Չընկնել «Զատիկի» թակարդը. կամ պուպուշ անունով աշխատանքի չտեղավորման գործակալությունը

Հայաստանում վերջին շրջանում աշխատանքի տեղավորման գործակալություններ անվան տակ բազմաթիվ կազմակերպությունների կարելի է ծանոթանալ թե՛ համացանցում և թե՛ փողոցում՝ համապատասխան տեղերում փակցված հայտարարությունների տեսքով: 

Բոլորը խոստանում են բարձր աշխատավարձով աշխատանք ու հիանալի պայմաններ: Թվում է, թե՝ ի՞նչը կարող է ավելի լավ լինել: Բայց արդյոք այս գործակալությունները ծառայում են իրենց նպատակին և հասարակության զբաղվածության խնդիր լուծում: Իհարկե, բնավ չենք ասում, թե նրանք պարտավոր են ինչ–որ բան անել: Սակայն, երբ մարդկանցից գումար են վերցնում և, մեղմ ասած հիմարի տեղ դնելով, ոչ թե աշխատանքի տեղավորման խնդիր լուծում, այլ՝ ավելորդ նյարդային ապրումներ պարգևում, ցանկություն է առաջանում այս ամենի վրա գամել նաև իրավապահ մարմինների ուշադրությունը:

Աշխատանքի տեղավորման «Զատիկ» գործակալության մասին շատերը լսած կլինեն, նրանք էլ, ովքեր «բախտ» են ունեցել անձամբ շփվելու գործակալության աշխատակցի և կամ ղեկավարի՝ Շուշանիկ Ներսիսյանի հետ, գուցեև կարծիքը փոխել են նման գործակալությունների արդյունավետության մասին: «Լավ ենք անում, խաբում ենք, կարաս՝ դու էլ արա» նշանաբանով առաջնորդվող այս գործակալությունը նոր չէ: Այդ մասին գիտենք, որովհետև գործակալությունից տուժած մարդիկ իրենց անհաջող փորձի մասին դեպքեր են հիշում սրանից 6–7 տարվա վաղեմությամբ:

Բայց անդրադառնանք թարմ պատմությանը: Սոնա Թոթոլյանը, գործակալության հայտարարություններից մեկը տեսնելով ու իրեն համապատասխան աշխատանք համարելով, սեպտեմբերին դիմել էր «Զատիկ»–ին: Պայմանագիր էին կնքել, որի վրա, որքան էլ տարօրինակ թվա, կնիք չկար և 4 հազար դրամ վճարում կատարել: Սոնային ասել էին սպասեք, մեր պատվիրատուները ձեզ կզանգեն, իսկ եթե չզանգեն, մյուս երկուշաբթի կապվեք մեզ հետ: 

«Բնականաբար չզանգահարեցին: Ես զանգահարեցի գործակալություն: Ասում է՝ պիտի սպասեք, հայտարարությունը դեռ ուժի մեջ է, պիտի ընտրություն կատարեն: Մեկ շաբաթ էլ անցավ, կրկին զանգեցի, ասաց սպասեք, կզանգեն ու անջատեց: Մի քանի օր անցավ, զանգեցի, պատասխանեց, թե այդ աշխատանքն այլևս չկա, ուրիշ աշխատանք առաջարկեց, որն իհարկե ինձ հարմար չէր, քանի որ ես նախապես ասել էի, որ կես դրույքով աշխատանք եմ փնտրում: Պատասխանեց, որ ներկա պահին չունեն այդպիսի աշխատանք ու անջատեց հեռախոսը»,– պատմեց Սոնան:

Ասում է, որ հարցը այդ 4 հազար դրամը չէ: Ուղղակի երբ մարդուն հիմարի տեղ են դնում, ուզում ես նրան էլ ինչ–որ վատություն անել: Երբ Սոնան օրեր անց զանգահարում է և ասում, թե գալու է իր 4 հազար դրամի հետևից, գործակալության աշխատակիցը շատ կոպիտ ու քամահրական տոնով պատասխանում է թե՝ լո՞ւրջ ես ասում, ես քեզ ոչ մի բան չունեմ տալու: Ինչին էլ հաջորդում է գոռգոռոցը, վիրավորական խոսքերն ու հեռախոսի անջատումը: 

Սոնան նաև հավելեց, որ իր պայմանագրում մի կետ կար, ըստ որի՝ եթե գործակալությունը 6 ամսվա ընթացքում աշխատանք չգտնի պատվիրատուի համար, պետք է 10 հազար դրամով փոխհատուցի: 

«Ուզում եմ փակվի այդ գործակալությունը, որ ինձ պես լիքը մարդիկ, չունենալով այդ 4 հազար դրամը, ինչ–որ տեղից հայթայթում են՝ հույսով, որ բարձր աշխատավարձով աշխատանք կունենան, սակայն իրականում խաբվում են: Ուզում եմ, որ նա պատասխան տա մարդկանց խաբելու համար»,– նշեց Սոնան: 

«Զատիկից» տուժած մեկ այլ քաղաքացի՝ Մագա Մկրտչյանը, նմանատիպ պատմություն է պատմում, բայց արդեն մեկ տարվա հնությամբ: Հայտարարությունը համացանցում էր կարդացել ու բավական բարձր աշխատավարձը զարմացրել ու դիմելու ցանկություն էր առաջացրել: Ու այստեղ էլ Սոնայի պատմածների հաջորդականությամբ ամեն ինչ տեղի ունեցավ՝ պայմանագիր, 4 հազար դրամ վճար, խոստում պատվիրատուի զանգահարելու մասին: Վերջինն իհարկե, կրկին տեղի չունեցավ, ինչը ստիպեց Մագային զանգահարել գործակալություն: Շաբաթներ շարունակ Մագան զանգում էր, իրեն ասում էին՝ սպասեք: Այսպես սպասեց 2, 3 շաբաթ, ու ոչ մի փոփոխություն: Մեկ ամիս անց կրկին զանգահարեց գործակալություն, որի աշխատակցուհին ասաց, թե իր պայմանագիրը հնացել է, պետք է նորից մոտենա ու նորը կնքեն՝ համապատասխան վճար կատարելով: Մագան իհարկե այլևս ոտք չդրեց այդ գործակալություն՝ հասկանալով, թե ում հետ գործ ունի: 

Նշենք, որ այս գործակալության հայտարարությունները բավական շատ հանդիպում են ֆեյսբուքյան այս կամ այն խմբերում: Արդեն իսկ ծանոթ լինելով իրենց գործելաոճին՝ մենք էլ սկսեցինք նայել այդ հայտարարությունները, որոնց մեկնաբանությունների մեջ բավական շատ էին «Զատիկից» տուժած անձանց գրառումներն առ այն, որ հեռու մնան և աշխատանքի համար երբեք չդիմեն այդ գործակալությանը: 

Մեր ծանոթ իրավաբաններից մեկն էլ ծանոթանալով պատմություններին և պայմանագրին՝ նշեց, որ այստեղ որպես խնդիր կարող է արձանագրել միայն այն, որ պայմանագրով որպես պարտադիր պայման նշվում է, որ գումարը վճարվում է գրանցվելիս, այլ ոչ թե պայմանավորվում են աշխատանքի տեղավորվելուց հետո առաջին աշխատավարձից որոշակի գումար կամ հենց այդ 4 հազար դրամը վճարել:

 

ՔՐԻՍՏԻՆԱ ՏԵՐ–ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ

«Փաստ»