Կաղնու վերաճի խթանո՞ւմ, թե ճանապարհի հարթում դեպի հանք

Ուրբաթ օրը սոցիալական ցանցերում համարակալված ծառերի լուսանկարներ հրապարակվեցին: Խոսքը վերաբերում է Լոռու մարզի «Հայանտառ»–ի Լալվարի անտառտնտեսություն մասնաճյուղի Թումանյանի անտառպետության բոխի տեսակի ծառերին: Ի դեպ այս անտառպետությունը գտնվում է Արդվի գյուղի հարևանությամբ: Խնդիրը բարձրաձայնողերն էլ եղել են Արդվիի բնակիչները: 

Թե ինչու են այդ ծառերը համարակալել հարցի պատասխանը գտնելու համար չորս օր ժամանակ պահանջվեց: «Հայանտառ»–ից պաշտոնական պատասխան ստացանք միայն այս երկուշաբթի: Մասնավորապես այդ պատասխանում ասվում էր, որ նշյալ ծառերը գտնվում են «Հայանտառ»–ի Լալվարի անտառտնտեսություն մասնաճյուղի Թումանյանի անտառպետության 25–րդ քառակուսու 64, 66, 59 անտառամասերում, որտեղ, անտառտնտեսության կողմից 2018 թ. խնամքի և սանիտարական հատումների նպատակով, տարածքի նախնական ընտրության և հատման համար ծառերի հաշվառման աշխատանքներ են կատարվել:

«Նշյալ անտառային տարածքը հասունացող 60–70 տարեկան կաղնուտ է՝ հասուն և գերհասուն բոխու ուղեկցությամբ: Որպես արժեքավոր ծառատեսակ, կաղնու աճը և բնական վերաճը խթանելու նպատակով հատման են նշանակվել հասուն և գերհասուն բոխու ծառերը, որոնք արդեն իսկ պատված են փչակներով, փայտակեր վնասատուներով և հիվանդություններով, ինչը, սակայն, դեռ հիմք չէ նշված տարածքում հատումներ իրականացնելու համար: Նշված տարածքում հատատեղի նախնական հատկացման և հատման համար ընտրված ծառերի մասով դեռ պետք է կատարվեն փաստացի ուսումնասիրություններ՝ մասնագիտական հանձնաժողովի կողմից, որի եզրակացության հիման վրա միայն կորոշվի հատատեղի հատկացման հարցը»,– կարդում ենք պատասխանի մեջ:

Սակայն մինչ այս պատասխանը ստանալը, Արդվիի բնակիչները սեփական «հետաքննություն» են կատարել: Ուրբաթ օրը զանգահարել են «Հայնատառ», որտեղից նրանց պատասխանել են, թե այդ տարածքում ՄԱԿ–ի կողմից կոճղաճյուղային հատումներ են իրականացվելու՝ հավելելով, որ հստակ դեռևս չգիտեն խոսքը նույն տարածքի մասին է, թե ոչ: Բայց արդվեցիները կարողացել էին նաև պարզել, որ կոճղաճյուղային հատումներ միայն Օձունի տարածքում են նախատեսվում իրականացնել:
Մյուս կողմից էլ՝ «Հայանտառի» պատասխանի մեջ նշված այն տողերին, թե կաղնու աճը խթանելու համար են բոխու այդ ծառերը նախատեսում հատել, Արդվիի բնակիչները հակափաստարկ են բերում՝ նկարներից մի քանիսում պարզ երևում է, որ կան կաղնիներ, որոնց սերտաճած բոխու ծառերը համարակալված չեն: Մյուս կողմից էլ կան համարակալված միայնակ ծառեր, որոնք հիվանդ չեն կամ երկու ծառ՝ մեկը նորմալ վիճակում, մյուսը՝ փտած, բայց տարօրինակ կերպով համարակալել են առաջինը:
Գյուղացիները նաև կարծում են, որ իրենց կողմից աղմուկ չբարձրացնելու դեպքում, հնարավոր է, որ ստուգումներ առհասարակ չիրականցվեին: Նրանք նաև նշում են, որ ծառերի տարիքը այդքան մեծ նշանակություն չունի, եթե ծառը ոչնչի չի խանգարում: Հատկապես, որ տարիքով մեծ ծառերը ավելի շատ են խոնավություն պահում: 
Արդվեցիներին մտահոգում է այն փաստը, որ համարակալված ծառերի հետագիծը ճանապարհ է հիշեցնում, որն ի դեպ տանում է արդեն մեզ հայտնի Շեկաղբյուրի ոսկի–բազմամետաղային հանքերևակում: Իհարկե, այդ ենթադրյալ ճանապարհը անմիջապես հանքի տարածքին չի հասնում, բայց գտնվում է դրանից մի փոքր ներքև. «Այն որոշակի թեքությամբ գնում է դեպի սարի գլուխ, մոտ 30 մ լայնություն ունի ու տանում է դեպի հանքի տարածք: Ենթադրում ենք, որ կարող է Երևանում նստած ղեկավարները չեն էլ պատկերացնում, թե դա ինչի հետ է կապված, իսկ որոշ մարդիկ օգտվելով առիթից՝ իրենց ուզած տեղն են նշել»,– ասաց մեզ Արդվու բնակիչներից մեկը:

Գյուղացիներն այս հարցի շուրջ շատ ավելի ուշադիր ու զգոն են, քանի որ հանքին մոտ տարածքում է համարակալում կատարվել: Ասում են՝ հանքի խնդիրը չլիներ, գուցե այդպիսի մեծ ուշադրություն չդարձնեին, չնայած կրկին կարձագանքեին, բայց քանի որ կա հանք, ավելի ուշադիր են: Նրանք նաև վստահեցնում են, որ եթե գյուղ մասնագետներ գան, ապա միայն Արդվու բնակիչներից կազմված հանձնաժողովի մասնակցությամբ թույլ կտան գործողություններ կատարել. «Ոչ մի ծառ չի կտրվելու, իսկ կտրվելու դեպքում՝ պատասխան են տալու»,– նշեցին նրանք:

ՔՐԻՍՏԻՆԱ ՏԵՐ–ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ