«Փա­շի­նյա­նի գա­ղա­փար­նե­րը պետք է կա­րո­ղա­նա հաղ­թա­կան թիմնիրա­գոր­ծել,բայցայդթի­մըհաղ­թա­կանչեմհա­մա­րում»

Բանաստեղծ, Հայաստանի գրողների միության անդամ Խաչիկ Մանուկյանը, խոսելով մշակույթի ոլորտում տիրող իրավիճակի մասին, ասում է՝ շատ բան է խախտվել մշակութային, հասարակական կյանքում, քաղաքական ոլորտում:

«Բոլոր ուղղություններով լուրջ անելիք ունենք: Նախորդ տարիներին իրական արժեքները շրջանցվել են, և հիմա պետք է կարողանանք ոչ միայն ազգովի, այլև առողջ ուժերին համախմբել: Անընդհատ հույսներս կապում ենք այս կամ այն անհատի հետ, բայց այդպես չի լինում:

Պետք է մեր միջի ուժն ու զորությունը դուրս բերենք: Եթե ընդամենը կողքից նայում ենք և միայն գնահատականներ տալիս, ապա մեկնակետից առաջ չենք անցնելու: Հիասթափություններ ենք ապրելու՝ չհասկանալով մի պարզ բան, որ մենք ենք մեր ժամանակն ուղղորդում և ոչ թե հակառակը»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասում է Մանուկյանը:

Բանաստեղծն արձագանքում է այն կարծիքներին, որոնք կան մշակույթի նախարարության օպտիմալացման շուրջ:

«Որպես բանաստեղծ, կարող եմ ասել՝ մշակույթի նախարարությունը մեր ոլորտում ծրագրային որևէ լուրջ հարց չի լուծել և չէր էլ լուծելու:

Նախարարությունն ինքն իրեն պետք է ներկայանալի դարձներ, ինչ-որ աշխատանքով ցույց տար, որ անմերժելի է: Սա ասում եմ, բայց հնարավոր է, որ եթե լուրջ, ճշմարիտ արժեքները ճանաչող ղեկավարներ լինեին, այդ ամենն այլ ընթացք ստանար, և հասկանայինք, թե ինչ ենք կորցնում»,-ասում է մեր զրուցակիցը:

Մանուկյանն ընդգծում է՝ մշակույթի ոլորտում նոր մոտեցումներ են պետք: «Մեր իրականության մեջ ռաբիզը շարունակում է իշխել թե՛ պետական մակարդակի միջոցառումներում, թե՛ մասնավոր կարգի միջոցառումներում:

Ոգեղենությունը մերժող, գետնաքարշ արժեքները, որոնք մատուցվում են, ոչնչությունը բազմապատկող ցուցիչներ են: Պարբերաբար Կոմիտասի անունն ենք տալիս, այս տարի էլ նշում նրա 150-ամյակը:

Բայց Կոմիտասը միայն անուն չէ: Նա դասական ոգեղենությունն է, որը մեր օրվա, մեր իրականության առանցքը պետք է լինի»,ասում է բանաստեղծն՝ ընդգծելով, որ մեր երկիրն այսօր ունի մշակութային պետական քաղաքականություն մշակելու անհրաժեշտություն:

«Երկիրը ոգեղեն կառույց է: Հայաստանը մեզ համար 30 հազար քառակուսի մետր չէ, մեր զգացողության մեջ այն նույն չափն ունի, ինչ աշխարհի գերհզոր երկրները: Մեր հզոր մշակութային դեմքերը մեր ուղեցույցը պետք է լինեն:

Բայց ի՞նչ ենք այսօր անում. միջակությունը բարձրացնում ենք բեմ, ծափահարում և մասնակից ենք դառնում գորշության տարածմանը: Համո Սահյանն էր ասում՝ միջակությունն ատոմային ռումբից ավելի ուժեղ է»,-հավելում է Մանուկյանը: 

Անդրադառնում ենք նաև ներկայիս իշխանությունների վերաբերմունքին մշակութային տարբեր ոլորտների նկատմամբ, նաև խնդիրների ֆինանսական կողմին: Բանաստեղծն ասում է՝ Նիկոլ Փաշինյանն իր օրինակով գրքի նկատմամբ վերաբերմունք ձևավորեց՝ գիրք գնեց, գիրք նվիրեց:

«Սրանք կարևոր մոտեցումներ են, բայց ամեն ինչ սրանով չպիտի սահմանափակվի: Սա տարածական լինելով, պետք է ավանդույթ դառնա: Տեսեք, ժամանակին պետպատվերով գրքեր եմ տպագրել:

Իհարկե, ծրագիրն ուներ բացեր, բայց սա չէր նշանակում, որ պետք էր ծրագիրը փակել կամ փոխել մեկ ուրիշով:

Շատ հեղինակներ, որոնք ֆինանսական միջոցներ չունեին, կարողանում էին այս ծրագրի միջոցով տպագրել իրենց ստեղծագործությունները: Կային բողոքներ, որ ոչ միշտ են արժանավոր գրքերը տպագրվում:

Կարելի էր ընտրող հանձնախումբը փոխել, որոշակի հարցեր առաջ քաշել, խնդիրներ լուծել, բայց ոչ թե ծրագիրը վերացնել: Շատ երկրներում, օրինակ, ժամանակակից հեղինակներին ազատում են գրքի հետ կապված հարկերից, քանի որ երբ գրքի ստեղծման բյուջեն մեծ է, արդյունքում գիրքն էլ է թանկանում:

Եթե հեղինակը քիչ գումար ծախսի իր գրքի ստեղծման վրա, ապա շուկայում հայտնվելիս այն ավելի մատչելի կլինի, ընթերցողն էլ հնարավորություն կունենա այն գնելու»,-նշում է գրողների միության վարչության նախագահության անդամը:

Զրույցը եզրափակում ենք երկրում տեղի ունեցող փոփոխությունների մասին բանաստեղծի կարծիքով: «Փոփոխությունների որոշակի չափաբաժին նկատում եմ, որոշ ոլորտներում շարժ կա:

Կարծիքս ձևակերպեմ մեկ նախադասությամբ:

Փաշինյանի հաղթական գաղափարները պետք է կարողանա հաղթական թիմն իրագործել, քանի որ օրենքները, գաղափարները, որոշումները մարդն է կյանքի կոչելու, բայց ես այդ թիմը հաղթական չեմ համարում:

Այդտեղ շատ թույլ ու խոցելի օղակներ կան:

Պիտի կարողանան լուրջ բարեփոխումներ անել հենց ներսում»,-եզրափակում է մեր զրուցակիցը:

ԼՈԻՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ