Մարդու առողջական անվտանգությունից է սկսվում երկրի անվտանգությունը. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Մեր հյուրն է «Սուրբ Աստվածամայր» բժշկական կենտրոնի տնօրեն, Երևանի գլխավոր մանկական վիրաբույժ, ՀՀԿ կողմից առաջադրված պատգամավորության թեկնածու Նիկոլայ Դալլաքյանը

– Պարոն Դալլաքյան, ի՞նչն է ստիպում ձեզ կտրվել ձեր առօրյա մասնագիտական աշխատանքից, որը խիստ օգտակար գործ է, և դառնալ օրենսդիր:

– Նախ` ես բժշկությունը թողնելու մտադրություն չունեմ: Որովհետև այն հիվանդության նման է: Մանավանդ վիրաբույժի պարագայում, երբ սիրում է իր գործը` չվիրահատել, չզգալ այդ ադրենալինը, անհնար է:

Միաժամանակ ես երկար տարիներ աշխատել եմ ոչ միայն որպես պրակտիկ բժիշկ, բուժել եմ հարյուրավոր երեխաների, նաև ղեկավարել եմ երկրի ամենածանր բեռը կրող մանկական բժշկական կենտրոններից մեկը` «Սուրբ Աստվածամայրը»: Այդ իսկ պատճառով ունեմ բավականին կուտակված փորձ, նաև երկարատև վերապատրաստումներ եմ անցել տարբեր երկրներում` Նորվեգիայում, Գերմանիայում, Ավստրիայում: Ուստի քաջատեղյակ եմ բժշկական ոլորտի միջազգային փորձին ևս:

Այս ամենն է, որ ինձ դրդեցին կայացնել նման լուրջ որոշում, քանզի արդեն ես կարող եմ օգտակար լինել մեր երկրի առողջապահական ոլորտի խնդիրների լուծման գործում, կարող եմ նպաստել ստեղծելու այնպիսի օրենսդրական դաշտ, որպեսզի բժշկությունը հասանելի լինի երկրի յուրաքանչյուր քաղաքացու, և հատկապես մեր երեխաների առողջության հետ կապված հարցերի լուծումները այլևս չփնտրենք արտերկրներում:

– Իսկ ձեր բացակայությունը շատ չի՞ զգացվի, այն ինչպե՞ս կանդրադառնա հիվանդանոցի կոլեկտիվի ընդհանուր գործունեության վրա:

– Ի դեպ, իմ շատ աշխատակիցներ, կոլեգաներ հաճախ են ասել, որ խորհրդարան մտնելով կտուժեն հիվանդները, քանզի գիշեր–ցերեկ աշխատել եմ, հիվանդի կողքին եմ եղել:

Բայց ես ունեմ հրաշալի կոլեկտիվ, այս տարիների ընթացքում ստեղծվել է վիրաբուժական այնպիսի թիմ, որ կարող են ինձանից էլ լավ գործ անել:

– Իսկ կա՞ն բոլոր այն համապատասխան ենթակառուցվածքները, որպեսզի առողջապահական մեր համակարգը գործի լիարժեք ու արդյունավետ: Գուցե նոր կառույցների, նոր մոտեցումների անհրաժեշտությո՞ւն կա այսօր:

– Հեծանիվ հնարել պետք չէ. սխեմաները հայտնի են: Ի դեպ, մենք անկախության այս 25 տարիների ընթացքում ունեցել ենք լուրջ առաջխաղացում բժշկության ոլորտում: Մենք այսօր ունենք փայլուն վիրաբույժներ, երկրում գործում են նաև նեղ մասնագիտության մի շարք կենտրոններ, որոնք իրենց մակարդակով համարյա չեն զիջում եվրոպական զարգացած կլինիկաներին:

Անշուշտ, այս ամենի կողքին առկա են նաև համակարգային շատ խնդիրներ: Մենք պարտավոր ենք մարդկանց մեջ սերմանել առողջ ապրելակերպի կանոնները` ծխելու դեմ պայքարը, տրավմատիզմի նվազեցման ուղղությամբ կատարվող քայլերը և այլն:

Առաջնային է նաև ապահովագրական բժշկության համակարգի առավել ակտիվ ներդրումը մեր իրականության մեջ: Որովհետև աշխարհի փորձը ցույց է տվել, որ պետությունը կարող է հոգալ միայն սահմանափակ թվով բնակչության, այն է` սոցիալապես անապահով խավի բժշկական ծախսերը: Եվ հատկացվելիք գումարները պետք է լինեն լիարժեք ու համապատասխանեն տվյալ ժամանակահատվածում գործող ռեալ գներին: Օգնությունն էլ պետք է մատուցվի բժշկական ստանդարտներով:

Այս ամենի արդյունքում միայն սոցիալապես անապահով խավը կկարողանա լիարժեք բժշկական օգնություն ստանալ` առանց ստվերային մեխանիզմների:

Այն է` մարդն առողջ ժամանակ պետք է մտածի հիվանդության մասին և գումարներ հատկացնի դրա համար: Եվ ոչ թե ճգնաժամային իրավիճակում այս կողմ, այն կողմ ընկնի գումար հայթայթելու համար: Ա՛յ, սա էլ է հենց մշակույթ, որ պետք է մտցնենք ու ամրապնդենք մեր ժողովրդի մեջ:

– Նախընտրական այս շրջանում քաղաքական շատ ուժեր առաջարկում են պետպատվերը փոխարինել մարդկանց տրվող սերտիֆիկատներով: Որպեսզի հիվանդ վիճակում մարդը չգնա հիվանդանոցի դուռը թակի, այնտեղից էլ պատասխանեն, թե պետպատվերի իրենց քվոտան վերջացել է: Ձե՞ր կարծիքն ինչպիսին է այս հարցի վերաբերյալ:

– Բացարձակապես դա ինձ համար ընդունելի չէ: Այն զուտ պոպուլիստական մոտեցում է: Եթե պետության կողմից բուժվելու մարդու իրավունքն ապահովված է և բուժման սակագինն էլ հստակ հաշվարկված է, ապա ոչ մի բժշկական հաստատության համար տարբերություն չի կարող լինել նախարարը եկավ բուժվեց պետության կողմից վճարված այդ գումարով, թե ամենահեռավոր գյուղի բնակիչը:

– Պատգամավոր ընտրվելու դեպքում ո՞րն է լինելու Ձեր առաջին նախաձեռնությունը:

– Առողջապահական ոլորտի վերաբերյալ մեր կուսակցությունն արդեն իր նախընտրական ծրագրում նախանշել է որոշակի ուղղություններ: Մասնավորապես` ապահովագրական համակարգի ներդրումը, ռեալ բժշկական օգնության մատչելիության ապահովումը առանձին խավերի համար, նաև որոշակի ստանդարտների մշակումը: Սրանք հարցեր են, որոնք անհապաղ լուծման կարիք ունեն:

Նաև կարևորագույն խնդիր է առողջապահական ոլորտի օպտիմալացումը: Քանզի ունենք ուռճացած համակարգ, որը ադապտացված չէ մեր բնակչության պահանջներին: Հետևաբար տեղի է ունենում միջոցների փոշիացում: Ժամանակ առ ժամանակ պոպուլյար է դառնում, ասենք, ախտորոշման կենտրոն բացելը կամ մի փոքր հիվանդանոց հիմնելը: Ու այս ամենը վերածվում է զուտ բիզնեսի:

– Բայց մասնավոր դաշտ է, դուք ի՞նչ գործ ունեք. մարդը ցանկանում է…

– Առողջապահությունը երկրի համար ստրատեգիական ոլորտ է: Եթե մենք խոսում ենք անվտանգությունից, ես, որպես բժիշկ, առաջինը հասկանում եմ մարդու առողջական անվտանգությունը: Այստեղից է նաև սկսվում երկրի անվտանգությունը: Ուստի պետությունը պետք է կառավարի դաշտը և այն չթողնի միայն բիզնեսի մարդու հայեցողությանը: Օրինակ, այսօր շատ քիչ են տարեց մարդկանց բուժական և խնամքի կենտրոնները, դրա փոխարեն դեղատներ են որքան ուզես: Բիզնեսին չպետք է խոչընդոտես, պարզապես նրան պետք է ուղղորդես:

Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում: