Քաղտեխնոլոգ. «100 օր անց ունենք այն անորոշությունը, որն ունեինք 100 օր առաջ». «Փաստ»

 Որոշակի բացառություններով` քաղտեխնոլոգ Արմեն Բադալ յանի գնահատականը կառավարության պաշտոնավարման 100 օրվա վերաբերյալ լի է մտահոգություններով:

 

«100 օր անց ունենք այն անորոշությունը, որն ունեինք 100 օր առաջ: Բացառությամբ մեկ-երկու գործոնի` այն է` տնտեսական դաշտում մենաշնորհների վերացում, ստորին աստիճանում կոռուպցիայի դեմ պայքար, այլ նվաճումներ չկան»,–«Փաստ»–ի հետ զրույցում ասաց նա: 

 

Կառավարության հրավիրած հանրահավաքից հետո քաղտեխնոլոգի մոտ մի շարք հարցադրումներ են առաջացել:

 

«Վարչապետը հայտարարեց, որ Հայաստանում ստեղծվել է իշխանության նոր մարմին` հեղափոխական հրապարակը, որն արդեն ունի լիազորություններ: Ըստ վարչապետի` այդ հրապարակն է ձևավորել կառավարությունը, և հետայսու կառավարության անդամները պարտավոր են հաշվետվություն ներկայացնել այդ հրապարակում կանգնածներին: Բայց եթե այն մարմին է, պետք է նշվեին ձևավորման մեխանիզմները և այլ գործառույթներ. նախ` որքանո՞վ է այն համապատասխանում Սահմանադրությանը և Հայաստանի իրավական դաշտին: Արդյո՞ք սա մենք կարող ենք գնահատել որպես սահմանադրական կարգի տապալման կոչ, որովհետև Սահմանադրության մեջ գրված է, թե որոնք են ՀՀ իշխանության մարմինները և ինչպես են ձևավորվում: Հեղափոխական հրապարակն ի՞նչ մարմին է` ներկայացուցչակա՞ն, գործադի՞ր, թե՞ դատական: Սրա մասին ոչինչ չասվեց: Երկրորդ` ինչպե՞ս է այդ մարմինը ձևավորվում: Այսինքն` ով շուտ եկավ, նա իշխանություն է, ով ուշ` իշխանություն չէ՞: Իսկ հանրահավաքի եկած մարդիկ, ովքեր իշխանության բարձրագույն մարմնի անդամ են հանդիսանում, ի՞նչ փաստաթուղթ ունեն, որը կհաստատի իրենց` իշխանություն լինելու հանգամանքը: Կամ ինչպե՞ս է այս կամ այն նախարարի հաշվետվությունն ընդունվելու կամ չընդունվելու, քվեարկությո՞ւն է լինելու, եթե այո, ապա ինչպե՞ս: Կամ մենք ընդունում ենք, որ սա պոպուլիզմ է, կամ վարչապետը պարտավոր է առավել մանրամասն ներկայացնել ձևավորման գործընթացները»,–ասաց նա:

 

Մեր զրուցակիցը շեշտեց` ընդունենք, որ հրապարակ էր եկել 100 հազար մարդ, բայց Հայաստանում մոտ 2,5 միլիոն մարդ կա. «Հիմա եթե 100 հազարը մի հարցի կողմ քվեարկի, ապա ինչպե՞ս ենք իմանալու մյուս` մոտ 1 միլիոն 400 հազար չափահաս քաղաքացիների կարծիքը: Թե՞ 100 հազարն է որոշում 1 միլիոն 400 հազարի ճակատագիրը: Եթե այդպես է, դա արդեն ժողովրդավարություն չէ: Իսկ եթե հաջորդ հանրահավաքին ոչ թե 100, այլ 10 հազար մարդ գա, նշանակում է` իշխանության այդ մարմինը լողացող կուրսո՞վ է կազմավորվում. այսինքն` մի օր 100, մի օր 10, մի օր 20, մի օր էլ` 3 հազար: Հանրահավաքի ժամանակ խոսվեց նաև Սահմանադրության մեջ փոփոխություններ կատարելու մասին: Հիմա հարց. երբ երրորդ նախագահը Սահմանադրության մեջ փոփոխություններ կատարեց, առաջացավ «Ոչ»–ի շարժումը, որի ներկայացուցիչները հայտարարեցին, թե երրորդ նախագահն իր իշխանությունը երկարաձգելու համար է փոփոխություններ իրականացնում: Հիմա նույնը կատարվում է վարչապետի կողմից. նա առաջարկում է փոխել ընդամենը մեկ կետ, որն իր անձնական իշխանությունը երկարաձգելու համար է: Իսկ այժմ ինչո՞ւ են լուռ այն կուսակցությունները, որոնք ստեղծել էին «Ոչ»–ի շարժումը: Մյուս ուժերը ևս պետք է դիրքորոշում հայտնեն: Բացի այդ` ի՞նչ է` Սահմանադրության մեջ միայն այդ կե՞տն է, որն անհրաժեշտ է փոխել: Այլ կետեր փոփոխելու կարիք չկա՞: Արդյո՞ք Սահմանադրությունն ամբողջությամբ համապատասխանում է ժողովրդավարական երկիր կառուցելու տեսլականին: Չէ՞ որ կար հարց` կապված սուպերվարչապետության ինստիտուտի հետ, ինչը խիստ քննադատության արժանացավ նաև «Ելք» դաշինքի կողմից, որի անդամ էր նաև գործող վարչապետը: Այսինքն, եթե դա իրականացնում էր նախկին նախագահը` վատ էր, բայց եթե անում է ներկա իշխանությունը` լա՞վ է: Ընդհանուր առմամբ` հանրահավաքի ժամանակ հնչեցին բազմաթիվ տեսակետներ, որոնք ավելի շատ պոպուլիզմ էին. ժողովրդից թալանած փողերի վերադարձ, սպառնալիք դատական համակարգին և այլն»:

 

Իսկ հարցին, թե ո՞րն է պոպուլիզմից քայլ առաջ կատարելու ճանապարհը, որպեսզի նոր կառավարությունը չկրկնի նախկինների սխալները, Ա. Բադալ յանը պատասխանեց.

 

«Խնդիրն այն է, որ այս իշխանությունը ցանկություն չունի լսելու որևիցե այլ տեսակետ: Ամենամեծ խնդիրն այն է, որ առաջնորդվում է վարչապետի անձնական պատկերացումներով: Լսում են միայն այնպիսի կարծիքներ, որոնք համապատասխանում են իրենց տեսակետներին: Բացի այդ` վարչապետը համոզված է, որ ինչ ասում է` ճշմարտություն է: Սա նշանակում է, որ շարժվելու է հենց այդ ուղղությամբ և ոչ թե այն ճանապարհով, որով կխուսափեն նախկինների սխալներից: Իսկ քննադատությունն ու իրենց կարծիքներին չհամապատասխանող դիրքորոշումները որակվելու են որպես հակահեղափոխություն և հաշվի չեն առնվելու»: 

 

Ինչ վերաբերում է ՀՀԿ–ի որդեգրած մարտավարությանը, իշխանությանն ուղղված քննադատություններին, և այն դիրքորոշումներին, որ կուսակցությունն, այնուամենայնիվ, փլուզված է, Արմեն Բադալ յանը նկատեց. «ՀՀԿ–ն ոչ թե փլուզված է, այլ անորոշ վիճակում է: Մայիսի 8–ից հետո ՀՀԿ–ն պետք է համարժեք վերլուծություններ աներ, բարեփոխեր իր կերպարը, բայց հակառակ ուղղությամբ գնաց: Երկրորդ նախագահին պաշտպանելու մարտավարությունը էլ ավելի իջեցրեց ՀՀԿ–ի` առանց այդ էլ բացասական վարկանիշը: Վարչապետի ելույթի վերաբերյալ միայն 2–3 ՀՀԿ–ական հայտնեց իր դիրքորոշումը, բայց կուսակցությունը դիրքորոշում չի հայտնել: Ուզենք, թե ոչ` ՀՀԿ–ն միակ ընդդիմությունն է: Մայիսի 8–ից հետո ՀՀԿ–ն կառավարությանը քննադատելու համար բազմաթիվ առիթներ ուներ, բայց ոչինչ չարեց»:

 

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում