Գևորգ Պետրոսյան. «5500 մարդու սովի են մատնում` պատճառաբանելով, որ բյուջեն պետք է հաշվենկատ լինի»

Past.am-ը զրուցել է «Ծառուկյան դաշինք»–ի պատգամավոր, ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախկին նախարար Գևորգ Պետրոսյանի հետ.

– Պարո՛ն Պետրոսյան, 2018 թ. բյուջեի համաձայն` 5500 աշխատատեղ է կրճատվելու: Ինչ եք կարծում, ծախսերը վերաիմաստավորելու ճիշտ ուղղությո՞ւն է սա:

– Իմ կարծիքով` ճիշտ ուղղություն չէ: Ստացվում է, որ բյուջեի նախագիծն ավելի շատ ոչ թե եկամուտների ավելացման, այլ խնայողական նախագիծ է: Չեմ կարծում, որ ծախսերը պետք է կրճատել 5500 հոգու և նրանց ընտանիքների բարեկեցության հաշվին: Այն դեպքն է, երբ կարելի է ասել, որ նպատակը չի արդարացնում միջոցները: Ըստ իս` ավելի շրջահայաց լինելու դեպքում կարող էին այլ աղբյուրներ գտնել: Եթե 5500 հոգին աշխատանքային գործունեության ընթացքում չի արդարացրել իրեն, ինչո՞ւ են հիմա հիշում: Եթե պետական ապարատն ուռճացված է եղել, պետք չէր, որ միայն բյուջեի քննարկման ժամանակ այդ հարցը բարձրանար: Թող ժամանակին ազատվեին անցանկալի կադրերից: Սա ցույց է տալիս, որ, այո՛, պետական ապարատն ուռճացված է եղել: Բայց այսօր անունը դնել, թե խնայողական բյուջե ենք հաստատում ու դա իրականացնել մարդկանց և ընտանիքների գոյության հաշվին` ճիշտ մոտեցում չէ: Տարիներ շարունակ պետբյուջեն նման ձևով վատնում են, հետո մի գեղեցիկ օր դառնում են հետին թվով իմաստուն ու որոշում, որ դա ավելորդությո՞ւն է:

Դեմ լինելով պետական համակարգի կադրային ուռճացմանը, գտնում եմ, որ աշխատանքից ազատելու գնով բյուջետային ծախսերի մեջ տեղավորվելը մարդկանց կենսամակարդակի` եթե չասենք ավելացմանն, ապա գոնե պահպանմանը չի նպաստելու: Ավելին` նրանք կհամալրեն պոտենցիալ արտագաղթողների շարքերը:

5500 մարդու սովի են մատնում`պատճառաբանելով, որ բյուջեն պետք է հաշվենկատ լինի: Սա նշանակում է, որ պետությունը տնտեսական քաղաքականությունը փորձում է փրկել մարդկանց սոցիալական իրավունքների հաշվին:

– Հայտարարված ծախսերի կրճատմանը զուգահեռ, 2017թ. պետական գնումներն այլ բանի մասին էին խոսում: Կոնյակներ, թանկարժեք կահույքներ, անվադողեր և այլն: Նման գնումների բացառման առումով 2018 թ. բյուջեն ի՞նչ երաշխիքներ է տալիս:

– Ես դեմ չեմ, որ պետական հիմնարկը ներկայացուցչական ծախսեր ունենա: Բայց բյուջեի նախագիծն ուշադիր ուսումնասիրելու դեպքում տեսնում ենք, որ ուղղություններ կան, որոնք թեև բացարձակ անպետք չեն, բայց գերակա ուղղություններ էլ չեն: Սրան զուգահեռ, իմ հարցին, թե կենսաթոշակների բարձրացում ինչո՞ւ չեք նախատեսում, Ֆինանսների նախարարը խելահեղ պատասխան հնչեցրեց. «եթե հանկարծ որոշենք մեկ տարի բարձրացնել կենսաթոշակը, հետո չկարողանանք ապահովել, մարդիկ կնկնեն հոգեցունց վիճակի մեջ»: Սա ոլորտի պատասխանատուի պատասխա՞ն է:

Ես ձեր նշած երաշխիքն էի ակնկալում ֆինանսների նախարարից: Ես չստացա նաև այն հարցի պատասխանը, թե երաշխավորո՞ւմ են, որ նախագիծը պետք է մեղմի բնակչության կենսամակարդակը: Ասում են, թե իրենք էլ այդ ցանկությունն ունեն, բայց կներեք, ես իրավունք ունեմ չհավատալու, քանի որ նույն խոսքերը հնչել են նաև նախորդ տարիների բյուջեների քննարկման ժամանակ: Ի վերջո ստացվում է պատկերազարդ գիրք` բյուջեի մասին, իսկ իրականում կենսամակարդակի փոփոխություն չկա: Ներկայացնում են բյուջեի նախագիծ` չերաշխավորելով, որ նախագիծը, թեկուզև աննշան, բայց դրական առաջընթաց կարող է արձանագրել մարդկանց կյանքում: Այս պայմաններում ինչպե՞ս կարող ենք լավատես կամ կողմ լինել նախագծին: Այն, որ մարդը բացարձակ արժեք է, մնացել է թղթի վրա:

– 2018 թ.–ին 4%–ի գնաճ է կանխատեսվում: Աշխատավարձերը, թոշակները չբարձրացնելու ֆոնին ի՞նչ է սպասվում բնակչությանը:

– Եթե կա գնաճ, պետք է նաև դրան հակակշռող ու զսպող մեխանիզմներ լինեն: Գնաճը սովորական երևույթ է ամբողջ աշխարհում: Պարբերական գնաճ ևս գրանցվում է, բայց ես վստահ եմ, որ իրեն սոցիալական համարող պետությունը, որը հավակնում է հավասար մրցակցություն ապահովել, այդ գնաճը զսպելու համար պետք է իր ներպետական միջոցներն ունենա: Եթե գնաճ կա, ինչո՞ւ չկա աշխատավարձի բարձրացում: Բացի այդ, եկամտահարկի, հարկերի նվազեցում պետք է լինի: Չեմ կարծում, որ մեր երկիրը հայտնվել է այնպիսի ապիկար վիճակում, որ այդ հարցերը չեն կարող լուծվել: Պարզապես պետական կամքն է բացակայում, դրա համար էլ ունենք այն, ինչ ունենք:

Աննա Բադալյան