«Թավշյա հեղափոխության» ազդեցությունը միգրացիայի վրա անպայմանորեն կզգացվի, բայց հարց է՝ այդ ազդեցությունը կլինի՞ տևական և նշանակալից. Ռուբեն Եգանյան

Թավշյա հեղափոխության» ազդեցությունը միգրացիայի վրա անպայմանորեն կզգացվի, բայց խնդիրն այն է՝ այդ ազդեցությունը կլինի՞ արդյոք տևական և նշանակալից, թե՞ ոչ:

Այս մասին Tert.am-ի հետ զրույցում ասաց ժողովրդագիր Ռուբեն Եգանյանը՝ անդրադառնալով ուղևորահոսքերի տվյալներին և տարին ներգաղթով փակելու մասին խոսակցություններին:

«Մեզ ժամանակ է անհրաժեշտ: Ժողովրդագրական իրադարձությունների վրա սոցիալ-տնտեսական փոփոխությունները որպես կանոն ազդում են բավական տևական ժամանակ անցնելուց հետո: Այսինքն՝ մենք առայժմ որևիցե իրավունք չունենք խոսելու ծավալուն ներգաղթի մասին: Ժամանակ է պետք, որ պոտենցիալ ներգաղթողը համոզվի, որ այն, ինչը կատարվում է երկրում, դա անշրջելի է, տևական է, և դրա արդյունքները դրական կլինեն»,- նշեց Ռուբեն Եգանյանը:

Նրա կարծիքով՝ պետությունը մոտակա ժամանակներում չի ունենա այնպիսի լուրջ միջոցներ, որոնցով կկարողանա նշանակալից ձևով խրախուսել ներգաղթի պրոցեսը:

«Եկե՛ք հասկանանք՝ ում ներգաղթն է ակնկալվում: Մենք դրսում ունենք մեծաքանակ նոր հայկական սփյուռք, դրանից առաջ ունեինք հին հայկական սփյուռք: Ով էլ վերադառնա, ողջունելի է, թե՛ հին սփյուռքից, թե՛ նոր սփյուռքից, բայց ավելի հավանական և իրատեսական են նոր սփյուռքից վերադարձները: Այսինքն՝ հնարավոր է այն մարդկանց մի մասի վերադարձը, որոնք 90-ականներից են գնացել»,- նկատեց նա

Ժողովրդագիրն այսպես կոչված նոր սփյուռքը բաժանում է 3 խմբի: Առաջին խումբը հաջողություններ ունեցած և իրենց համար լավ պայմաններ ստեղծած մարդիկ են, որոնց թիվը  քիչ է: Երկրորդը տվյալ երկրների համար միջին պայմաններ ապահովածներն են, բայց այդ պայմանները բավական գերազանցում են ՀՀ միջին պայմաններին: Եվ վերջին խումբը՝ հաջողության չհասած մարդիկ, որոնք վատ վիճակում են գտնվում:

«Առաջինների վերադարձի համար որևիցե օգնություն, խրախուսանք պետք չէ: Նրանց համար պետք է երկրում ապահովել օրենքի գերակայություն, երաշխիքներ տալ, որ իրենց գործունեությունը կլինի նորմալ, և նրանք, եթե ցանկանան, կվերադառնան: Միջին խավի համար նույնպես պետք է փորձել ստեղծել այնպիսի պայմաններ, որ վերադարձից հետո առնվազն իրենց կենսաձևի կորուստ չեն ունենա: Իսկ վերջին խումբը ինչ-որ կարիքներ ունի, բավականին ծանր վիճակում է: Նրանց աշխատատեղ, սոցիալական ապահովության պայմաններ, բնակվելու պայմաններ են պետք, որովհետև նրանց մի մասն օտարել է իրենց տները: Պատկերացրեք, թե ինչ ծախսերի մասին է խոսքը, որտեղի՞ց մենք պետք է միջոցներ գտնենք նման ծախսեր կրելու համար»,- նշեց Ռուբեն Եգանյանը:

Հիշեցնենք, որ օգոստոսի 17-ին կայացած հանրահավաքի ժամանակ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարել է, որ այս տարվա մայիսի 10-ից օգոստոսի 14-ը ընկած ժամանակահատվածում ՀՀ է ժամանել 29986 մարդով ավելի շատ, քան մեկնել է: Նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածում մեկնածների թիվը 6000-ով ավելի էր եկածներից:

Փորձագետների կարծիքով՝ եթե այս երևույթը շարունակական լինի, ապա տարին հնարավոր է ամփոփել ներգաղթով:

Ռուբեն Եգանյանը, սակայն, այս տվյալների հիման վրա դժվարանում  է միգրացիայի մասին դատողություններ անել:

«Այո, այս տարի ավելի շատ տուրիստներ են եկել Հայաստան, քան անցյալ տարի, մյուսը կարող է մեկնաբանել միգրանտների մասով, բայց դրանք որևիցե բանի վրա հիմնավորված չեն: Ես դրան վերաբերում եմ որպես այն բանի վկայություն, թե ինչ ուղևորահոսքեր ենք մենք ունեցել, ընդամենը դրա մասին են ասում միջանկյալ տվյալները: Դրանք միգրացիոն տվյալներ չեն, ընդամենը ուղևորահոսքերի տվյալներ են: Այդ ուղևորների մեջ եղել են և՛ միգրանտներ, և՛ տուրիստներ և այլն: Ընդամենը դա է, ոչ մի ուրիշ բանի մասին սա իրավունքի չի տալիս խոսելու»,- նշեց նա:

Եգանյանի խոսքով՝ միգրացիայի մասին որոշակի պայմանականությամբ դատողություններ հնարավոր կլինի անել՝ տարեկան արդյունքների վրա հիմնվելով և միգրացիայի մոնիտորինգ իրականացնելուց հետո:

«2015, 2016, 2017 թթ.-ին իմ ղեկավարությամբ Սլավոնական համալսարանի կողմից միգրացիայի մոնիտորինգ իրականացվեց, և դա տվեց բավականաչափ տվյալներ: Մեր տվյալները կոռեկտ են այնքանով, որ դրանք հենց միգրանտներին են վերաբերում, ոչ թե այն մարդկանց, որոնք պարզապես ոչ միգրացիոն ուղևորություններ են կատարում: 2018 թ.-ին նման հետազոտություն չի եղել: Ես երջանիկ մտայնություն ունեմ, որ մեզ հնարավորություն կտրվի հաջորդ տարվանից նորից վերսկսել միգրացիոն հետազոտությունները, որոնք թույլ կտան որոշակի հիմնավորված դատողություններ անել միգրացիոն իրավիճակի փոփոխության մասին»,- ասաց Ռուբեն Եգանյանը: