Ո՞վ և ինչ­պե՞ս նպաս­տեց «ղա­լա­թին»

«Ղալաթ էին անում». փոխվարչապետ Տիգրան Ավինյանը նախօրեին Ապարանում լրագրողների հետ զրույցում այսպես է արձագանքել՝ անդրադառնալով օրերս Ազատության հրապարակում ի պաշտպանություն Նիկոլ Փաշինյանի կազմակերպված հանրահավաքի ընթացքում ակտիվիստներից Ջիվան Աբրահամյանի հայտարարություններին, կոչերին, երբ վերջինս ասել էր, որ ինքն առաջինը կլինի, որ կոչ կանի ու կգնա և «քարով կցխի» Բակո Սահակյանի գլուխը, եթե վերջինս հանկարծ որոշի Ռոբերտ Քոչարյանին տանել Արցախ և չվերադարձնել ՀՀ իրավապահներին։ Ի դեպ, փոխվարչապետը տեղի ունեցածը համարում է «որոշ մարդկանց ինքնագլուխ քայլերի արդյունք»։

Իհարկե, ողջունելի է, որ իշխանությունը բարձր մակարդակով փորձում է սահմանազատվել քաղաքական մարգինալիզմից, սադրանքից, որը միայն կարող է խորացնել Արցախի ու Հայաստանի իշխանությունների միջև վերջին շրջանում նկատվող լարվածությունը։ Մյուս կողմից՝ առավել քան ակնհայտ է, որ Հայաստանում ձևավորված քաղաքական անորակ մշակույթի հիմնական պատասխանատուն հենց իշխանությունն է, որի մեկ տարվա քաղաքականությունը, հասարակությանը սորտավորելու՝ «սևերի» ու «սպիտակների», «հեղափոխականների» ու «հակահեղափոխականների» բաժանելու մոլուցքը պարարտ հող է ստեղծում նման «ինքնագլխության» համար, էլ չեմ ասում այն մասին, որ ԶԼՄ-ներում տեղեկություն հայտնվեց, որ հանրահավաքի կազմակերպիչ Ջիվան Աբրահամյանն անդամակցում է կառավարող «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությանը։ Հիմա իշխանությունն իրավունք չունի իրեն պահել դիտորդի կարգավիճակում ու պետք է ոչ միայն սահմանազատվի «ինքնագլուխ» խմբակից (խմբակներից), այլև հստակ քաղաքական ու իրավական գնահատականներ տա հանրահավաքին ու դրանում հնչած բռնության կոչերին։

Համենայն դեպս, քաղաքական դատապարտող գնահատականներ չեմ լսել, գոնե առայժմ իշխանությունն ընդամենը սահմանազատվել է «գլուխ ցխողներից», ինչը հիմք է տալիս ենթադրել, որ այս խմբակն, այնուամենայնիվ, անուղղակիորեն խրախուսվում է հեղափոխության թիմի կողմից։ Պատահական չէ, որ այս խումբն իշխանության համար եղել է «փողոցային արդարադատության» հիմնական գործիքը, երբ նրան պետք էր դատարանների մոտ ակցիաներ կազմակերպել Ռոբերտ Քոչարյանի ու Մանվել Գրիգորյանի դեմ։ Թերևս դա է պատճառը, որ ագրեսիվ երիտասարդներն իրենց այդքան ինքնավստահ են զգում. նրանք կարծում են, որ եթե Քոչարյանի դեմ երթեր ու ցույցեր են արել, ապա «ինդուլգենցիա» ունեն ու կարող են ուզածդ վայրում հանրահավաք անել՝ առանց իրազեկման, ու ցանկացած մեկին սպառնալ՝ չենթարկվելով քրեական պատասխանատվության։

Հանրահավաքի հաջորդ օրը Ջիվան Աբրահամյանն, իհարկե, ոստիկանություն հրավիրվել է, սակայն այնպիսի տպավորություն է, որ դա ֆորմալություն է եղել։ Համենայն դեպս, հենց քաղմասից դուրս գալուց հետո Աբրահամյանը լայվ մտավ ու նույն ամբարտավան տոնով սկսեց սպառնալ՝ այս անգամ այն պատգամավորներին, որոնք հստակ քաղաքական գնահատական էին տվել նրա ոչ ադեկվատ ելույթին։

Սա նույնպես խոսում է այն մասին, որ իշխանություններն առնվազն անուղղակիորեն քաջալերում են նման «ինքնագործ» «հեղափոխական» խմբերի գործունեությունը։ Ի վերջո, եթե երկրի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը դատարանների մուտքերը շրջափակելու անօրինական հորդոր է անում, ապա ինչո՞ւ պետք է կաշկանդվի մի երիտասարդ, որը չունի պետական կամ քաղաքական զսպող կարգավիճակ։ Այլ խոսքով՝ իշխանությունները ոչ թե պետք է հետադարձ ռեժիմով տարանջատվեն Ազատության հրապարակի նորօրյա «հերոսներից», այլ վերանայեն իրենց անհանդուրժող, երբեմն ագրեսիվ քաղաքականությունը, որը ֆորմալացնում է քաղաքական մարգինալիզմը։

Սակայն, դատելով իրադարձություններից, իշխանություններն իրենց քաղաքականությունը վերանայելու ցանկություն չունեն, նույնիսկ՝ Արցախի հետ հարաբերություններում։ Հանրապետության օրը դարձավ առաջին առիթը, երբ Արցախի ղեկավարները պետականորեն չէին հրավիրվել Հայաստանում կազմակերպված միջոցառումներին։ Հետո զարմանում ենք, որ մի երիտասարդ Ազատության հրապարակում կարող է նման ելույթ ունենալ՝ սպառնալով «քարով ցխել» Բակո Սահակյանի գլուխը։

ՍՈՒՐԵՆ ՍՈՒՐԵՆՅԱՆՑ