«Արցախի ընտրված իշխանություններին ու ժողովրդին բանակցային սեղանի շուրջ վերադարձնելու քայլը շատ կարևոր է». «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Թավշյա հեղափոխությունից հետո ներքին և արտաքին քաղաքական ու քաղաքագտական հարթակների թիվ մեկ խնդիրն էր պարզել, թե իշխանափոխությունից հետո արտաքին ինչ քաղաքականություն է իրականացվելու և, հատկապես, արցախյան հիմնախնդրի կարգավորման հարցում նոր իշխանություններն ի՞նչ ձևաչափով կշարունակեն բանակցությունները: Եվ չնայած տարբեր ձևաչափերով տեղի ունեցած հանդիպումների ժամանակ վարչապետ Փաշնյանը նշել է այն ուղենիշները, որոնցով ներկայիս կառավարությունը շարունակում է առաջ շարժվել, սակայն դրանց մասին տարբեր հարթակներից հնչեցվող տարաբնույթ մեկնաբանությունների կողքին կարևոր է տեղեկանալ, թե վարչապետի հայտարարություններն ու քաղաքական ու քաղաքագիտական շրջանակներից շրջանառության մեջ դրվող թեզերն իրականում որքանով են շահեկան դարձնում թե՛ Հայաստանի և թե՛ Արցախի դիրքերը: Այս և այլ հարցերի մասին մեկնաբանություն ստանալու համար «Փաստ» օրաթերթը դիմեց ՀՀ արտակարգ և լիազոր դեսպան, Արցախի Հանրապետության նախկին արտգործնախարար Արման Մելիքյանին:

–Պարոն Մելիքյան, տեսակետ կա, որ Հայաստանի ներկա իշխանությունները չնայած հայտարարում են, որ նախորդ իշխանությունների որդեգրած արտաքին քաղաքականության վեկտորն են շարունակելու, սակայն իրականացվող քայլերը որևէ կապ չունեն դրա հետ: Դուք ի՞նչ կարծիքի եք: 

–Առայժմ իրապես ծանրակշիռ փոփոխություն չեմ տեսնում՝ վարչապետ Փաշինյանը ձգտում է պահպանել և խորացնել ՀՀ գործընկերային հարաբերություններն ինչպես Արևմուտքի՝ ԱՄՆ–ի ու ԵՄ հետ, այնպես էլ Ռուսաստանի ու ԵԱՏՄ–ԱՊՀ անդամ պետությունների հետ: Հատկապես Ռուսաստանի մասով ընդգծված կերպով շեշտադրվում է պաշտպանական ոլորտում համագործակցելու ցանկությունը: Այնպես որ, նախկինների կողմից հռչակված և՛–և՛–ի քաղաքականությունը գործնականում շարունակվում է նոր կառավարության կողմից: Այլ հարց է, որ կարծես թե այժմ ջանքեր են գործադրվում երկրի իրական ինքնիշխանության մակարդակն էապես ավելացնելու ուղղությամբ և հենց սրան է, որ մեր գործընկերները պետք է ըմբռնումով վերաբերվեն և դրանք որպես հատուկ իրենց դեմ ուղղված «նենգ խարդավանք» չդիտարկեն:

–Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարեց, որ ինքը չի կարող բանակցել Արցախի անունից, քանի որ ինքը ղարաբաղցի չէ, իսկ Քոչարյանը և Սարգսյանը բանակցել են, քանի որ, լինելով ղարաբաղցի, դրա իրավունքն ունեին: Կա՞ այստեղ տրամաբանություն, թե՞ այն այլ տողատակեր է պարունակում:

–Միանգամայն ուղիղ և առանց մութ տողատակերի հայտարարություն է՝ հստակ ձևակերպված: Այո, իսկապես, պարոն Փաշինյանը լիազորված չէ արցախցիների կողմից՝ բանակցային սեղանի շուրջ իրենց շահերը ներկայացնելու համար: Այս առումով նա կարևոր քայլ է արել՝ Արցախի ընտրված իշխանություններին ու ժողովրդին է վերադարձրել բանակցային սեղանի շուրջ սեփական ճակատագրի քննարկումներին լիիրավ մասնակցություն ունենալու իրավունքը: Բայց սա դեռ ընդամենն առաջին քայլն է, որպեսզի այդ պոտենցիալ իրավունքը գործնականում իրագործվի, լրացուցիչ այլ քայլեր են անհրաժեշտ լինելու:

–Տարածաշրջանային աճող լարվածությունը, Ձեր կարծիքով, ի՞նչ մարտահրավերներ կարող է առաջացնել արցախյան հիմնահարցի կարգավորման հարցում և, ըստ Ձեզ, ինչի՞ց է պետք զգուշանալ կամ հաշվի առնել:

–Աշխարհաքաղաքական զարգացումների ներկա միտումներն, իրոք, մտահոգիչ են ու կոնֆլիկտածին: Հատկապես, եթե ամերիկյան լրացուցիչ պատժամիջոցների կիրառման պատճառով սրվի ներքին իրավիճակն Իրանում, ապա դա կարող է խթան դառնալ նաև արցախա–ադրբեջանական հակամարտության գոտում իրավիճակի կտրուկ սրման համար: Առհասարակ, մինչև Հայաստանում արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների անցկացումն ու դրանց արդյունքում նոր կառավարության ձևավորումը, մենք պետք է շատ աչալուրջ լինենք առաջնագծում՝ ավելի լավ է կանխարգելիչ առաջին հարվածը հասցնելով կասեցնենք հակառակորդի կողմից նախապատրաստվող գրոհը, քան թույլ տանք, որ գրոհի և, արդյունքում, ներքաշվենք լայնածավալ պատերազմի մեջ:

–Ինչո՞ւ ակտիվ քաղաքականությամբ չեք զբաղվում:

–Չգիտեմ, թե ինչպես եք որոշում քաղաքականությամբ զբաղվելու ակտիվ կամ պասիվ ձևերը: Իմ քաղաքական հետաքրքրությունների շրջանակը ներառում է Հայաստանի համար ռազմավարական նշանակություն ունեցող մի շարք խնդիրներ և հենց դրանց լուծումն ապահովող բանաձևերի գործարկումն եմ համարում առաջնային: