մենք ենք: Լավ է ասված: Բայց վիճակագրություն փոխող քաղաքացին չի հետևում ձեր և ոչ մի հրահանգի, այդ մեկ մարդը նրանք չեն: Տարբեր ժամերի այցելեք սուպերմարկետներ ու քաղաքի տարբեր հատվածներ և կհամոզվեք դրանում:

Ես ներքին կանխազգացում ունեմ, որ մայրաքաղաքում ու երկրում նման իրարանցումը գուցե նախընտրելի է իշխանությունների համար, չէ որ այս կերպ նաև գումարի տեղաշարժ է տեղի ունենում, վերաբացվել են տնտեսական խանութները, շինարարական աշխատանքներ են իրականացվում, քիչ-քիչ վերադառնում ենք բնականոն կյանքին և սկսում ապրել վիրուսի գոյության հետ զուգահեռ: Գուցե այս ակտիվության թողտվությունը նաև հասունացող սոցիալական դժգոհությունները կանխելո՞ւ միջոց է: 

Մարդիկ չեն աշխատում, որպես պետական օժանդակություն տրվող ֆինանսական միջոցները բավականին շուտ են սպառվում: Սա ընդամենը վարկած է՝ պարզաբանելու, թե ինչու, օրինակ՝ շատ երկրների նման Հայաստանում էլ պարետային հստակ ժամ չսահմանվեց, ինչո՞ւ մարդկանց տեղաշարժը ավելի խիստ հսկողության ներքո չէ: 

Ստացվում է, որ «տուժողները» ռեստորանները, սրճարանները, ժամանցի այլ վայրերն ու դրանց աշխատակիցներն են: Չեմ զարմանա, եթե մի օր պարզվի, որ երկրում գաղտնի պայմաններում ռեստորան էլ է գործել: Այո, ինքնամեկուսացումը նպաստում է դավադրության տեսությունների առաջ գալուն:

Ասածս ի՞նչ է: Կառավարությունը պետք է ոչ միայն կոչեր հնչեցնի, այլև վստահ լինի, որ դրանք հասնում են իրական հասցեատերերին: Խոսքը ոչ միայն այսօրվա, այլ նաև ապագայի մասին է: Ի վերջո, կորոնավիրուսից հետո վստահաբար կյանք կա:

ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ