Աստվածաշունչ. արդյոք ամեն ինչ գիտե՞նք Սուրբ գրքի մասին

Աստվածաշունչը (Աստվածաշունչ մատյան, Սուրբ գիրք, Գիրք գրոց, Աստծո խոսք) քրիստոնյաների համար առանցքային և սուրբ համարվող՝ կրոնական տեքստեր պարունակող գիրք է, որը նախատեսված է քրիստոնյաների կյանքի հիմնական իմաստի հոգևոր ուսուցման համար: 

Հայերենում Աստվածաշունչ նշանակում է Աստծուց ներշնչված (Աստծո ներշնչանքով գրված) «Սուրբ գիրք», բառի լայն իմաստով, և համարվում է բացառիկ հեղինակություն վայելող և սրբություն համարվող գրությունների ամբողջություն։ «Սուրբ գիրք» տերմինը, որ կիրառվում է քրիստոնեական բոլոր եկեղեցիների կողմից, թարգմանությունն է հունարեն biblos բառի, որը նշանակում է գիրք, շարադրանք։ 

Ե՛վ Լատին, և՛ Ուղղափառ եկեղեցիները շեշտում են, որ Սուրբ գիրքը Աստծո խոսքն է, իսկ բողոքական եկեղեցին այն կարծիքին է, թե Սուրբ գիրքն ուղղակի բովանդակում է Աստծո խոսքը։

 Ի տարբերություն այս կարծիքների, Հայաստանյայց Առաքելական սուրբ եկեղեցին պնդում է, որ Սուրբ գիրքը բովանդակում է Աստծո խոսքը և Աստծո խոսքն է ինքնին։ Աստվածաշունչը բաղկացած է Հին և Նոր կտակարաններից (Հին կտակարանը համարվում է նաև հրեաների Սուրբ գիրքը)։

 Սուրբ գրքի առանցքն ու կենտրոնը Փրկիչն է՝ Հիսուս Քրիստոսը: 

Դժվար է գերագնահատել այն դերը, որ ունի այդ գիրքը յուրաքանչյուր քրիստոնյա հավատացյալի կյանքում: Բացի այդ, պետք է արձանագրել, որ Աստվածաշունչը աշխարհի ամենատարածված գիրքն է: 

Այն սկզբից ձեռագիր տեսքով է անընդհատ արտագրվել, իսկ տպագրության գյուտից հետո բազմիցս և տարբեր լեզուներով վերատպագրվել է: 

Ոչ մի այլ գիրք չունի այնպիսի տպաքանակ, ինչպիսին ունի Աստվածաշունչը: Դրա ժողովրդականության մասին է վկայում նաև այն, որ այն թարգմանվել և հրատարակվել է 422 լեզվով, իսկ առանձին գլուխներ թարգմանվել են անգամ 2377 լեզվով, ներառյալ նաև այն լեզուները, որոնք մարդիկ այլևս չեն օգտագործում: Գրքի առանձնահատկություններից մեկն այն է, որ այն գրվել է տարբեր մարդկանց կողմից 15 դարերի ընթացքում: 

Այսպիսով, Հին կտակարանը գրվել է մ.թ.ա. 13-րդ դարից սկսած, իսկ Նոր կտակարանը գրելն ավարտվել է մեր թվարկության 2-րդ դարում: Մինչ մեր օրերը հասնելը Աստվածաշունչն անընդհատ փոփոխությունների է ենթարկվել ՝ լրացվելով նոր գլուխներով: 

Նույնիսկ ներկայումս երբեմն այնպիսի առանձին գլուխներ, բաժիններ և սուրբ գրություններ են հայտնաբերվում, որոնք ներառված չեն Աստվածաշնչում, բայց ունեն սենսացիոն բնույթ: Նման փաստաթղթերը համարվում են, այսպես կոչված, ոչ կանոնական Աստվածաշունչ (երկրորդ անունն է՝ Աստվածաշնչի երկկանոնական հրատարակություն): 

Ընդ որում, այն ավելի ընդարձակ է, քան կանոնական Աստվածաշունչը: Աստվածաշնչի մեկ այլ առանձնահատկությունն էլ այն է, որ այս գիրքը գրվել է միաժամանակ երեք լեզվով՝ եբրայերեն, արամեերեն և հին հունարեն: Առաջին լեզվով գրվել է Հին կտակարանը, երկրորդով (Հիսուս Քրիստոսի լեզուն) Հին կտակարանի տարբեր գլուխներ , իսկ երրորդ լեզվով գրվել է Նոր կտակարանը:

 Հայկական գրերի գյուտից հետո Մեսրոպ Մաշտոցն իր աշակերտների հետ ստանձնում է Աստվածաշնչի հայերեն թարգմանության գործը՝ սկսելով այն Առակաց գրքից։ 

Ըստ Մովսես Խորենացու, ամբողջ Սուրբ գիրքը թարգմանվել է Սամոսատում, և այդ թարգմանությունը կոչվել է «Փութանակի թարգմանություն»: Աստվածաշունչը հին սլավոնական լեզվով ձեռագիր եղանակով թարգմանվել է 9-րդ դարում: 

Դա արել են եղբայրներ Կիրիլը և Մեֆոդին: Գրքերի այս գիրքը կոչվել է «Աստվածաշունչ» միայն մեր թվարկության 4-րդ դարում: 

Իրականում սուրբ գրություններում «Աստվածաշունչ» հասկացողությունը չի օգտագործվել: 

Այդ անունը նրան տվել է Կոստանդնուպոլսի արքեպիսկոպոս Հովհաննես Ոսկեբերանը, որը մահից հե տ ո սրբադասվել է: Ներկայումս աշխարհում հավանաբար չկա մարդ, որը չի լսել Աստվածաշնչի մասին:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը