Երկրի պաշտպանությունը կարևոր է, բայց ոչ ի հաշիվ գիտության

«Պաշտպանության մասին» օրենքի նոր նախագծով նախատեսվում է վերացնել ուսման տարկետումը: Նախագծի համաձայն՝ 18 տարին լրացած երիտասարդները պետք է զորակոչվեն բանակ:

Նախատեսվող փոփոխության անհրաժեշտության մասին խոսելով՝ կրթության փորձագետ Սամվել Կարաբեկյանը նշեց, որ ցանկացած լուծում տալուց առաջ պետք է հաշվի առնել հետևյալը. «Նախ՝ պետք է նախապատրաստել զինվորական ծառայության ուսումնական բաղադրիչը: Այսինքն՝ եթե ինչ–որ մեկը զորակոչվում է՝ չի նշանակում, որ նա պետք է երկու տարի կրթական վակուումի մեջ լինի: Որոշակի հնարավորություններ պետք է ստեղծվեն բանակում: Սրանից է պետք սկսել ու հետո անցնել տարկետումը վերացնելու խնդիրներին: Այսինքն՝ խնդիրը բանակում է, և ոչ թե կրթական համակարգում: Պետք է արդիականացվի ծառայության կոնտեքստը և ծառայության ընթացքում մարդկանց հնարավորություն տրվի այս կամ այն ձևով չկտրվել կրթական օրակարգից: Այդ խնդիրը լուծելուց հետո միայն կարելի է անդրադառնալ տարկետման իրավունքը պահպանելու կամ չպահպանելու հարցին»–Past.am–ի հետ զրույցում ասաց կրթության փորձագետը:

Սամվել Կարաբեկյանն ընդգծեց, որ բոլորին է հայտնի, թե կրթության ինչ պրակտիկա կա բանակում:

«Ո՞վ է սովորում բանակում: Ես չեմ ասում, որ կրթությունը բանակում նույն մակարդակի պետք է լինի, ինչն առկա է բուհում, բայց որոշակի կրթական միջավայր պետք է ձևավորվի, ինչը, ցավոք սրտի, չկա: Մարդկանց պետք է ապահովել կրթության շարունակականությամբ, անկախ նրանից՝ զինվորական ծառայության մեջ են, թե՝ քաղաքացիական միջավայրում: Կրթական պրոցեսը երբեք և որևէ միջավայրում չպետք է կանգ առնի»,–նկատեց մեր զրուցակիցը:

Իրավապաշտպան Վարդան Հարությունյանն էլ համաձայն չէ այն տեսակետների հետ, թե օրենքի փոփոխությունն ապահովում է հավասարությունը:

«Այստեղ հավասարության կամ անհավասարության խնդիր գոյություն չունի: Յուրաքանչյուրն ինքն է ընտրում շարունակել ուսումը, թե՝ ոչ: Բոլորը չեն, որ դառնում են գիտնականներ, և բոլորը չեն, որ դառնում են ասպիրանտներ: Կարծում եմ՝ պետությունը որքան պաշտպանության, նույնքան էլ երկրի գիտության զարգացման բնագավառում պետք է ջանք գործադրի: Եթե պետությունն այնպիսի պայմաններ ստեղծի, որ երիտասարդները չկարողանան գիտությամբ զբաղվել, չունենանք մարդիկ, ովքեր նաև այդ ասպարեզում կծառայեն երկրին, այդ ժամանակ և՛ հասարակությունը, և՛ պետությունը կտուժեն: Ըստ իս՝ տարկետման իրավունքը պետք է լինի: Այն ուսանողներն ու երիասարդները, ովքեր իրենց գիտության բնագավառում են տեսնում, նրանց պետք է ընձեռել բոլոր հնարավորությունները: Հիմա մենք բոլորին պետք է պարտադրենք գիտնականներ կամ զինվորականներ դառնա՞լ: Իհարկե, երկրի պաշտպանությունը շատ կարևոր է, բայց դա պետք է արվի ոչ ի հաշիվ այնպիսի լուրջ բնագավառի, ինչպիսին գիտությունն է»,– մեզ հետ զրույցում նշեց իրավապաշտպանը:

Իսկ արդյո՞ք փոփոխությունը կնվազեցնի ոլորտում առկա կոռուպցիոն ռիսկերն ու բանակից խուսափելու դեպքերը:

Պատասխանելով հարցին՝ Վարդան Հարությունյանն ընդգծեց, որ կոռուպցիան իշխանական երևույթ է, իսկ կոռուպցիոներները՝ իշխանության մեջ եղած մարդիկ են. «Նրանք նախ իրենց միջի կոռուպցիոներից պետք է ազատվեն կամ իրենք չլինեն այնպիսին ու ստեղծեն այնպիսի պայմաններ, որ պետական պաշտոն ստացող մարդը պաշտոնը դիտարկի որպես հարստացման միջոց: Բայց Հայաստանում այդպես չէ, իսկ այս մտայնության պարագայում հնարավոր չէ կոռուպցիայից ազատվել: Դրա համար իրենք իրենց դեմ պետք է պայքարեն, ինչը հնարավոր չէ: Իհարկե, տարկետման իրավունքի տրամադրման մեջ ևս կոռուպցիա կար: Բայց սխալ է այն մոտեցումը, թե այդ իրավունքը հանելով կոռուպցիան կնվազի կամ կվերանա: Կոռուպցիան կվերանա միայն այն դեպքում, երբ կվերանա իմ նշած մտայնությունը, որն այս իշխանությունների պարագայում քիչ հավանական է»:

Աննա Բադալյան